Đơn giản v́ đó là Sài G̣n.


( Tác giả Ngô Đ́nh Hải)

Dạo này, người ta hay nói về Sài G̣n, thích viết về Sài G̣n. Khen cũng nhiều mà chê cũng không ít!

Sài G̣n tự nhiên trở thành một món đồ trang sức, để tô điểm cho sự hiểu biết và từng trải.

Để đánh bóng cho một khuynh hướng! Sài G̣n bị coi như một thứ đồ vật để phân định, so sánh cao thấp, hay dở, bằng cách chửi bới hay ca tụng.

Sài G̣n bị lợi dụng, bị vay mượn và nhầm lẫn. Nó phổ biến tới mức, tưởng chỉ cần vài ba năm sống ở cái thành phố này, học lóm vài ba thứ, đă vỗ ngực xưng tên là sống ở Sài G̣n!

Chỉ cần tập tành "Đù má" vài tiếng là ra người Sài G̣n! Rồi cho ḿnh cái quyền tâng bốc hay mạt sát thoải mái.

Thậm chí một đứa con nít, mới thập tḥ ăn nhờ ở đậu vài năm, bị mất cắp vài món vặt vănh, đă cao giọng chửi: "Đù má Sài G̣n"!

Người Sài G̣n nghe không giận, mà thương hại! Tội nghiệp! Phải chi cô ấy được sống thực sự ở chính Sài G̣n một ngày, một ngày thôi! Chắc chắn sẽ không bao giờ có tiếng chửi này...

Sài G̣n là tên gọi của một thành phố. Sài G̣n có lịch sử h́nh thành. Sài G̣n tồn tại và phát triển như mọi thành phố khác, bởi chính những con người Sài G̣n.

Sài G̣n mang những nét đặc thù riêng.

.... Nói tới Sài G̣n là chỉ nói tới một Sài G̣n! Và duy nhất chỉ có một.

Không hề có Sài G̣n cũ, Sài G̣n mới! Sài G̣n trước 1975 hay sau 1975. Đừng ngộ nhận. Đừng quơ quào những gía trị, thực và gỉa của Sài G̣n qua một vài h́nh ảnh, vài thước phim tư liệu, hay một vài lời kể.

Sài G̣n không của riêng ai. Nhưng cái hồn Sài G̣n, chỉ có ở trong những con người Sài G̣n!

Người Sài G̣n giờ lưu lạc khắp nơi. Một số c̣n ở lại, phần lớn nay đă già. Cái hồn của Sài G̣n thấm vào máu, vào da thịt. Vào cách đi đứng, cách cư xử và trong từng câu nói.

Sài G̣n trong họ chưa chết. Sài G̣n sống trong kư ức, trong hoài niệm của từng người.

Chính họ, nếu có nói, họ cũng sẽ nói về Sài G̣n một cách cân nhắc, thận trọng.

Nói với cái liêm sỉ sẵn có, tuỳ theo tuổi đời, tuỳ theo thời gian họ thở cái không khí Sài G̣n, tuỳ theo cái được mất của họ với Sài G̣n! Và chỉ với họ, cái hồn Sài G̣n không phải chỉ ở những h́nh ảnh c̣n lại, mà nó bàng bạc khắp nơi.

Cái hồn Sài G̣n không cần lưu giữ, không cần t́m hiểu, hay gạn đục khơi trong. Nó mặc nhiên tồn tại.

Những mảnh hồn gửi trong từng con đường, từng góc phố, ngôi nhà. Từng hàng cây, từng con hẻm! Sài G̣n giàu nghèo, sang hèn có đủ.

Cái hồn của Sài G̣n lăng đăng trong tiếng ê a của trẻ thơ, trong tiếng rao của những gánh hàng rong sớm chiều. Cái hồn mang những đêm không ngủ. Cái hồn ở trong những "đóm mắt hỏa châu", ở trong "tiếng đại bác đêm đêm vọng về", hay trong tiếng "mẹ
ngồi cầu nguyện thâu đêm"! Một Sài G̣n yên lành, hiền hoà trong...chiến tranh. Một Sài G̣n cam chịu những mất mát, đau thương của cuộc chiến, chấp nhận sự chia ly trong hy vọng. Người Sài G̣n sống trong thời loạn, nhưng không thủ đoạn, không lọc lừa, dối trá.
Người Sài G̣n sống thật. Vui, buồn, thương, ghét đều thật.

Và đó là cái hồn Sài G̣n. Thiếu những thứ đó, Sài G̣n không có hồn, sao phải là Sài G̣n. Sài G̣n không c̣n hồn, đâu c̣n là Sài G̣n!

Sài G̣n không cần vỗ về, thương hại! Hay xưng tụng sáo rỗng. Những thứ đó từ miệng của những kẻ thậm xưng. Từ cái thổi phồng bởi những kẻ hời hợt, gán ép và phô trương sự kém cỏi của ḿnh, chỉ làm cho Sài G̣n méo mó! Sài G̣n xa lạ!

Đừng thương Sài G̣n, đừng tô vẽ Sài G̣n bằng sự lố bịch, bằng cái nh́n thiển cận, gán ghép. Đại khái như Sài G̣n "Đất lành chim đậu"! Không hề!

Sài G̣n rộng lượng, Sài G̣n bao dung, Sài G̣n giang tay đón những người con lưu lạc. Người Sài G̣n hào hiệp, có nghĩa khí. Dễ dăi, không ô tạp.

Nhưng đất Sài G̣n không lành chút nào! Biết bao kẻ thân bại danh liệt. Biết bao người tán gia bại sản! Biết bao gia đ́nh ly tán!

Sài G̣n là Sài G̣n.

Sài G̣n có một thứ văn hoá riêng, một thứ giáo dục chuẩn mực của một miền đất giang hồ tứ xứ.

Thứ văn hoá ứng xử dựa trên t́nh người. Thứ giáo dục thoát thai từ cội nguồn một dân tộc, từ những cái gần gũi và thiết thực nhất, làm ra con người Sài G̣n. Từ quan tới dân, từ kẻ sĩ tới giang hồ...


Chỉ có người Sài G̣n mới làm ra một “Tính cách Sài G̣n”.

Một b́nh nước lọc, một b́nh trà đá, một thùng bánh ḿ, đặt ở một góc phố nào đó, và tất cả đều miễn phí. Giờ đă quá quen thuộc, với những ai đang sống ở thành phố này.

Gọi đó là ḷng hảo tâm, là ḷng nhân ái, là nghĩa cử cao đẹp, là tinh thần tương trợ, là...v/v và ...v/v đều đúng, đều đáng trân trọng.

Nó nói lên phần nào cái sinh hoạt, cái cách sống dung nạp, cởi mở, hào phóng quen thuộc của một miền đất giang hồ tứ xứ...

Nhưng nếu chỉ có bấy nhiêu, mà quàng cho nó thêm cái gọi là “Tính cách Sài G̣n”. Th́ dù là ưu ái để khen tặng, vẫn e rằng c̣n thiếu và không đúng lắm! Bởi tính cách Sài G̣n phải từ con người Sài G̣n mà ra.

Cuộc sống cũng đă thay đổi, người Sài G̣n đă phải làm quen với những tính cách, những thói quen, những sinh hoạt khác, du nhập vào thành phố này.

Những pha trộn, những “lai-căng”, những tiếp xúc văn hoá vùng miền, làm cuộc sống người Sài G̣n thay đổi theo. Cái nhận được và cái mất đi, là phải có. Tất nhiên là cách ứng xử, cách sống của người Sài G̣n cũng thay đổi theo.

Nhưng có một thứ bất di bất dịch, một thứ căn bản không thể thay đồi, dựa trên nền tảng Gia đ́nh, Giáo dục và Văn hóa. Làm thành một tính cách: “Tính cách Sài G̣n”.

Cái tính cách mà nếu chỉ nh́n thoáng qua, dễ gây hiểu lầm, dễ gây ngộ nhận.

Người Sài G̣n sống ṣng phẳng, rơ ràng. Tôn ti trật tự, ân oán phân minh.

Tôi chơi với anh chỉ v́ anh là thằng... chơi được! Vậy thôi! C̣n những thứ khác của anh tôi chấp! Tôi mặc kệ! Sẽ rất đỗi b́nh thường, nếu một tên Sài G̣n, chỉ trong một ngày. Sáng chạy ra Củ Chi, đốt cây nhang cho thằng bạn du kích chết trong trận càn.
Trưa chạy về uống ly rượu, khóc thằng bạn Thuỷ quân lục chiến banh xác v́ lựu đạn. Đó là “Tính cách Sài G̣n”!
Trở lại chuyện b́nh nước chỉ treo hai chữ: “Nước uống.”

Tên bạn thời tiểu học, đi lính, rồi về, chạy xe ôm kiếm ăn. Trưa nào cũng ghé ngang ngă tư gần chỗ đậu xe, uống đă đời, c̣n hứng thêm 1 chai nước nhỏ, để mang theo, rất tự nhiên.

Bữa nọ nhà có việc. Gấp quá hay hết tiền không biết. Hắn ghé chơi nguyên một b́nh lẫn nước lớn, chở về tuốt. Chủ nhân cười ha hả, mang đặt lại một b́nh mới vào chỗ cũ. Không thắc mắc, không phiền trách, không cần phải hỏi, v́ dư biết. Nếu không thực
sự bí, không thực sự cần, hắn đă không làm như vậy. Và đó là...”Tính cách Sài G̣n” của cả người cho, lẫn người nhận.

Cái tính cách đặt trên nền tảng của ḷng tự trọng và liêm sỉ. Nghèo nhưng không hèn. Nó đơn giản như những ǵ vẫn thấy thường ngày. Khi cầm tiền bố thí cho một cụ già bán vé số và nhận được câu từ chối rất thật: “Tui cảm ơn, thương th́ mua giùm. Tui đi bán chứ không đi xin!”...

Qua tới thùng bánh ḿ và cái bảng: “Mỗi người một ổ”. Tấm ḷng tốt đó, người Sài G̣n xin mang. Nhưng “của cho không bằng cách cho”.

Cái thói quen phân phối, thói quen nghi ngại, thói quen nhắc nhở, trên tấm bảng, cho thấy chưa phải của người Sài G̣n, của “Tính cách Sài G̣n”.

Bởi không cần hàng chữ, người Sài G̣n có đói, cũng chỉ xin một ổ, c̣n để phần lại, cho những người đồng cảnh ngộ với ḿnh.

Nếu phải lấy nhiều hơn, tất có lư do của nó. “Tính cách Sài G̣n” là vậy.

Hăy tin vào điều đó, như tin vào người nhận sẽ vui hơn, sẽ bớt mặc cảm hơn và tấm ḷng nhân ái của người cho, sẽ được đón nhận trọn vẹn hơn. Chắc chắn ổ bánh ḿ sẽ ngon hơn, ly nước sẽ mát hơn, nếu “Tính cách Sài G̣n” nguyên vẹn hơn...

Và nếu như có thương, có nhớ Sài G̣n. Th́ xin hăy nói về Sài G̣n bằng cái văn hóa Sài G̣n. Bằng cái hồn Sài G̣n! Và bằng cái tính cách thiệt thà muôn đời của người Sài G̣n th́ hay biết mấy!...

Ngô Đ́nh Hải

 

       

 

 


B̀NH LUẬN

2022-2024
2021
2020
2019
2018
2017
2016

Anh hùng tạo thời thế  
Tại sao các người không đứng lên?  
Họ sợ sự thật!  
Bắn lên vũ trụ, rớt xuống trúng ngay ba đ́nh
Bài phát biểu của Ngoại trưởng Mỹ với Châu Âu  
 Chọn Newsom hay chọn AOC cho TT 2028?  
Nếu không có Pháp đô hộ Việt Nam th́ sao!  
 T́m hiểu chính trường Mỹ
Chúc mừng nền Y Học VN  
Tháp canh
Cút khỏi đất nước chúng tôi...  
 Người Việt đu cảng Mỹ đầu tiên... thất bại
Kinh tế mới
T.T. Trump & Âu Châu  
Mỹ bắc cóc vợ chồng Maduro như thế nào?
Petro Dollar & diễn tiến Maduro  
Số phận Maduro & viễn ảnh Venezuela
Chính nghĩa và phi nghĩa  
 Đóng cửa nhà nước  
Tôi bị nhét vào đầu là sự dối trá  
Cuộc chiến văn hoá Bắc Nam vẫn c̣n...
Người miền Bắc  
 Những điền con gái tôi nhận ra sau chuyến thăm VN
TT Trump - Đọc diễn văn trước Liên Hiệp Quốc
Đối thoại với nhà văn Bảo Ninh
Triết lư giáo dục
Đơn giản v́ đó là Sài G̣n
Ngụy quạn, ngụy quyền
Mùa hè đỏ lửa
Di cư vào Nam
Chính sách visa mới của Hoa Kỳ ...
Buồn
Đồng tiền kỷ niệm 50 năm hành tŕnh t́m Tự Do
Đảng Dân Chủ vào ngơ cụt
Các anh vẫn chưa yên nghỉ  
Ta đă thấy ǵ sau bao năm?
Bỏ rơi hay phản bội
Tự Do nghĩa là ǵ?  
Tại hại của DEI
AVWA không thể biện minh việc không treo Cờ Vàng v́ là một hội phi chính trị
Câu chuyện Ukraine & Âu Châu chống Mỹ
Sài G̣n và Singapore – âm binh và nghiệp quật!
Nguỵ biện trong Thượng Nghị Viện Mỹ
 TT Trump muốn ǵ với Greenland ?