PETRO DOLLAR và DIỄN TIẾN MADURO


Để hiểu v́ sao Venezuela trở thành tâm điểm hôm nay, không thể bắt đầu từ Maduro, mà phải quay ngược lại năm 1974.

1974 – THỎA THUẬN ĐỊNH H̀NH TRẬT TỰ TÀI CHÍNH TOÀN CẦU

Sau cú sốc dầu mỏ đầu thập niên 1970, Hoa Kỳ đứng trước một vấn đề sống c̣n:

Đồng USD không c̣n được bảo chứng bằng vàng (sau năm 1971).

Trong bối cảnh đó, chính quyền Mỹ – dưới vai tṛ ngoại giao của Henry Kissinger – đạt được một thỏa thuận chiến lược với Saudi Arabia:

Nội dung cốt lơi của thỏa thuận 1974:

• Dầu mỏ Saudi (và sau đó là OPEC) chỉ được bán bằng USD

• Mỹ bảo vệ quân sự cho Saudi và khu vực Vịnh

• Mỹ đảm bảo an ninh chế độ cho hoàng gia Saudi

Đây là khai sinh của hệ thống “petrodollar”.

PETRODOLLAR LÀ G̀ – VÀ V̀ SAO NÓ QUAN TRỌNG HƠN CẢ TÊN LỬA?

Từ sau 1974:

• Mọi quốc gia muốn mua dầu → phải có USD

• Muốn có USD → phải:

• xuất khẩu sang Mỹ

• hoặc vay USD

• hoặc giữ dự trữ USD

Điều này tạo ra:

• Nhu cầu nhân tạo toàn cầu cho đồng USD

• Cho phép Mỹ:
• in tiền
• thâm hụt ngân sách

• tài trợ quân đội toàn cầu

Petrodollar là xương sống của quyền lực Mỹ suốt 50 năm.

MÔ H̀NH LẶP LẠI TRONG LỊCH SỬ: AI ĐỘNG TỚI PETRODOLLAR ĐỀU BỊ LOẠI

Lịch sử cho thấy một quy luật rơ ràng:

2000 – IRAQ

• Saddam Hussein tuyên bố bán dầu bằng euro

• 2003: Iraq bị tấn công

• Sau chiến tranh: dầu Iraq quay lại USD

2009 – LIBYA

• Muammar Gaddafi đề xuất đồng tiền vàng (gold dinar) cho dầu châu Phi

• 2011: NATO can thiệp, chế độ sụp đổ

• Dự án tiền tệ biến mất

 Không phải ngẫu nhiên. Đây là mô h́nh.

VENEZUELA – MẮT XÍCH NGUY HIỂM NHẤT

Venezuela không chỉ là một quốc gia đang khủng hoảng.

Venezuela có:

• 303 tỷ thùng dầu đă được chứng minh

• Trữ lượng dầu lớn nhất thế giới

• Hơn cả Saudi Arabia

• Chiếm gần 20% trữ lượng dầu toàn cầu

Nếu một quốc gia như vậy thoát khỏi petrodollar, hậu quả sẽ không thể đảo ngược.

2017–2020: MADURO BƯỚC QUA LẰN RANH

Từ 2017:

• Venezuela bắt đầu bán dầu bằng nhân dân tệ

• Chấp nhận euro, ruble

• Giảm giao dịch USD

• Mở rộng quan hệ với:

• Trung Quốc

• Nga

• Iran

Năm 2018:

• Maduro tuyên bố “thoát khỏi sự thống trị của đồng USD”

Năm 2020:

• Venezuela nộp hồ sơ gia nhập BRICS

• Mỹ chính thức truy tố Maduro, treo thưởng bắt giữ

Từ đây, Maduro không c̣n chỉ là độc tài nội bộ, mà trở thành mối đe dọa tài chính – địa chính trị.

VẬY V̀ SAO LÀ THỜI ĐIỂM NÀY?

Bởi v́:

• BRICS đang tăng tốc phi đô la hóa

• Trung Quốc xây hệ thống thanh toán ngoài SWIFT

• Saudi bắt đầu thảo luận giao dịch dầu bằng yuan

• Petrodollar không c̣n tuyệt đối như trước

Venezuela, với lượng dầu khổng lồ, có thể trở thành chất xúc tác phá vỡ hệ thống 50 năm.

MADURO LÀ ĐỘC TÀI – ĐIỀU ĐÓ KHÔNG SAI

Không ai phủ nhận:

• Maduro là độc tài

• Người dân Venezuela khổ thật

• Sự ăn mừng hiện tại là cảm xúc thật

Nhưng lịch sử cho thấy:

Không phải mọi nhà độc tài đều bị lật đổ.

Chỉ những nhà độc tài đụng vào trật tự quyền lực lớn hơn mới bị loại bỏ.

KẾT LUẬN – HAI SỰ THẬT CÙNG ĐÚNG

1 Người dân Venezuela vui mừng v́ Maduro sụp đổ → đúng

2 Động cơ sâu xa không chỉ là nhân quyền hay dân chủ → cũng đúng

👉 Maduro là mục tiêu phù hợp.

Petrodollar là lư do khiến thời điểm trở nên bắt buộc.

NÓI MỘT CÁCH THẲNG THẮN

Đây không phải câu chuyện cứu dân hay cướp dầu đơn giản.

Đây là câu chuyện về:

• quyền kiểm soát tiền tệ

• dầu mỏ

• và trật tự toàn cầu

Venezuela chỉ là điểm giao nhau của tất cả những điều đó.

Nguồn phân tích

Bài viết này được tổng hợp và viết lại dựa trên phân tích của tài khoản Ricardo (@Ric_RTP) trên nền tảng X (Twitter) – người đă tŕnh bày chi tiết lập luận về petrodollar, thỏa thuận năm 1974 và mối liên hệ lịch sử giữa dầu mỏ, đồng USD và các cuộc can thiệp quân sự.