MỐI TÌNH QUA HAI THẾ HỆ

Mùa hè năm 1973, xã Phú Hòa nằm nép mình bên những rặng cao su đã cằn cỗi của tỉnh Biên Hòa. Buổi sáng, sương còn vương trên lá, tiếng gà gáy lẫn trong âm thanh lục cục của nồi niêu, chén bát. Đối với dân trong xã, đoàn sinh viên sĩ quan về tham gia chiến dịch “Vì Dân” là một sự kiện vừa háo hức vừa dè chừng. Họ mang theo quân phục còn mới, súng lau bóng lóa, ánh mắt trẻ trung nhưng đã phảng phất vẻ nghiêm nghị của những người sắp bước vào chiến tranh thật sự.

Nguyễn Hoàng Minh – sinh viên sĩ quan đã học xong giai đoạn 1 quân sự ở Quang Trung – được phân về nhóm công tác dân vận tại xã Phú Hòa. Minh không cao lớn, cũng không nói nhiều. Cái khiến người khác chú ý ở anh là đôi mắt trầm, sáng, và nụ cười hiền nhưng kín đáo. Ba tháng chiến dịch đối với Minh ban đầu chỉ là một giai đoạn huấn luyện khác, cho đến khi anh gặp nàng.

Nàng tên là Trần Thị Lan, nữ sinh lớp Đệ Nhất của trường trung học tỉnh. Lan nổi tiếng là hoa khôi của trường – không chỉ vì sắc đẹp, mà vì một vẻ dịu dàng rất riêng: nói năng nhỏ nhẹ, ánh nhìn trong veo, nhưng khi cần thì cứng cỏi đến bất ngờ. Nhiều chàng trai con nhà khá giả, sĩ quan trẻ, thậm chí cả công chức tỉnh lỵ, vẫn thường tìm cớ đến nhà nàng.

Minh gặp Lan lần đầu trong một buổi phát thuốc và gạo cho dân nghèo. Lan đi theo đoàn học sinh tình nguyện của trường phối hợp với nhóm công tác của Minh. Khi nàng cúi xuống trao túi gạo cho một bà cụ, mái tóc dài khẽ rơi trước trán. Minh đứng sững lại một nhịp.

Lan ngẩng lên, bắt gặp ánh nhìn của anh, mỉm cười:

– Anh đứng đó làm gì vậy? Còn nhiều người đang đợi kìa.

Minh lúng túng:

– À… tôi xin lỗi.

Chỉ một câu nói ngắn, nhưng từ đó, mỗi chiều tan việc, Minh thường tìm cớ đi ngang qua con đường dẫn đến trường trung học.

Những ngày sau, họ dần quen nhau. Ban đầu là vài câu hỏi xã giao, rồi thành những cuộc trò chuyện dài dưới tán me già trước cổng trường.

– Sau chiến dịch anh về trường Thủ Đức học bao lâu? – Lan hỏi.

– Khoảng sáu tháng nữa. – Minh đáp – Ra trường chắc phải đi đơn vị tác chiến, vì tình hình đang sôi động.

Lan im lặng một lúc, rồi cười nhẹ:

– Vậy là nguy hiểm lắm đó.

– Chiến tranh mà, đâu tránh được.

Lan nhìn xa xăm:

– Em chỉ mong… mọi người bình an.

Minh hiểu trong câu nói ấy có điều gì hơn thế. Ba tháng ở Phú Hòa trôi qua nhanh. Minh và Lan không nói lời yêu, nhưng cả hai đều biết trái tim mình đã nghiêng về phía người kia. Những buổi tối, Minh ghi vội vài dòng nhật ký dưới ánh đèn dầu của nhà dân:

“Nếu chiến tranh không có, chắc tôi đã dám nắm tay em lâu hơn.”

Ngày rời xã, Lan đứng tiễn Minh ở đầu làng. Nàng đưa cho anh một chiếc khăn tay trắng, ở góc khăn có thêu hai chữ nhỏ nhắn: Bình An.

– Anh giữ lấy. – Lan nói. – Đừng quên Phú Hòa.

Minh siết chặt khăn:

– Tôi sẽ quay lại.

Lan cúi đầu. Nàng biết lời hứa ấy mong manh như sương sớm.

Trở lại Trường Bộ binh Thủ Đức, Minh lao vào những tháng huấn luyện cuối cùng. Đêm nào anh cũng viết thư cho Lan, kể chuyện thao trường, chuyện bạn bè. Lan hồi âm đều đặn, chữ nghiêng nghiêng, mùi mực tím còn phảng phất.

Ngày ra trường, vì đậu thấp, Minh phải chọn về Sư đoàn 1.

Quảng Trị – vùng đất lửa.

Thư từ giữa Minh và Lan thưa dần. Khoảng cách địa lý, những cuộc hành quân liên miên, những trận đánh ác liệt khiến Minh nhiều khi viết thư mà không biết ngày mai mình còn sống để nhận hồi âm hay không.

Lan ở lại Biên Hòa. Nàng đẹp, lại hiền, gia đình liên tục thúc giục chuyện chồng con. Những lá thư của Minh đến chậm, có khi cả tháng không tin tức.

Một tối, Lan nói với mẹ:

– Con chờ anh Minh.

Mẹ nàng thở dài:

– Con à, chiến tranh dài lắm. Đời con không thể chỉ chờ đợi.

Những ngày Lan ở lại Biên Hòa sau khi Minh trở về trường Thủ Đức là những ngày dài và nặng nề nhất trong đời nàng. Buổi sáng nàng vẫn đến lớp, vẫn cười nói với bạn bè, nhưng tối về, căn nhà nhỏ bỗng trở nên chật chội bởi những lời hỏi han bóng gió của họ hàng, những cái thở dài của mẹ, và sự im lặng đầy suy tính của cha.

Cha Lan là người thực tế. Ông đã chứng kiến quá nhiều cảnh vợ mất chồng, con mất cha trong chiến tranh.

– Con chờ nó đến bao giờ? – một tối ông nói thẳng.

Lan cúi đầu:

– Con không biết. Nhưng con tin anh ấy.

Cha lắc đầu:

– Niềm tin không nuôi nổi đời con.

Lan bắt đầu cảm nhận rõ áp lực. Những lá thư từ Quảng Trị về thưa thớt dần. Có thư đến trễ, có thư thất lạc. Mỗi lần nghe tiếng xe đạp dừng trước cổng, tim nàng lại thắt lại, rồi lại hụt hẫng. Trong những đêm mất ngủ, Lan tự hỏi: Nếu anh ấy hy sinh thì sao? Nếu anh ấy không trở về thì sao?

Ở miền Trung, đơn vị của Minh tham gia nhiều trận đánh lớn. Những ngày pháo kích không ngớt, đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh. Minh được khen thưởng vì chỉ huy trung đội giữ vững vị trí trong một cuộc phản kích ác liệt.

Nhưng chiến công không bù được những đêm anh nằm trong hầm cá nhân, tay nắm chặt chiếc khăn thêu chữ Bình An, tự hỏi Lan giờ ra sao.

Một ngày, Minh nhận được lá thư ngắn của Lan:

“Anh Minh, Gia đình em đã quyết. Em xin lỗi. Mong anh hiểu và giữ gìn sức khỏe.”

Minh gấp thư lại, rất chậm. Anh không khóc. Anh chỉ cảm thấy trong lòng trống rỗng.

Ở Quảng Trị, Minh gần như sống trong một thế giới khác. Mỗi ngày là tiếng pháo, mùi thuốc súng, xác đồng đội. Tiểu đoàn của anh liên tục được tung vào những điểm nóng. Có trận, trung đội của Minh chỉ còn phân nửa quân số sau khi đã rút ra.

Một đêm sau trận đánh, Minh ngồi tựa lưng vào hầm, mở chiếc khăn tay của Lan ra. Chữ Bình An đã nhòe dần. Anh chợt nhận ra, có những thứ chiến tranh không giết ngay, mà bào mòn từ từ.

Trong khi đó, ở Biên Hòa, Lan đứng trước một ngã rẽ khác. Gia đình giới thiệu cho nàng một người đàn ông làm việc trong cơ quan hành chánh tỉnh. Người ấy lịch sự, ổn định, và được mọi người đánh giá là "bảo đảm".

– Nó không phải lính. – mẹ nàng nói nhỏ. – Con sẽ đỡ khổ.

Lan gật đầu, nhưng lòng nàng trống rỗng.

Ngày nàng cầm bút viết lá thư chia tay Minh, tay nàng run đến mức phải dừng lại nhiều lần. Nàng không khóc. Nước mắt đã cạn từ những đêm dài chờ đợi.

Sau lễ cưới, Lan bước vào một cuộc hôn nhân không tình yêu. Chồng nàng tử tế, nhưng giữa họ luôn có một khoảng cách vô hình. Đêm tân hôn, Lan quay mặt vào tường, nghe tiếng thở đều đều bên cạnh, và lần đầu tiên cảm thấy mình đã già đi rất nhiều.

Năm 1975, đơn vị Minh triệt thoái về Sài Gòn. Trong một trận đụng độ, anh bị thương nặng ở chân. Ngày 30 tháng 4, Minh là sĩ quan nên bị đưa đi cải tạo.

Sáu năm trong trại giam trôi qua lặng lẽ. Minh học cách chịu đựng, học cách quên đi quá khứ. Khi được thả về, anh về quê làm ruộng. Ít lâu sau, Minh cưới Hạnh – một cô giáo tiểu học hiền lành, chịu thương chịu khó.

Hạnh biết quá khứ của chồng, nhưng chưa bao giờ hỏi nhiều.

– Chuyện đã qua rồi. – Hạnh nói. – Em chỉ mong mình sống tử tế từ nay về sau.

Họ có hai con: một trai, một gái.

Sang Mỹ theo diện HO

Năm 1994, gia đình Minh sang Mỹ theo diện HO. Những năm đầu, Minh làm hai job: ban ngày phụ kho, ban đêm lái xe giao hàng. Hạnh làm nail ở một cửa tiệm nhỏ.

Cuộc sống của Minh dần ổn định khi các con trưởng thành và học thành tài.

Một tối, con trai lớn – Tuấn – dẫn bạn gái về ra mắt. Khi cô gái vừa bước vào phòng khách, Minh bỗng đứng sững.

Gương mặt ấy… đôi mắt ấy… giống như của Lan bốn mươi năm trước.

– Ba, đây là Linh. – Tuấn giới thiệu.

Minh cố giữ giọng bình tĩnh:

– Cháu… cháu trông giống … một người quen cũ của bác.

Linh cười:

– Dạ, nhiều người cũng nói vậy. Cháu giống má cháu.

Sau bữa cơm, Minh hỏi chuyện thì biết Linh là con gái của Trần Thị Lan. Gia đình nàng đã vượt biên sang Mỹ năm 1980.

Minh im lặng rất lâu.

Linh lớn lên trong một gia đình đầy đủ nhưng lạnh lẽo. Cha nàng nghiêm khắc, ít nói. Mẹ nàng dịu dàng nhưng luôn mang một nỗi buồn không tên. Linh học được từ sớm cách tự lập, cách không hỏi những điều người lớn không muốn trả lời.

Chuyện tình của Tuấn và Linh gặp phản đối từ phía gia đình Linh. Vì ba cô biết rõ mối tình xưa giữa Minh và Lan.

– Không được. – ông nói thẳng. – Hai nhà có duyên nợ cũ, không nên nối lại.

Linh khóc:

– Con yêu anh Tuấn.

Khi Linh yêu Tuấn, nàng cảm nhận được một thứ tình cảm khác hẳn những mối quan hệ trước đó: chân thành, bình đẳng, không toan tính. Nhưng phản đối của cha đến như một nhát dao lạnh.

– Ba không cấm con yêu. – ông nói. – Nhưng không phải người này.

– Vì sao? – Linh hỏi.

– Vì quá khứ.

Linh bật khóc:

– Quá khứ của ba mẹ không phải là cuộc đời của con.

Đêm đó, Linh ngồi trong phòng tối, nhớ lại ánh mắt của mẹ khi nhìn Minh hôm gặp lại. Linh chợt hiểu: có những vết thương không bao giờ lành, nhưng không phải vì thế mà thế hệ sau phải gánh chịu.

Minh gặp lại Lan sau hơn bốn mươi năm, trong một quán cà phê nhỏ.

Lan đã già, nhưng ánh mắt vẫn vậy.

– Em xin lỗi. – Lan nói.

Minh lắc đầu:

– Không còn gì để xin lỗi nữa.

Họ nói về con cái, về cuộc sống. Không ai nhắc đến tình yêu cũ.

Tuấn và Linh quyết định kết hôn. Minh chỉ nói với con trai:

– Con hãy sống tử tế và có trách nhiệm.

Đám cưới của đôi trẻ diễn ra thật giản dị.

Một chiều, Minh đứng trong vườn sau nhà, nhìn ánh nắng rơi qua kẽ lá. Hạnh mang trà ra.

– Anh nghĩ gì vậy?

Minh mỉm cười:

– Anh nghĩ… đời người có những mối tình không trọn, nhưng không vì thế mà vô nghĩa.

Hạnh nắm tay chồng. Xa xa, có tiếng trẻ con hàng xóm nô đùa cười vang.

Chiến tranh đã lùi xa và chỉ còn lại những mối lương duyên – tuy đứt rồi, nhưng vẫn âm thầm nối tiếp qua hai thế hệ.

BK Nguyễn Minh Tự

 

 

VĂN CHƯƠNG

 Bất Khuất

Tập Truyện Thuyền Đời  

---

Bên anh... còn có em  
Ký sự - Ngày trở về  
Đời cứ như là mơ  
Mối tình qua hai thế hệ  
Những điều đến muộn màng 
Lời nói cứu người .. Lời nói giết người
Nửa đường gẫy cánh
Bẫy Tình  
Nửa vầng trăng khuyết  
Tình yêu trong thời loạn  
Kỷ niệm chuyến đi
Những giờ phút khó quên  
Kỷ niệm dấu yêu  
Thoại Sơn: Mối tình đầu  
Chuyện tình khó quên  
May mắn & Hên xui trong đời lính chiến  
Ba, bốn phát  
13 người cuối cùng về từ Tiền đồn 3&4 Kon-Tum  
Passage to Freedom
Đất nước tôi!  
Còn nhớ mùa xuân
Tết  
Rồi lá thay màu  
Từ giòng sông này  
Làng tôi  
Còn đó tuổi thơ  
Tháng 7 trời mưa  
Chuyện đang cần đề tựa  
Hành trình đến Tự Do  
Ngày tan hàng
Dzi-ke
Cô gái làng Đông Tác - Dĩ An  
Dở dang  
Tất niên "Nội" 2015-2016  
Tết trong kỷ niệm  
Để nhớ, để thương
42 năm tình cảm đồng môn  
42 Năm Tình  
Chúc mừng hội ngộ  
Tôi và Tiểu Đoàn 7 TQLC  
Thơ gửi Đại Gia 
Dấu ấn vào đời  
USA 20 năm và Tôi  
Hãy còn đó niềm tin  
Pleiku và hoài niệm  
Ký sự những ngày tháng 2  
Một mảnh đời  
Xuân quê hương
Một chuyến về thăm nhà
Tết đến
Một buổi chiều, hai người già
Đời người như thoáng mây bay
Hồi tưởng về một cánh Dù đơn lẻ
Bất Khuất của tôi
Nó và Tôi
Còn nợ Thanh An
Mùa Đông năm ấy
Kể chuyện chúng mình
Hai hình ảnh - một cuộc đời
No Easy Day - Ngày Vất Vả
Những ngày hè không thể quên !
Họp mặt
Những cái tên không thể quên !
40 năm Bất Khuất
Hành trình của 5 ngày tìm về một thời tuổi trẻ  
Kỷ niệm Quân trường: Đi Phép - Về Phép
Thuyền đời
Cuộc sống của người lính chiến ĐPQ & NQ
Highway of Heroes
Nắng ấm quê hương
Truyện dài Bất Khuất
Thuyền đời ơi !
Những thằng chúng tôi
Bài thơ trên đồi Bác sĩ Tín
Viên đạn vang rền
Chuyện tình trái ngang
Khối diễn hành
Bãi tập
Lễ mãn khóa
Một Đời Bất Khuất
Kỷ niệm Quân Trường - Về phép
Kỷ niệm Quân Trường - Cúp phép
Hồi tưởng chiến trường 1062 Thượng Đức
Dọc đường gió bụi
Tình Bất Khuất
Ngày xưa thân ái
Tôi đi lính
Bất Khuất
Quan Âm Tây Du Hí truyện
Làm trong sáng tiềng Việt
Hạ cờ tây
Thù dai
Kỷ niệm khó quên
Trận cuối trong đời lính của tôi
Khúc hát Quân Hành
Một nỗi đau
Thủ Đức - Tuần huấn nhục
Tâm thư của Cố Thiếu Úy Trần Văn Quí
Trận Ô-Căm
Một lần vĩnh biệt
Một lần đi
Chuyến đi cuối năm
Nhớ về mái trường xưa
Phạm Xuân Tịnh - Một cuộc đời
Những ngày tháng không quên
Tự do ơi, tự do!
Vì hai chữ Tự Do
Nghìn trùng cách biệt
Thầy Chín
Để nhớ để quên