Ngy 30-4 lại đo hạn năm 2020!

Thấm thot đến nay đ trn 45 năm của một đời người!

Biến cố 30-4-1975 xảy ra khi hầu hết người lnh VNCH đang thời thanh xun. Thấm thot đến nay đ trn 45 năm. Người lnh năm xưa nay đ gi; vo những ngy trời my u m, lại thm nạn dịch COVID-19 honh hnh nn cảm thấy c đơn tưởng chừng ngộp thở, th chớ vội nghĩ rằng mnh bị . . . mắc dịch! D sao chng ta vẫn may mắn hơn những người hiện sống trong bốn bức tường khu dưỡng lo, hay kẹt cứng trong chuyến hải hnh trời biển mnh mng.

Hm nay Houston trời mưa dầm suốt ngy. Mặc d tai nghễnh ngng nhưng ti vẫn nghe được tiếng mưa t tch tạt vo khung knh cửa sổ phng học. Nhn ra hồ sen sau nh lm ti nhớ đến ao sen đầm sng ở qu khi xưa lc trời mưa, c con c trắng lu khu d dẫm từng bước in r trn nền trời mu tro xm, như b mẹ qu khng quản nhọc nhằn lặn lội nui con. Khc phim ngy xưa thn i hiện về c lớp lang, cha mẹ, anh chị em, họ hng, lng xm, v chiến hữu đ hy sinh tuổi thanh xun cho đất nước; c hnh ảnh người ti xế vận tải của đơn vị đ bỏ mnh trong chuyến cng tc tiếp tế một quận lỵ nhỏ ở miền Trung, m ti l người nhận xc anh cũng vo buổi sng ảm đạm như hm nay.

Bao nhiu biến đổi trong đời đưa đến vận nước nguy ngập như con bệnh đang hấp hối; v 30-4 l tiếng st kết liễu một chế độ. Hnh ảnh cuối cng ngy 30-4 cn như in trong đầu: buổi họp cuối cng với vị tướng cng thần Nguyễn Khoa Nam; đường phố đầy ắp người đi ln kẻ trở ngược; người vợ lnh chờ chồng ngoi ng; đứa trẻ khc trng mẹ đi chợ chưa về . . . Trch nhiệm, bổn phận, gia đnh, đồng đội, quần chng l những cơn gi lốc khai mo trận đại-hồng-thủy m mỗi chng ta đ trải qua. Đến nay m hưởng vẫn cn d biến cố đ sang trang. L những nạn nhn trong cuộc chiến mấy ai trnh khỏi vết thương v chiến cuộc; m thời gian chỉ c thể lm mờ tỳ vết đ hằn su trn da thịt, nhưng khng thể tẩy xa đau thương đng băng trong lng.

Bốn-Mươi-Bốn năm qua sau khi cuộc sống ly hương được ổn định, cứ vo ngy ny thng ny, người Việt tỵ nạn CS khắp thế giới tổ chức Ngy Quốc Hận để đừng qun căn cước tỵ nạn đau buồn. Ring năm nay, sẽ khng c buổi lễ rnh rang như mọi năm v tnh trạng Đại Dịch COVID honh hnh khắp thế giới, nhất l tại Hoa Kỳ đang trong thời cao điểm. Người lnh sẽ khng c dịp gặp nhau để n lại kỷ niệm ngoi trận tiền, trong lao t, lc bn ba hải ngoại v những thăng trầm đời lnh. D vậy, trong lng mỗi chng ta đều khu nn hương để tưởng niệm thn quyến, b bạn, chiến hữu đ hy sinh trong cuộc chiến . . . Vậy m, c sự hy sinh cao như ni rộng như biển thường bị qun lng cũng như chiếc bng bn mnh mấy khi được nhắc đến. Đ l hnh ảnh Ci C của người vợ lnh ngy sau cuộc chiến 30-4 vừa lm mẹ vừa lm cha thay chồng đang bị đy đọa trong lao t CS.

Vậy hy hứa l đừng qun sự hy sinh của Ci-C trong ngy 30-4 năm nay!

Khng c sự hy sinh no hơn hay km, lớn hay nhỏ. Ci C chnh l chiếc bng m thầm song hnh cng người lnh trong cuộc chiến; v giờ đy l cy gậy để tựa, l ngọn đuốc đm đm gip người-lnh-gi-xa-qu-hương khỏi bị vấp ng. Lc quốc biến, người vợ lnh tảo tần bun thng bn bưng, chắt chiu để nui con nn người khn lớn, lặn lội qua vng đo heo ht gi, sơn lam chướng kh, nui chồng trong lao t để mong cn sống chờ ngy đon tụ.

Trong khi bn kia đại dương nơi xứ lạ qu người Ci C cũng vất vả khng km, ginh dụm từng đồng cắc để sanh tồn nơi vng đất mới; mượn qu người lm qu hương mnh để mong c ngy trở về qu cha đất tổ.

Người đn b trong x hội vốn dĩ bị thiệt thi, nhưng họ m thầm cm nn. Đức tnh cần c, chịu đựng l thứ nh sng kỳ diệu của người đn b Việt Nam. V, bằng ngi bt sống động Nguyệt nh đ kể lại nỗi thống khổ của người vợ lnh VNCH trong bi Ci C sau đy,

Ci c lặn lội bờ sng
Gnh gạo nui chồng, tiếng khc nỉ non
Thương em dạ sắc lng son
Một thn đơn chiếc, nui con thay chồng

Bn tay ai tốt vng rồng
Bn tay em nứt, mu hồng tun rơi
Nhn nhau muốn ni vạn lời
M tim se thắt rối bời tm can

Ci c ngy nay, khng cn gnh gạo
Gạo đ thnh, một qu khứ xa xi
Ci c ngy nay, xuống biển tm mồi
Ng sắn khoai sng, ăn cầm chừng nước mắt tun rơi

Ci c lặn lội bờ ao
Bn giọt mu đo, nui dưỡng đn con
Thương em lội suối tro non
Vng Kinh Tế Mới, nui con thay chồng

Biển du đ ha ruộng đồng
Nh tan nước mất, vợ chồng chia ly
Chồng đi cải tạo khng về
Vợ đi tay cuốc, tay cy đất hoang

Ci c ngy nay, mơ tm chn gạo
Giọt mu đo dnh để bn nui con
Ci c ngy nay, gối mỏi chn mn
Vai gnh vai gồng, đi thăm chồng cch ni ngăn non

Ci c lặn lội bờ đ
Đi khổ trăm bề, nước mắt đầy vơi
Thương em tuổi mới đi mươi
V cơn quốc biến, hoa tri hương tn

Chiều trn quốc lộ kinh hong
Chồng em tuẩn tiết, mu trn như sng
Chồng em chiến sĩ anh hng
V dn chiến đấu, thc cng mun dn

Ci c ngy nay, đ thnh ga phụ
Tay dắt mẹ chồng, tay dắt đn con
Muốn về lng qu, qu cũng khng cn
Giặc bắt ln rừng, đi vo vng chướng kh Lam Sơn

Ci c lặn lội bờ mương
Vt cống đo đường, gi rt lạnh căm
Chồng em giặc bắt biệt tăm
T Nam T Bắc, biết thăm nơi no

Một đm gi lộng mưa go
Được tin anh đ đi vo thin thu
Chồng em chết giữa ngục t
Khổ sai đi rt, Cộng th giết anh

Ci c một thn, ln vng đất lạ
Đến trại t, tc quấn vnh tang
Đếm từng mồ hoang, mu lệ hai hng
Đau xt cho chồng, khng mộ phần, khng khi, khng nhang.

(Trch Ci C của Nguyệt nh)

* * *

Hy ngược dng thời gian, xưa kia Con C l chn dung b Mẹ Việt Nam!
Thn c lặn lội bờ ao,
Đm đm lặn lội kiếm mồi nui con (Ca Dao),

Thuở ấy, người nng dn rất gần gủi với Con C. Hnh ảnh người nng dn dắt tru ko cy theo sau l đn c bay lượn trn thửa ruộng thẳng cch c bay, trong khung cảnh thanh bnh lng người phơi phới. Dng c mảnh khảnh, bộ lng trắng muốt ta chợt lin tưởng đến dng vẻ người mẹ, người vợ. Hnh ảnh Con C trắng trn bờ ruộng vo lc trời my u m ni ln đức tnh chịu thương chịu kh, chăm chỉ, cần c của người phụ nữ Việt Nam:

Ci c lặn lội bờ sng
Gnh gạo đưa chồng tiếng khc nỉ non . . .
Ci c l ci c con
Mẹ đi xc tp, để con ở nh . .. .

Giờ đy, dưới cung điệu của Nguyệt nh, Ci C chẳng những thot ngoi khun thước của bức tranh thủy mạc, m cn l chi tiết lịch sử m người vợ lnh miền Nam Việt Nam trong thời ly loạn đ gnh chịu. Mấy ai đnh gi sự hy sinh của con người bằng đơn vị đo lường, v tự n v gi: cao hơn Thi Sơn, rộng hơn Nam Hải. Nếu ta chim ngưỡng nt oai nghi của đại bng, dũng mnh của cha sơn lm, uy vũ của knh ngư; th hy đừng qun hnh ảnh diệu hiền như từ mẫu, tận tụy như d trng v đẹp như thin thần của Ci C, đ v đang l chiếc bng bn chồng khi khốn cng hay lc tuổi gi bng xế.

30-4 năm nay đnh dấu 45 năm Quốc Hận, ngoi nn hương lng tưởng niệm Qun Dn Cn Chnh đ hy sinh trong cuộc chiến hay đ bỏ mnh trn đường tm Tự do; xin hy đừng qun Ci C đ đng gp vo kho tng văn học, qun sử v lịch sử Việt Nam Cộng Ha thn yu . . . m lu nay bị qun lng.

Phạm văn Ha
(Viết theo cảm xc ca khc Ci C của Nguyệt nh - vo lc COVID-19, 2020)