Có dịp sống ở miền biển, hay đến thăm viếng hải cảng, nơi có tàu thuyền, biển cả,… người ta cũng có dịp biết đến một loài chim, thường gọi là chim biển, c̣n có tên là hải âu.

Hải âu con, sau khi rời vỏ trứng, chào đời được khoảng 6 đến 8 tuần, bắt đầu tập bay.

Chuyện kể về “Con Chim Biển” được chia làm 3 phần: “Tung Cánh Chim”, “Trên Biển Khơi…” và “T́m Về Tổ Ấm”.

1. Tung Cánh Chim

Oác..!

Oác..!

Oác..!

Giọng mấy con hải âu trưởng thành nghe oang oang, oác oác, đủ các âm hưởng từ thấp, lên thật cao, cao ngất ngất, chẳng có nhịp nhàng chi cả; cứ thế, thi nhau oác oác liên tục. Đám chim con cũng bắt chước, cố nhóng cổ để đối đáp. Tiếng chíp chip ngắn ngủn, non nớt, phụ họa với tiếng kêu oang oác, tuy không lớn bằng, nhưng vào lúc sáng sớm, hay mấy lúc ít xe cộ chạy qua lại, vang trong không gian yên tỉnh, người bên dưới đường cũng nghe được và biết là vào mùa gia đ́nh nhà hải âu có thêm chim con.

Cái hàng xóm hải âu này thật là ồn ào!

Xóm hải âu trên ấy chiếm trọn nóc của một khu phố, gồm năm cửa tiệm. Gia đ́nh chim biển chia nhau làm tổ trong các góc có tường vách như: khu cầu thang, các ống thông hơi, các máy sưởi, máy điều hoà không khí,... những nơi có chỗ để che bớt mưa gió và có bóng mát cho mấy con chim non.

"Chán thật!... chỉ có cái ăn sáng thôi, thế mà hôm nào cũng ồn ào cả xóm!"

Con chim con c̣n lim dim, khó ngủ lại, ngầy ngà khó chịu, nó lầu bầu:

"Rơ là ồn quá đi thôi!... Nhất là cái tổ ở góc đối diện, hai ông bà hải âu ấy đă già nhất, vậy mà lớn tiếng nhất xóm; cứ vươn cỗ mà oác oác, cả tràng dài, cho đến cạn hơi mới chịu ngừng để lấy hơi, rồi lại cứ thế mà oác oác tiếp. Đáp xuống, la oác oác; bay lên kêu oác oác; lượn trên không cũng nghe tiếng oác oác.... “

Nghĩ th́ vậy, chứ trong ḷng nó quư mến ông bà ấy lắm, rồi nó suy nghĩ lại:

“Thực ra, ông bà ấy chỉ có cái lớn tiếng, chứ tốt bụng chăm lo cho cái đám chim non như nó lắm. Như cái hôm bọn trẻ chúng nó đang tung tăng chạy nhảy và tập bay vui vẻ, bổng nghe oác oác inh ỏi, rồi th́ vụt một cái, từ trên cao bà ấy sà xuống, đứng chận nơi mép mái nhà, đập cánh phành phạch xua đuổi, làm chúng nó kinh hoảng mà chạy ù vào phía trong tổ. Rồi hoàn hồn ra, tụi nó hiểu ra là bà ấy lo cho bọn trẻ con ra ngoài cheo leo, lỡ trợt chân, sẽ bị rớt xuống đường phố bên dưới. Đám trẻ con hải âu chưa biết rằng chân chúng nó có màng để bơi, không móc bám được chặt như các loài chim khác. Lại thêm, cũng nhờ cái tiếng oang oác inh ỏi, chói tai của ông bà ấy, nên cái đám chim quạ không dám bén mảng tới gần, để tranh giành miếng ăn, hay làm hại bọn trẻ con trong xóm hải âu trên đây."

Chim con hé mắt thấy trời c̣n tối, nó lười biếng, lim dim ngủ tiếp. Lớp lông tơ của con hải âu mới hơn sáu tuần như lớp áo khoát thưa mỏng, làm nó cảm thấy se sẻ lạnh; theo thói quen, nó làm nũng gọi mẹ:

Chíp!

Không nghe tiếng cha mẹ đáp lời, nó thử gọi nho nhỏ thêm một lần:

Chíp!

Nó lắng nghe, cũng chỉ có tiếng oang oác của hàng xóm chung quanh mà thôi. Vậy là mẹ đă cùng cha bay t́m mồi chưa về. Thiếu hơi ấm của mẹ, nó khẽ nhúc nhích bàn chân, để đưa thân người nó rút sát dần vào cạnh tường, cho bớt lạnh. Bây giờ, tuy nó không c̣n là con chim lon con, hay chui rúc trong cánh mẹ nó, như lúc mới rời vỏ trứng, nhưng nó vẫn thèm thuồng hơi ấm của mẹ ḿnh. Sáu tuần qua nhanh. Nó lớn cũng nhanh; như người ta nói: nhanh như thổi. Hôm qua, lúc đứng gần mẹ, nó ngoái cổ nh́n, thấy ḿnh cao gần bằng mẹ rồi. Đang sức lớn, nó cứ chim chíp kêu đói, làm cả chim cha và mẹ phải vất vả bay t́m thức ăn cho nó no bụng hơn.

Hít! Hít!

Nó hít hít mũi. Khứu giác bén nhạy của đấng tạo hóa ban cho con chim biển, cho nó có khả năng phân biệt mùi thức ăn từ ngoài xa, xa đến cả chục cây số; cho nó biết ngay là có cá trích quanh đây!

Hít! Hít!

Nó hít hít thêm mấy cái và nó biết chắc chắn mùi cá trích là thật gần.

Nó ngẫm nghĩ:

“Sướng nhỉ! bên ấy, sáng sớm tụi nó đă được cha mẹ cho tiệc cá trích rồi!

Hèn ǵ,… cả nhà ồn ào điếc cả tai từ năy giờ!”

Dù chỉ được ăn qua có một lần thôi, là nhớ măi. Mùi vị cá trích thật độc đáo, từ khứu giác đánh động vị giác thật nhanh, làm nó thèm thuồng món cá thơm ngon và béo ngậy ấy quá thôi. Đôi mỏ nó tự dưng há mở. Trong cái lim dim buồn ngủ, nó chợt nhận ra cái mát lạnh trơn láng của lớp da cá trích.

“Hừm… Chả lẻ, một con cá từ hàng xóm phóng vào miệng nó à?... Kệ nó! Từ đâu cũng được!... Không cần biết của ai cả! Đến miệng ḿnh th́ cứ đớp trước hăy tính!”

Bài học phản ứng để sinh tồn của một hải âu dạy nó nhanh chóng kẹp đôi mỏ, gắp giữ miếng mồi và nuốt ngay tức khắc. Chất vị lạnh tươi và thơm béo là thật chứ không phải trong giấc mơ hay tưởng tượng.

- A! cá trích thật đây à?!

Nó ngạc nhiên mở choàng mắt ra, và thấy chính mẹ nó đang gắp miếng cá mớm vào miệng nó.

Chíp! Chíp! Chíp!

Tiếng chim chíp vồn vă, vui mừng, đầy thích thú của nó, xen lẫn giữa những miếng cá thơm ngon mà mẹ nó rỉa và mớm cho. Nó nuốt vội vàng và… chíp chíp ṿi vĩnh thêm.

Giờ th́, tiếng nó kêu có nhỏ hơn tiếng của bọn trẻ hàng xóm đâu!

Nó nghe người lớn than với nhau, dạo này khó kiếm thức ăn quá. Vùng biển gần đây, số lượng cá trích bị hao hụt trầm trọng; ba năm nay, người ta không được phép đi đánh lưới cá trích. Tàu đánh cá chỉ mang về bến các giống cá lớn và tôm mà thôi. Đàn hải âu trong xóm, bay ra bến tàu ở Steveston, chỉ tranh nhau vớt vát mấy con tôm vụn, mấy con cá con bị rơi rớt, hay bị người ta chê mà quăng bỏ đi. Hiếm khi mới gắp được con cá trích lắm!

Chíp! Chíp!

Thoáng cái, phần ăn sáng mẹ mang về đă hết sạch.

Nó biết là hết cá rồi, nó vẫn theo thói quen và cái thèm mà chíp chíp đ̣i thêm!

Chăm lo món ăn cho con xong, hải âu mẹ vươn nhẹ cặp cánh rồi xếp gọn vào bên thân ḿnh. Mẹ nó khoan thai bước lên trên chóp cao, nơi hai mái che gặp nhau. Đứng tần ngần một lúc, bà ngước lên, đáp lại tiếng gọi đàn trên cao:

Oác...! Oác! Oác!...

Đang đủng đỉnh bám theo sau, nó dừng lại, đứng nh́n mẹ nó sắp bay đi.

Chỉ vươn đôi cánh dài, đập nhẹ vài cái đă thấy bà bay sang, đáp gọn gàng trên đỉnh một cột cờ gần bên.

H́nh ảnh con chim trắng lẳng lặng đứng chơi vơi, thật b́nh thản cao trên cao, trông yên b́nh, thanh thoát; nó ngước nh́n mẹ nó mà ngưỡng mộ vô cùng.

Rồi, thoáng cái, cặp cánh sải dài, thật đẹp, khoan thai đưa mẹ nó bay lên cùng đàn hải âu đang bay lượn trên nền trời.

- Ôi… thanh thoát quá!

Nó nao nao mong chờ một ngày, lớp áo khoát màu tro trộn bùn đen của những con chim mới lớn như nó, sẽ được thay bằng lớp lông vũ màu trắng cùng cặp cánh dài màu xám nhạt, giống như cha mẹ nó, cùng đàn chim biển trên cao ấy.

Anh chàng hàng xóm, lớn hơn nó hai tuần, có lần bảo tụi nó rằng: nếu tụi nó mà bay lên trên cao như thế, sẽ thấy được cảnh bến tàu nhộn nhịp, nhất là khi ghe tàu đánh cá về bến và biển ngoài khơi xanh tươi, thật đẹp.

Nó tin anh ta!

Nghe mê quá!

Nó mơ một ngày “nếu tụi nó bay lên trên cao như thế” ấy lắm!

Nó mơ được thấy bến tàu, nơi có nhiều món cá tôm, đủ các thứ thức ăn mà nó chưa từng được nếm qua!

Nó mơ được thấy màu xanh của biển nước, nơi có những đàn cá ngon béo!

Nó mơ!

Nó mơ… nhiều thứ lắm!

Hít!

Hít!

Mùi biển mặn nồng, đầy mê hoặc, thật gần, rất thực, không phải trong mơ, không phải là huyền thoại!

Nó hít những hơi dài, sảng khoái, tưởng tượng như ḿnh đang bay trên biển. Hải âu con mơ một ngày, nó sẽ tung đôi cánh bay lên trên cao ấy, để nh́n xuống quả địa cầu và

Tây Bắc Thái B́nh Dương không xa, chưa đầy mươi cây số từ tổ ấm này.

Là một con chim biển, nó biết quy luật không thể thay đổi của hải âu, đó là:

Nó phải tập bay!

Nó phải tập bay!

Chỉ có những hải âu biết bay, và chỉ có những hải âu bay trở về tổ ấm được, mới thật sự là loài chim biển!

Cho dù thế giới quanh ḿnh, có nhiều nguy hiểm ŕnh rập hay đe doạ; hải âu chúng nó, phải can đảm bay lên, phải vượt qua những nỗi lo âu, và nhất là sợ thất bại!

Trong cuộc đời, sẽ có rất nhiều lư do để được hạnh phúc, đó là can đảm khám phá và đối đầu với thử thách, để cuối cùng đạt lấy được một điều vô cùng quư giá, đó là:

Chỉ những kẻ thực sự dám bay th́ mới có thể bay!

Tiếng hải âu gọi đàn trên cao thúc dục nó đập cánh. Nó rất muốn bay lên làm con chim biển.

Nó rướn cao cổ để phát ra những âm thanh non nớt:

- Chíp! Chíp!

Chỉ những kẻ thực sự dám bay th́ mới có thể bay!

Châm ngôn của hải âu đấy!

Mấy ngày nay, mỗi khi có cơn gió lùa đến, nó tập phóng người bay lên; có khi chỉ hai ba chập cánh, có khi được đến năm bảy chập cánh, rồi th́ rớt xuống. Nó không nản ḷng, nản chí, mà hứng thích lắm.

Nó tự khuyến khích ḿnh:

- Rơ ràng, có lần ḿnh đă bay được đến bảy chấp cánh chứ ít oi chi dâu!

Bước đến khu cầu thang, nh́n mái che nghiêng nghiêng bên trên, nó nhún nhún đôi chân nhỏ và ước mơ:

“Đứng trên ấy chắc chắn chưa thấy bến tàu ở Steveston, chưa thấy biển khơi, nhưng nh́n xuống thành phố có lẽ cũng rất lư thú”
 

Gió từ bến tàu lùa vào, mang theo vị mặn của biển.

Nó nhất định phải tập bay!

Chíp!

Chíp!

Chíp!

Chíp!....

Mỗi tiếng kêu lấy sức và khuyến khích lấy ḿnh là một đập cánh. Nó phóng chân; vừa chạy, vừa nhảy phóng lên lấy trớn, vừa đập mạnh đôi cánh.

Nóc nhà tụt thấp xuống bên dưới!

Con chim non bay cao lên!

Chíp!

Bay lên!

Chíp!

Bay lên!

Nó không biết ḿnh đă đập cánh được bao nhiêu lần.

Lúc này, nó thấy được cái mái che cầu thang đang ngang ngang tầm mắt. Người ta mới thay mái kim loại vài tuần trước; mái che nằm nghiêng đón ánh mặt trời, sáng loé lên mỗi khi nó vỗ cánh bay lên.

Tuyệt vời!

Con chim con hết sức lực để… chip… chíp. Nhưng rồi, nó cảm nhận được là đôi cánh không c̣n khả năng để đập mạnh, như ư nó mong muốn, để giữ cho nó đừng bị rớt xuống, mà bay lên cao thêm.

Nó chỉ biết, thân nó càng lúc càng nặng hơn.

Nó cảm thấy đuối sức rồi!

Nó nh́n nhanh xuống, xem ḿnh bay lên được bao cao, nó thấy đôi chân buông thơng mỏi mệt của ḿnh vừa vượt lên bên trên mái che.

Chíp!

Nó khẻ kêu lên vui mừng và cố gắng đập cánh để bay ngang vào phía trong. Ráng thêm vài chập cánh. Nó cảm thấy, chừng như ḿnh có bay vào được chút ít. Nó vươn cánh lần nữa; nhưng đôi cánh bây giờ bỗng dưng như bị co rút lại, không sao xoạc rộng ra được. Nó ráng đập cánh mạnh xuống và rướn dài cổ ra để bay xa vào thêm. Nhưng rồi, mặc t́nh cho nó đập cánh; đôi cánh không c̣n sức để nâng cái thân h́nh của nó bổng nhiên nặng trĩu, nặng kinh khiếp. Càng lúc như càng nặng thêm gắp bội lần.

Đành chịu!

Nó buông xuôi...

Nó không đáp.

Nó biết, nó bị rớt xuống!

Bang!

Thân ḿnh nó đập mạnh lên mái che, rồi theo độ dốc của mái che mà tuột xuống. Nó cố bám bàn chân lên mặt kim loại trơn trợt. Nó hối hả đập cánh, đập cánh, đập cánh…

Nó cố mà trườn lên.

Vụt!

Vụt!

Khối xương thịt theo độ dốc của mái che mà trượt dài xuống, bay vụt qua khỏi nóc toà nhà, và rồi đập mạnh lên trên mặt sân tráng nhựa của băi đậu xe bên dưới.

Phịch!

Nằm yên một lúc, con chim con mới tỉnh hồn mà nghĩ lại ḿnh. Cảm giác đau đớn, cho nó biết là ḿnh c̣n sống, nhưng… chưa là con chim biển như nó mơ ước. Nó khẻ kêu lên:

Chíp!...

Chíp!...

Chíp!

Tiếng nó kêu rời rạc, yếu đuối.

Nó lắng nghe; mong sao nghe được tiếng kêu quen thuộc của ba mẹ nó.

Bầu trời vắng lặng. Cao bên trên, không c̣n tiếng oang oác của những con hải âu trong xóm. Ba và mẹ nó chắc đang cùng đàn chim biển bay trở lại bến tàu t́m thức ăn.

Chợt nghe có tiếng chân bước rầm rập và tiếng con người oang oang, nó hé mở mắt. Nh́n đám đông con người đứng thật gần, trông bọn họ to lớn, kinh khiếp quá. Thế nhưng, nó cảm nhận được, chừng như, họ có vẻ ṭ ṃ, muốn giúp nó; không ai có ư định làm hại nó. Tiếng họ nghe quen thuộc lắm; chắc những người này là nhóm công nhân, hay ngồi nghỉ giờ cà phê và ăn trưa. Họ thường tụ họp, chuyện tṛ ngay bên dưới xóm của nó. Người ta đang lom khom nh́n nó, bàn tán lắm điều về con chim con đang nằm trên mặt nhựa đường.

- A! Nó c̣n sống!

Một người kêu lên vui mừng, anh ta nói như với chính ḿnh:

- Khiếp! ḿnh mà rớt từ trên ấy xuống chắc chết mất…

Và rồi tiếp lời ḿnh:

- May mà c̣n sống cũng tàn tật...

Anh chàng đứng góc ngoài, nhún vai bảo đám đông:

- Chim mà!

Có tiếng không đồng ư:

- Chim mà sao không biết bay?!

Nó nghe mà đau ḷng quá!

Thực vậy, nó là con chim mà… không biết bay!

Một người có vẻ hiểu biết cho con chim biển, bảo là:

- Nó cũng phải tập bay chứ!... Chẳng lẻ cứ đập cánh là bay ngay lên được à!

Anh chàng góc ngoài cùng lẩm bẩm:

- Nó bay thế nào mà lại nằm đây nhỉ?

Rồi anh ta kêu lên:

- Hay là,… ai đó... bắn nó!

Anh chàng đứng sát bên con chim biển, không đồng ư với anh ta:

- Chắc không có ai bắn nó đâu! Tao có thấy vết máu nào đâu, James.

Anh chàng trẻ tuổi tên James gật gù:

- Ừ!...

Người đàn ông to con, râu tóc bạc xám và bù xù, trông dữ dằn nhất trong đám, năy giờ chỉ đứng hút thuốc nh́n nó, giờ mới ồm ồm lên tiếng:

- Hải âu con tập bay đấy mà! Mùa này tụi nó bị rớt từ tổ xuống là thường!

Lăo già hất mặt lên nóc khu phố cao tầng:

- Tổ nó chắc nằm trên đấy...

Rồi ông ta ngập ngừng, như không muốn lập lại cho nó nghe một quy luật rất là khắc nghiệt của hải âu:

- Nó phải... bay,... để... trở về tổ!

Lăo ấy nói rất đúng!

"Nó phải bay, để trở về tổ!"

Nó nghe tủi thân lắm.

Con chim biển nhỏ chợt nhớ ra là ḿnh vẫn c̣n đang nằm co ro.

Nó phải bay, để trở về tổ!

Trước khi bay lên, nó phải đứng vững trên đôi chân ḿnh.

Nó cựa ḿnh, gắng gượng đứng dậy.

Chíp!

Đau!

Chân phải đau buốt, cứ co rút lên, không sao duỗi ra được. Nó gượng gạo đứng, cổ rụt lại đau đớn.

Chíp!

Nó cúi gục đầu, kêu khe khẻ.

- Ô… Chúa ơi! Trông như chân nó bị... găy rồi!

James, kêu lên lo lắng.

Nó cũng lo lắng. Nó mong cho cái chân ấy chưa găy, như anh ta nghĩ. Đứng yên một lúc, cảm thấy cái chân đau có chút ít dễ chịu, nó ráng chịu đau, duỗi duỗi cái chân ấy cho thẳng thêm ra. Bàn chân vừa chạm lên mặt đường, nó đứng yên đấy; như để làm quen với cách giữ thăng bằng trên một chân...

- Ôi,… tội cho nó quá!

Có ai đó kêu lên, xót xa cho nó.

Bước khấp khễnh, đôi ba bước th́ phải dừng và co rút chân phải lên. Nó đứng ngả nghiêng, nhóng cổ, ngước nh́n lên nóc căn phố. Tổ ấm của nó nằm ngất ngất trên cao.

“Nó phải bay, để trở về tổ!”

Tiếng nói của lăo già như cứ lập đi lập lại, ồn ồn vang bên tai nó và xoáy buốt trong tim nó.

Nó chạnh ḷng lo âu: đường về tổ ấm không xa, nhưng... cao quá!

Và… “Nó phải bay, để trở về tổ!”

- Chíp!...

- Chíp!...

Tiếng chim chíp của con chim biển non nớt, rời rạc; nghe như tiếng kêu than đau đớn.

Nó nằm phịch xuống mặt đường.

Nó rúc cổ sát vào thân ḿnh.

Hải âu con, bây giờ trông như như một khối thịt bọc lớp lông xám, gần như bất động; những nhịp thở yếu ớt làm thân h́nh nhấp nhô khe khẻ, báo cho những người chung quanh biết: nó là một sinh vật c̣n thở, và… c̣n sống!

Nó biết ḿnh đă khóc,… khi không một người thân quanh nó!

Nó muốn bay về chốn cũ; nơi đó, nó có bạn bè, có người yêu dấu, được sống, làm một con chim biển tự do!

(Xin mời xem tiếp Phần 2. T́m Về Tổ Ấm. Rất cám ơn)

Bùi Đức Tính
 

 


VĂN CHƯƠNG

2018-2019
2017
2016
2015
2014
2013 
2012

Truyện Ngắn

Hồi ức - Một thời chinh chiến 
No Easy Day - Ngày Vất Vả


Những người lính cũ  
Truyện những con tàu : Gia đ́nh.. Cô Năm  
Hỏng rồi tiếng nước Tôi!!!.  
Tấm thẻ bài  
T́m vui cuối đời  
Giấc mộng không b́nh thường
Xưa rồi diễm  
Trường Bộ Binh Thủ Đức - Đoạn đường chiến binh
Những cánh dù không về đến điểm hẹn  
Ghé bến Cao Hùng  
Hồi ức của một người Mỹ về cấp chỉ huy QL/VNCH  
Một phiên gác đêm  
Cái nón sắt của người lính VNCH 
Con Ba Đồng Tháp  
Câu chuyện về một người VN t́nh nguyện đi lính Mỹ 
Nghỉ hè ở Mallorca  
HQ 602 - Vụ thảm sát HT Ngô Minh Dương 
Trà cú từ trại LLĐB đến căn cứ Hải Quân 
Khấn người t́nh địch
Quên chuyện phải nhớ....  
Chỉ là kỷ niệm 
Căn cứ Tuyên Nhơn 
Tôi đi tù  
Anh ở đây! Sao anh ở đây?  
Nhật kư buồn!
Lực lượng Hải thuyền (1960-1965)  
Bên nhau đi nốt cuộc đời  
Sài G̣n - Trăm nhớ ngh́n thương
Cái bóng cuộc chiến và món nợ 45 năm  
Lư do then chốt dẫn đến 30-04-1975  
Sài G̣n những ngày cuối tháng 4/1975  
Truyện những con tàu : Hộ tống hạm (phần 1)  
Chuyến bay cuối  
Ai đầu hàng, nhưng tao th́ không!  
Ngày 30-4 lại đáo hạn năm 2020!  
Chuyện bên đường  
Vietnam War: Ai thắng ai thua?  
Ngày Quốc Hận 30 tháng 4 – 1975  
Truyện những con tàu: Tuần duyên hạm (PGM)
Làng Yuba City trong cơn ác dịch Corona  
Thiếu Tướng Lê Minh Đảo vị Tướng bất tử
Tách cà phê muối
T́nh yêu thời chinh chiến
Hội chợ Tết Canh Tư do CĐNVTD/VIC Tổ Chức
Vạt nắng bên đồi
Có đêm nào buồn bằng đêm 30
Ḍng sông ngày ấy  
Lạc giữa mùa Xuân  
Năm Canh Tư 2020 nói chuyện chuột  
Đêm xuân trên vùng biển chết 
Tại sao Vũ Hoàng Chương bị bắt?  
Quả Phụ Hoàng Sa