Những bi viết của Bất Khuất

Giữa đồng xưa - Audio
o trắng - Audio
Gửi nơi cuối trời - Audio
Cn nhớ ma xun - Audio
Từ một chuyến đ - Audio
Dm thnh v cng - Audio
Khi ma đng về  - Audio
Noel năm no - Audio
Khc qun hnh - Audio
Cho ngn sau - Audio
Nghn trng xa cch  -  Audio
Rồi l thay mu - Audio
Con chim biển 3 - Tm về tổ ấm - Audio
Con chim biển 2 - Trn biển khơi - Audio  
Con chim biển 1 - Tung cnh chim - Audio
Đốt sch ! - Audio
Đi học  
Si Gn - Audio
Thầy Chn - Audio
Đi bun - Audio
Khi ti về - Audio  
Lng ti - Audio 
Sao em khng đến - Audio  
Anh đi!  - Audio  
Vỉa h đồng khởi - Audio
Ngy đại tang  
Chuyện mất chuyện cn  
Con chim Hong Yến - Audio 
Nhớ cả trời Việt Nam
Cn thương qu hương ti
Ti muốn mời em về
Chuyện Tết
Cn nhớ khng em?
Trn đồi Tăng Nhơn Ph - Audio
Remember!
Cnh chim non - Audio
Đốt sch
Buổi tựu trường
Đm trắng
Nước mắt trong cơn mưa   
Trăm đắng nghn cay  
Con đường ti về
Hy cn đ niềm tin
Chiều ra biển  
Những đứa con đẽ muộn  
Một thời kỷ niệm  
Bi tập
Bước chn Việt Nam
Người lnh gi
Để nhớ
Đi bun  
Ngy anh đi  
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bi thnh ca buồn
Tears of pride  
We remember
Vui - Buồn Ngy hội ngộ 44 năm kho 8B+C/72  
Ma h đỏ lửa  
Dư m ngy hội ngộ 44 năm tại California  
C chuyến bay  
Lời ca
Quỳnh Hương diển tch
Để nhớ để qun
Cờ mnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ  
Củ khoai m
Khinh Binh 344
Tết


 

 


 

 

 

 

 

 

 

Đ l ngy Rằm thng Ging. Hết cn tiếng pho đ đng; m vang ngy Tết đ hết từ lu. Với đại đa số, đ xong mấy ngy gọi l mừng xun tự hồi no rồi. Với những người phải ly lất tm miếng cơm qua ngy, hay khốn khổ với kiếp sống h phố, th chẳng hề c Tết. Ngược lại, từ khi chiếm được Si Gn cho đến by giờ, cc quan thầy trong Nh Nước cứ tng tng lm việc theo cu ca dao Thng Ging l thng ăn chơi, cứ như mnh l nh nng của thời cả trăm năm trước đy; khi việc canh tc ruộng la bị lệ thuộc vo ma mng, thng Ging chưa lm được việc ngoi đồng ng.

Hm 19 thng 2 vừa qua, bo Cng L, của Việt Nam, c viết như sau:

"Thng Ging l thng ăn chơi
Thng Hai trồng đậu, trồng khoai, trồng c
Thng Ba th đậu đ gi
Thng Tư đi tậu tru b

Những cu ca dao xuất hiện trong đời sống người nng dn, quen thuộc ngỡ như một nt văn ha đ được xuất pht từ thực tế sản xuất nng nghiệp ở nước ta vốn theo thời vụ By giờ, thng Ging so với những thng cn lại trong năm cũng l thời gian c nhiều lễ hội nhất. Chỉ tnh ring miền Bắc đ c: hội g Đống Đa, lễ hội cha Hương, lễ hội Yn Tử, hội B Cha Kho, hội Lim, hội Ging, hội cha Thầy, hội Chọi Tru, V quan trọng nhất vẫn l tư tưởng lễ cả năm khng bằng ngy rằm thng Ging, tức l Tết Nguyn Tiu.

Lạ thường, khng phải người lm nng, m chnh l chốn cơ quan cng sở, m tm l "thng ăn chơi" cũng chi phối khng t. Cn bộ bận khai Xun, đi lễ cha vo những ngy đầu năm nn khng đến cơ quan, khng phải l chuyện hiếm. Đ l cng chức thời 4.0, nhưng khng t người vẫn c thi quen veston, c vạt đến cng sở lm việc, nhưng rề r chc Tết, by biện rượu tr, c k cho hết mng vẫn chưa chịu bắt tay vo việc. Cứ vậy nn, thng Ging thực sự đ trở thnh thng ăn chơi cả về nghĩa đen v nghĩa bng

Đấy, bo ch trong nước viết như thế đấy!

Năm no cũng c Thng điệp của Nh Nước, cng cc bi bo viết về thng ăn chơi của cơ quan v nh cầm quyền by giờ. Khng phải chỉ c năm nay, hay chỉ c bo Cng L mới thấy cng l.

Tờ bo tn Cng L hay tn g th tn, viết g cứ viết. Ai cũng biết, từ khi mất Si Gn, th Cng L trn qu hương Việt Nam mnh cũng c cn đu!!!
Cng L v Tự Do thật sự, đ mất theo Si Gn; đ bị qun nam kỳ khởi nghĩa v đồng khởi cướp đoạt từ sau thng 4 năm 1975 rồi. Từ đ, Cng L v Tự Do chỉ l cc thứ chữ nghĩa viết để khoe khoang, đọc cho rm rả đ miệng, vnh vo o thụng vi nhau để tuyn truyền, để lừa mị dn ...

Thực ra, kẻ c quyền lực, th bất cứ lc no hay thng no cũng l thng ăn chơi được, ni g thng Ging!
. . .

Sau Tết, thời tiết ở miền Nam thường chuyển dần vo ma c nhiều nắng v nng hơn, nhất l thng 2, thng 3. Ruộng đất miền Nam c nhiều sng, lắm rạch. Sng rạch chằng chịt gip cy vườn xanh mt. Tiết trời nng bức, tuy nhờ nước v cy xanh gip dịu mt đi phần no; nhưng thng Ging vẫn c những hm v từng lc oi nồng, nng bức lắm. Buổi trưa, đứng giữa trời, ng thấy khng kh lung linh trong tia nắng. Nắng sng trắng chi chang. Trời như đổ sao. Đất bờ, đồng ruộng bị nung kh nứt nẻ. Chỗ nứt, dn mnh quen gọi l lỗ nẻ, c chỗ rộng đến lọt bn chn mấy đứa trẻ chăn tru. Cuối thng 2, sang thng 3, trời thường c my đen ko đến; thỉnh thoảng c mưa ro. Những cơn mưa đầu ma thường khng lớn lắm v chưa đều. Mưa nắng đầu ma chưa nhiều; khi c, khi khng, đồng khng đủ nước. Ngy gieo mạ, xuống giống cn xa. Ngy xưa, người lm ruộng phải đợi đến lc mưa gi, c nhiều mưa; ăn thm ci Tết mng 5 thng 5, mới thật sự vo vụ ma. Trong thng 3, thng 4, sau những cơn mưa nhỏ đầu ma, đất đồng phần no đ mềm lại, người ta lo cy ruộng. Thời chưa c my mc, nng dn mnh phải ty thuộc vo mưa để đất mềm đi, tru mới đủ sức m cy bừa được; cho nn phải chờ đến thng Tư.

Thng Tư đi tậu tru b

Để ta sắm sửa lm ma thng Năm

Từ Bắc vo trong Nam, con tru rất gần gũi với đồng bo nng thn. Nhất l trong miền Nam mnh; trong thời cn Si Gn, cn Tự Do, cn Cng L, cn an bnh v ruộng đồng th bt ngt ph nhiu, thường được v von l c bay thẳng cnh v tru th nhiều lắm. Tru tuy cũng phải phụ gip con người cng việc đồng ng, nhưng được chăm sc v cuộc sống cũng nhn hạ như chủ. Rất hiếm chuyện thấy người thay tru ko cy, bừa ruộng, như đồng bo mnh ở miền Bắc; vo thời kỳ bị cc quan thầy của Nh Nước cai trị. Nhất l sau cc cuộc Cải Cch Ruộng Đất, tiến hnh cc thứ Hợp Tc X; th người dn phải ci đầu m chịu thm lắm nhọc nhằn. Ai khng c tru th phải cuốc đất, băm đất cho nhỏ, giẫm chn cho nhuyễn để cấy la; hoặc dng hai, ba người ko cy, ko bừa, thay cho tru. Con người th chịu trăm đắng nghn cay, m con tru cũng khốn khổ theo trăm bề nghn thứ; chỉ v cc ng b cn bộ lnh đạo của Nh Nước.

Qua bi Chuyện Con Tru Nh Mnh, tc giả Mạc Văn Trang c kể lại rằng:

Cuối năm 1957 dn Vũ La được vận động vo Hợp Tc X. Trn tỉnh tặng Hợp Tc X một chiếc cy 2 lưỡi của Trung quốc, khng chỉ 2 ci lưỡi cy bằng sắt m cả thn cy, tay cy đều bằng sắt, rất nặng. Lập tức trn" bảo mnh v con tru nh mnh th điểm". Mnh thấy vinh dự v hồi hộp. Cc loại cn bộ đứng trn bờ xem. Cy trn thửa ruộng ẩm ướt, nn cy 2 lưỡi, 1 s thnh 2 m con tru oằn mnh ko được. Mnh cũng phấn khch, ko căng dy thừng, giữ tay cy vừa phải, thc tru ra sức phấn đấu" ko

Mới được 4-5 s th rắc", phựt" chiếc cho đứt!

Cc loại cn bộ đỉnh cao tr tuệ" của tỉnh, huyện, x, thn xm lại điều nghin" v kết luận rằng: Ci cy ny người Trung quốc dng để cy ruộng đất ct kh, trồng la m, la mạch, khng dng vo cy ruộng cấy la nước được! M chắc phải 2 con ngựa ko M ci cy sắt nặng thế ny khng thể vc" về, rồi lại vc ra được Dứt khot l khng hợp với ta

Bố mnh giận lắm. ng bảo: Chng n đem ci cy ny về th chết hết tru lng mnh!

Rồi ng đem hỗn hợp vỏ cy gạo xao với nước tiểu ra bp vai cho con tru nh mnh

Cuộc thử nghiệm lưỡi cy của Trung quốc thất bại hon ton. Thế m nh văn Nguyễn Khải cũng viết được bi CY HAI LƯỠI" đăng trn Tạp Ch Văn Nghệ qun đội, để ca ngợi Hợp Tc X! Thế mới ti!

Đầu năm 1958 th nh văn Đo Vũ dẫn một nhm văn nghệ sĩ về thực tế" ở Hợp Tc X Vũ La. Nhm ấy c nh thơ T Mỡ, Hong Tố Nguyn, nh văn Hong Tch Linh, hoạ sĩ Sĩ Ngọc. Sau ny cc văn nghệ sĩ, nh bo lui tới thăm Hợp Tc X Vũ La nhiều lắm

Nh văn Đo Vũ ở nh mnh 6 thng, được mnh hướng dẫn cy, bừa v truyền đạt những kiến thức về con tru" như bố đ dạy mnh. Mấy thứ đ vo đầu nh văn v được chế biến trong truyện Ci Sn Gạch", Vụ la Chim" th ly kỳ lắm.

Con tru đực nh mnh được bố mnh thương qu như đứa con: Mỗi buổi cy bừa xong lại bp vai cho n; mỗi ngy cy bừa xong phải tắm rửa cho sạch sẽ, da n đen bng; trước khi cho vo chuồng, ng đều xem xt kỹ, xem c con đỉa no bm vo người tru khng; ma đng ng đun nước ấm cho tru uống, cho ăn thm cm; c khi cn nấu cho cm, gạo, rau cho thm muối vo cho tru ăn. Ma đng ng rải rơm, rạ cho tru nằm; ma h tối hun muỗi chuồng tru rồi cho tru vo v bung mnh chắn muỗi cho n ngủ.

Thế m Hợp Tc X quyết định cho CNG HỮU HO tất cả tru b, ruộng đồng, ao hồ Tất nhin khi cng hữu ho, Hợp Tc X c by ra tr (trn chỉ đạo) phải bnh gi từng thửa ruộng, từng con tru để sau ny Hợp Tc X giu ln sẽ hon trả tiền cho cc gia đnh. (Nhưng khốn nỗi Hợp Tc X ngy cng lụn bại, tay lm khng đủ hm nhai, trn răng, dưới di", lấy g m trả!? Thế l tất cả coi như mất trắng.

Bố mnh uất ức v buồn lắm. ng đ nhn nhn thấy chuyện cha chung khng ai khc" l hỏng hết; ng đ thấy mấy thằng ban quản l Hợp Tc X chng n c biết lm ăn g đu"! Thằng P. lm chủ nhiệm l cố nng, đi ở đợ cho địa chủ, nhưng n chỉ biết ở nh điếu đm, mồm mp, hầu hạ cc chiếu bạc, chứ c biết cy bừa, đồng ng g đu"! ng thương nhất, đau nhất l con tru. C lẽ ng thương con tru hơn cả mấy thằng con đang hăng hi về ha với cả lng, cả nước ny đin rồ o ạt vo Hợp Tc X
Cn bố mnh, nh văn Đo Vũ gọi l Lo Am v gn cho ng bản chất bảo thủ, tự tư tự lợi, dao động của tầng lớp Trung nng; cho rằng ng b mật dắt tru đi khảo gi" (!?). ng m biết Đo Vũ bịa chuyện ny th ng qut cho một trận v đuổi thẳng cổ! ng rất nng tnh, bộc trực. By giờ mới cng hiểu bố, thương bố v n hận. Bố đau buồn, bất lực v c đơn giữa cc con trong gia đnh mnh, c đơn giữa mnh mng ci đời!

Bố mất năm 1963. Cn con tru ngy cng gầy yếu, tiều tụy. Năm 1965 n ng gục trong khi ko xe b chở gạch về xy trụ sở Hợp Tc X. Người ta đem lm thịt n. Bố đ khng phải chứng kiến cảnh đau lng ny.

Khng chỉ Cải Cch Ruộng Đất m Hợp Tc X cũng ph nt hết mọi mối quan hệ x hội bền vững của gia đnh, xm lng, x hội; khng chỉ con người khổ ải, ganh ght giết nhau, m con tru, con b, ruộng đồng cũng đau đớn; v lớp người sau ny họ khng cn biết thương xt ruộng đồng, thương xt người nng dn chn chất muốn gắn b với đồng ruộng

Cuối bi, tc giả Mạc Văn Trang kết thc Chuyện Con Tru Nh Mnh với hai cu thật thấm tha rằng:

Ngy nay con tru l đầu cơ nghiệp" đ đi vo lịch sử. Nhưng những cu chuyện về n vẫn l những bi học khng hề cũ cho những ai c tri tim biết cảm xc v ci đầu biết suy ngẫm.
. . .

Trời tờ mờ sng, chng ti đ bị la ra đồng. Như tru, chng ti phải đi lm sớm, trước khi mặt trời ln cao c nắng nng hc; theo cch ni của cn bộ cai t, đ l: c thế, chng n mới lao động tốt, mới đạt năng xuất cao.

Ruộng ở đy l ruộng muối. D l vng đất ven biển nhưng ruộng muối lại nằm sau cc bờ đ, su bn trong. Do đ, ruộng muối nơi đy phải lấy nước biển thng qua hệ thống knh rạch.

Vng Bắc Việt Nam, v thời tiết bất thường v t đất ruộng; nng dn phải dng ct biển để lm nền, để từng bước tạo thnh muối hột, thường gọi l phương php phơi ct.

Khng cần c ruộng, dng sn nh để phơi ct vẫn được. Nng dn trong miền Nam, lm ruộng muối bằng cch phơi nước. Nước biển được cho vo trong cc khung đất v phơi nắng thnh muối. Bn cạnh ao hoặc hồ cạn chứa nước mặn, c hai loại sn khc nhau; mỗi sn đắp bờ chia thnh , khoảng 40 mt vung. Sau khi dọn nền sn cẩn thận, nước từ đng, tức l ao hay hồ chứa nước biển, được tt ln cho đầy sn. Sn ny gọi l "ruộng chịu", dng để phơi nắng khối nước trong sn. Nắng lm nước biển bốc hơi v tăng độ mặn. Khoảng năm ngy, trời kh ro v c nắng nng th tho nước trong ruộng chịu, chuyển sang sn kế bn. Sn ny gọi l "ruộng ăn", để phơi nắng tiếp. Từ nơi đy, khối nước ny sẽ được rải thm muối mồi, để gip tăng đng độ mặn. Trời trong, nắng gắt th nước trong ruộng ăn kết tinh thnh muối nhanh lắm, khoảng hai ngy sẽ c muối hột. Người lm muối sẽ co muối, gom lại thnh nhiều g nhỏ, cho rỏ nước v phơi cho hạt muối kh thm, trước khi xc muối đem bn. Theo cch cổ truyền như thế, mỗi thng, mỗi sn c thể tạo thnh khoảng 500 k muối.

Đấy l khi qut về cch lm ruộng muối ở miền Nam. Thế nhưng, ci bi đất mnh mng nơi đy hy cn hoang sơ; vốn l rừng cy mới được người t khai ph, cn chi tht v số gốc cy cng cỏ dại. Trước khi chia v ngăn thnh cc vung ruộng chứa nước biển để tạo thnh muối; cc gốc cy to nhỏ đủ loại, đủ cỡ, cng cỏ dại, tất cả phải được đo bứng, dọn cho thật sạch, khng thể st. Sau đ, mặt đất được lm bằng phẳng v trục cn cho thật dẻ chặt, đồng thời cn phải diệt trừ tất cả cc loại sinh vật c hang ăn thng ln mặt ruộng lm nước thot đi; cho đến khi no nước chứa trong sn ruộng khng cn bị rt thot xuống lng đất, th nước biển mới bốc hơi m thnh muối được.

Cc gốc cy lớn đ đo bứng xong, đấp bờ, chia . Sau mấy hm chuyển nước vo sn. Sn tuy chưa giữ nước, nước rt xuống, cũng gip lm mềm đất. Thm cơn mưa tri ma sau Tết, đất mềm nho ra thm. Sng nay, người t bị la ra để bừa ruộng. Ruộng trồng la, cn gốc rạ th phải bừa để nhận những gốc rạ chm xuống snh, để lấy chỗ cấy la. Ruộng lấy muối th khc, đất nơi đy khng c gốc rạ; gốc cy, rễ cỏ no khng bị đ nhận xuống th bị răng bừa co mc ln mặt. Cũng như cc trại nhốt người gọi l cải tạo từ Bắc vo Nam, tất cả giai đoạn cy, bừa, trục đều do t nhn thay nhau m ko cc nng cụ, thay v dng my hay đn tru của Hợp Tc X. Nếu c ai thắc mắc, cn bộ đ học tập sẵn cu trả lời, rằng th l: con tru đu c cải tạo m bắt n ko bừa!.

Chng ti thay phin nhau lm cc cng việc dọn nền. Ba người vo ton bừa đất; hai người ko ci bừa, một người đi theo sau cầm cng giữ bừa. Lc đi sau cầm cng, nhn hai bạn mnh đeo ch thay tru, khổ tm lắm. Đạp cho răng bừa cắm ln su xuống đất, th bạn mnh ko cng lưng, hốc hc. M cứ để ci bừa ko khơi khơi trn mặt đất th khng thể mc cho trốc gốc cy cỏ được; cả ton bị cai người nặng lời, lm nhục. Những người t cn lại th hốt mớ cy v rễ bị rang bừa co trốc văng ln bn trn mặt đất
Từ khi miền Nam bị mất Si Gn, thật khng ngờ, những người miền Nam phải chứng kiến tận mắt cảnh tượng người lm việc thay tru, hay chnh mnh mang ch lm tru.

Người t như những con tru trn cnh đồng

Khổ nhọc khng hnh hạ thể xc bằng nỗi niềm xt đau trong lng!
. . .

Bạn b ti, by giờ cn, mất?!
Đoạn đường trần ai vết hằn trn vai.
Kiếp trần ai ai nhớ, ai qun?!
Ti thấy ti về đứng giữa đồng xưa,
Đứng bn bờ ruộng thơm mi la mới
Ti thấy ti về gh lại vườn xưa,
Khoai sắn vui cười bn gin đậu đũa
Ti thấy ti về gặp bạn b xưa,
Xc thn gầy cm nhưng nụ cười tươi!
Thời gian buồn tủi t ngục đ qua,
Bọn cai người đ nay khng cn nữa!


Bi Đức Tnh