Chăn gà

Thanh Thản Nhiên

Có nuôi là có giữ, nuôi con phải giữ con, chăn con. Chăn gà th́ cũng vậy! Cháu tôi kẻ thích chăn gà nhưng là gà ṇi hay gà cá độ. Gà gị chỉ nuôi ăn thịt, không cần chăn kỷ. Sáng, chiều cứ rải lúa thóc ra sân kêu tức khắc chúng bu lại. Gắn vài ba máng nước đâu đó nếu cẩn thận. Bầy gà cũng có thể tự đi bươi quào kiếm thức ăn, nước uống rơi rớt xung quanh nhà.

Nuôi gà ṇi phải có người chăm sóc đàng hoàng. Tuy vậy lúc dịch “cúm gà“ tới, chủ nhân kỹ đến đâu chúng cũng “bye, bye!“ Đă vây c̣n bị đem thiêu đốt hàng loạt để ngừa cúm gia cầm. Gà của Hoàng chưa bị nạn dịch nầy, chỉ biết gà hắn  được“ trộm ghé mắt tới hốt đi cả chục con, đau khổ tưởng bứt vốn. Chúng “viếng“ tới hai lần tội cho thằng cháu. Gà có tên ngộ là gà Mẻ gặn hỏi sao gọi Mẻ, bảo người ta kêu như vậy! Có lẽ giống gà của Mexico lai giống du nhập qua tận Việt Nam chớ ǵ? Dân quê nói trài trại, ḿnh phải tự moi cái “đỉnh cao trí tuệ“ ra đoán. Thấy Hoàng cho gà ăn tôi tới hỏi:

- Gà nuôi bao lâu th́ bán được?

- Dạ tám tháng bán được rồi!

- Nuôi cực không con?

- Cực lắm mợ! Mỗi tháng phải chích chủng ngừa cho nó.Thức ăn toàn là lúa c̣n trộn thêm thuốc ngừa nữa.

- Lúc gà có triệu chứng bịnh chúng ra sao?

- Cũng như con nít vậy, nó biếng ăn, lông hơi dựng lên. Bầu diều c̣n căng cứng là biết “ảnh, chỉ“ ăn không tiêu rồi, phải tiêm thuốc tống vô.

- Gà con có bị dịch cúm lần nào chưa?

- Chưa mợ, con tiêm thuốc ngừa kỹ lắm. Nghe đâu đó bị cúm gà con cũng lo nhưng gà ḿnh đâu nhiều nhỏi ǵ.Gà người ta là gà công ty hoặc họ nuôi hàng ngàn con trong trại mới bị dịch nầy.

Nói chuyện nửa chừng th́ một đồng chí chơi gà chạy xe gắn máy xuất hiện, trên tay có ôm gà nhà tới nhờ chủ nhân cho mượn gà để “thử lửa“ xem gà hắn đấu đá thế nào. Tôi ṭ ṃ theo dơi bọn gà chọi nhau: B́nh thường tôi luôn tránh coi đánh lộn giữa người hay thú sợ bị văng miểng, bây giờ khi không ḿnh lại xem đá gà? Hai chú gà phùng mang thủ thế, lông cổ xoè ra như cái quạt, tung chưởng cho nhau trong khi Hoàng và khách nh́n chấm điểm b́nh luận. Chúng đá kịch liệt bất phân thắng bại. Hai trọng tài phải bước tới ôm chúng ra cho nghỉ. Trận đấu kéo dài không tới mười phút. Nếu con nào bỏ chạy là thua.

- Gà cá độ th́ “bên thắng cuộc“ ăn được bao nhiêu?

- Cở trên triệu bạc!

Hoàng nuôi gà bán cho dân chơi cũng hơn mười năm. Phải có thú đam mê, có khiếu mới đuợc. Chuyện nuôi gà cần nhứt nhà phải có mặt bằng rộng răi, sân trước vườn sau thoáng mát: Chật chội quá khó ḷng phát triển nghề nầy. Bầy gà của Hoàng cả trăm con đủ hạng tuổi: Đầu nầy có hai chị gà đang nằm ấp trứng, chừng ba tuần lễ, gà mẹ gà con đă ríu rít ra sân được rồi. Toán khác được bốn năm tháng đang nhởn nhơ qua lại và bươi thoải mái trong các bụi rau cỏ. Nhóm kia th́ nằm ụ dưới lùm cây, đống củi để “nghỉ trưa“. Có lúc thấy Hoàng đương ôm chú gà lông mướt đỏ au, đưôi vểnh cao đen tuyền, hỏi:

- Hoàng ôm con đi đâu đó, con trai nầy mấy tháng rồi?

- Dạ giáp năm rồi mợ, gà nầy con cho ở riêng để đạp mái gầy giống.

Nhà chúng tôi kế nhà Hoàng cách nhau bởi khoảng sân rộng, có hàng mít năm sáu cây, cao tới nóc nhà cho bóng mát rượi. Giữa hàng mít Hoàng giăng thêm chiếc vơng nằm giữ nhà. Sau hè cũng có một hai vơng mắc đâu đó để khách tới mua gà họ nằm đong đưa mặc cả và “b́nh loạn“ đặng tránh cái nóng oi bức buổi trưa. Khách thích ngồi xổm để dễ quan sát theo dơi từng dáng đi, bộ điệu chú gà như ban giám khảo chấm thi hoa hậu. Hoàng chăm sóc tỉ mỉ từng con gà như bà mẹ lo đứa con nhỏ của ḿnh. Có lúc hắn giơ cao chú gà lên khỏi đầu t́m ǵ đó, biết ra nó đang xem vảy và cựa gà để phân loại gà thuộc giống tốt, xấu. Cuối cùng Hoàng ôm gà đi khoác nước như tắm cho mát. Đàn gà con mới ra ràng vừa thả ra sân chủ cho cả mẹ lẫn con nằm trong một lồng gà lớn thoải mái, thách gà khác “bắt nạt“ được con nó. Không như gà ăn thịt, chủ bỏ mặc để gà mẹ dắt đám con đi kiếm mồi. Mơi mệt mẹ giương đôi cánh âu yếm cho con chui nằm trong đó..ngủ trưa. Chợt tôi hát thầm “vườn rau vườn rau xanh ngát một màu, có đàn, có đàn gà con nương náu..." (Phạm Duy).

Đàn gà nầy có trên chục con v́ hai bầy nhập một để gà mẹ vừa chăn con ḿnh, chăn lẫn con của gà khác để chị gà đó thong thả dưỡng sức đẻ tiếp. Rải rác phía sau nhà có độ năm sáu chuồng gà trung b́nh, đôi ba lồng gà khá lớn để nhốt cả mẹ lẫn con hầu chủ nó dễ coi chừng. Chạng-vạng tối Hoàng hốt bầy gà đó cho vô thùng carton đem vào nhà, sáng lại đem ra sân nhốt tiếp. Quan sát thấy “mẹ gà“ rất dữ, con nào léng-phéng gần chỗ mẹ con“ nàng“ lập tức nàng xoè đuôi ví đuổi sợ ai bắt con ḿnh đi mất. Người ta đă là mẹ của bầy gà con bận rộn thế kia mà thỉnh thoảng có vài chú gà sung sức nh́n mẹ gà coi c̣n mượt-mà nên hạ cánh đi xiểng niểng tới gần, lập tức được“nàng“ xoè cánh ví chạy có cờ. Lác-đác đâu đó hai anh gà muốn lấy le với các chị gà khác, tự động kênh x́-po, lông cổ giương ra đứng gh́m nhau thủ thế rồi một, hai, nhảy vô ăn thua đủ. Không thấy chủ đứng đó, đá mệt chúng tự động tan hàng rút lui.

Nuôi gà lâu năm có kinh nghiệm lại kỹ lưỡng nên Hoàng sống được với nghề nầy. Tháng giêng là tháng ăn chơi, nông dân có nhiều thú tiêu khiển trong đó thú chọi gà và cá độ là một.

Mỗi con bán khoảng sáu, bảy chục euro trở lên tùy giống tốt, xấu. Nhà làm ăn mua bán nên cửa ngơ không khóa c̣n mở rộng ra. Bạn bè hay khách mua gà tới, họ ung dung đi thẳng từ trước ra sau hè để ngắm và chọn lựa. Ban đầu tôi chưa phân biệt ai lạ ai quen, sợ kẻ gian tới bắt gà nên ŕnh, theo dơi họ hơi kỹ, hết lén nh́n qua cửa sổ nhà ḿnh rồi giả bộ ra sân quét lá rụng đặng..canh. Nhưng khỏi lo, mẹ Hoàng giữ nhà rất tài. Lạ quen ǵ bà đều biết mặt nhớ tên. Ai có dáng điệu khả nghi bước ra sau hè, bà mau chân tới ngồi ở băng đá trước nhà để...hóng mát và quan sát. Khi hắn vào tay không, lúc trở ra có ôm thêm chú gà nào chăng để bà...báo động miệng. Hoàng có tay nuôi gà nhưng chẳng có tay nuôi chó, nuôi con nào không chết cũng bị bắt cóc. Khi vắng bóng chó đúng lúc trộm tới chiếu cố. Bây giờ tạm ổn, Bà con mới tặng chú chó nhỏ nên tạm..khoẻ. Nhà kế bên nuôi tới ba chú khuyển, chúng sủa hùa mệt lổ tai nhưng kệ để ban đêm cả nhà được yên tâm thẳng giấc. Sáng, trưa, chiều chủ cho gà ăn đều đặn, đó là bữa ăn chánh. Ngoài ra c̣n những thức ăn tạp nhạp cơm dư thừa hoặc trái cây chín như mận rụng đầy sân mặc sức gà mổ.C̣n xoài, mít chín bị sâu ăn rụng lác đác cũng được Hoàng chịu khó đem quăng cho gà“ăn dậm“. Trời sẫm tối chủ gà lùa vô từng chuồng nhốt theo cấp bậc lớn nhỏ. Ban ngày cả đại đội gà đi tứ tán từ trước ra sau vườn, chúng hay lấn sân dạo chơi qua nhà tôi để thỉnh thoảng rải phân bón cho tôi hốt quét có việc làm.

Nhà ở cạnh bờ sông, trước khi làm ăn bọn trôm đă quan sát địa thế cùng đường đi nước bước. Ban đầu giả bộ tới xem và tham khảo giá gà, đợi lúc tối trời và con nước lớn chúng bơi xuồng cặp bờ, cắt ổ khoá rào dưới bờ sông. đập bể bóng đèn chong cho tối rồi tóm trọn bầy gà trong các chuồng xong rút lui êm. Sau trân đó Hoàng bắt buộc nuôi chó, tập cho gà lên...lầu ngủ. cũng lầu một, lầu hai đàng hoàng. Lầu của chúng là những cây mận, cây mít cao nghất nghểu. Từng nhánh từng cành là tầng lầu của gà. Một thang tre dài đặt dựa gốc cây để gà bay lên đáp xuống như ta lên lầu từng bậc vậy. Khi gà biết bay nhảy, lúc trời sụp tối, cháu tôi ra sau, chịu khó bắt chúng hất bổng và đưa nhẹ từng con lên cây, từ từ chúng quen. Gà nhỏ chưa đủ lông cánh th́ mang vô nhà nhốt. Bọn trộm gà cho đồng bọn nó kêu chủ nhân tới chuộc, Hoàng trả lời:“Tụi bây để ăn đi tao không tiền chuộc!“

- Sao chúng không bán mà kêu chuộc?

- Tại bán không bao nhiêu và ai cũng biết gà đá chỉ ḿnh con ở đây nuôi thôi.


       Gà gây giống nhốt riêng

Vụ trôm gần đây nhứt là năm rồi khi chúng tôi không ở đó, ban đêm chó nhà bên cạnh sủa gầm gừ lâu lắm. Hiếu tên quản gia nhà này lên sân thượng thấy có kẻ gian đứng sát cửa bờ sông bèn báo động gọi điện thoại di động cho Hoàng. Ban đêm im vắng máy reo nghe lồng lộng, biết động ổ chúng chuồn và biến đi mất. Mấy năm trước vợ chồng tôi lo xa đă gắn Alarm, tôi c̣n kén chọn nhạc nào reo êm tai không kêu ỏm tỏi giựt ḿnh nhứt là về đêm, gắn được vài ngày đă gặp phiền. Khoảng nửa đêm nhạc Jingle Bells của máy đánh thức tôi dậy. Hồi hộp nhưng nhát không dám ra khỏi pḥng, tôi lay chồng ḿnh dậy “Alarm báo động anh ra bắt ăn trộm nè!“. Nhưng có ma nào đâu, hoặc nếu có nó đă dông mất v́ máy đánh thức chủ nhà dậy kia rồi. Tờ mờ sáng nó lại reo nữa. Th́ ra chỉ một cơn gió lay nhẹ cũng khiến máy trổi nhạc lên, tức ḿnh gỡ máy cất liền. Ăn trộm không thấy chỉ thấy ḿnh mất ngủ. Kẻ gian chưa run mà chủ nhà đă sợ trước rồi.

Xem đá gà hay coi đấu ḅ xứ Tây ban Nha hoặc đấu đô vật cũng na ná giống nhau không ra khỏi định luật “mạnh được yếu thua“. Trâu, ḅ, gà vịt bị chủ đem làm tṛ tiêu khiển trục lợi, người ta th́ đấm đá mạnh bạo mong hạ “nốc ao“ đối thủ để mua danh kiếm lợi. Khi ra khán đài chào khán giả hai kẻ thi đấu đều tươi cười khoẻ mạnh, phút cuối hạ màn kẻ nầy nằm đo ván, người kia cười méo miệng v́ mệt nhưng vui sướng được trọng tài nắm tay giơ cao tuyên bố “thắng cuộc“. Dù thắng hay thua bên nào cũng bầm mặt dập môi. Đạo Phật có nói về nhân quả. Người ôm gà đi đá, lấy cái đau của kẻ khác để mua vui cho ḿnh th́ cuối đời sẽ bị mù hay mang bịnh về mắt. Ông bà có nhắc nhở như vậy chắc đă kinh nghiệm đâu đó muốn khuyên con cháu nhưng chúng “sức mấy“ mà nghe !

Tôi thấy chỉ có chăn trâu hay chăn ḅ là khoẻ nhứt. Ban ngày hai con vật nầy giúp chủ lo việc đồng án, trưa đứng bóng được thả rong đi kiếm cỏ ăn.Trời sẩm tối đám mục đồng cưởi trâu ḅ về chuồng vừa đi vừa hát nghêu ngao “Ai bảo chăn trâu là khổ, chăn trâu sướng lắm chứ. Ngồi ḿnh trâu phất ngọn cờ lau và miện hát nghêu ngao“. Ngày xưa ông Đinh bộ Lĩnh cũng cỡi trâu tay cầm cờ lau chơi tṛ tập trận đánh giặc phất cờ để điều binh khiển tướng. Ngày nay chúng ta hay nước bạn cũng đă và đang có nhiều ĐBL dẫn dắt đồng bào đi biểu t́nh trong trật tự.Trước là bày tỏ khát vọng muốn chén cơm manh áo ḿnh không bị ô nhiểm v́ chất độc thải ra trên biển, sau là nêu cao dũng khí của đồng bào trước mối đe dọa xâm lăng của người láng giềng anh em .“Tức nước vỡ bờ!“ Câu nói phát xuất tự tâm can con người. Chờ vậy ngày “vỡ bờ“ chắc không xa!

Thanh Thản Nhiên



 

 


VĂN CHƯƠNG

2017
2016
2015
2014
2013 
2012

Truyện Ngắn

Hồi ức - Một thời chinh chiến 
No Easy Day - Ngày Vất Vả

Những bài viết của Bất Khuất


Remember!
Cánh chim non
Đốt sách
Buổi tựu trường  
Đêm trắng  
Nước mắt trong cơn mưa  
Trăm đắng ngh́n cay  
Con đường tôi về
Hăy c̣n đó niềm tin
Chiều ra biển  
Những đứa con đẽ muộn  
Một thời kỷ niệm  
Băi tập
Bước chân Việt Nam
Người lính già
Để nhớ
Đi buôn  
Ngày anh đi  
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bài thánh ca buồn
Tears of pride  
We remember
Con chim biển
Vui - Buồn … Ngày hội ngộ 44 năm khoá 8B+C/72  
Mùa hè đỏ lửa  
Dư âm ngày hội ngộ 44 năm tại California  
Có chuyến bay  
Lời ca
Quỳnh Hương diển tích
Để nhớ để quên
Cờ ḿnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ  
Củ khoai ḿ
Khinh Binh 344
Tết


Tướng giữ thành
Những tử sĩ không cần ai gọn hồn
Viết về những anh hùng trong tù cải tạo
Tuyển tập tháng Tư đen
Quốc Hận và tội ác CS


Bài ca kinh hoà binh  
Môt thoáng ngậm ngùi  
Đường về không xa
Năm mươi hai năm hội ngộ
Người tù chung thân vượt ngục  
Vá đường
Chăn gà  
Một người làm quan  
Tôi xin đưa em đến hết cuộc đời

Thuyền đi đâu, về đâu?  
Chiếc đàn piano màu gụ đỏ
Hữu tâm, vô tâm  
Mẹ cài cho con đóa hồng  
Những mùa Trung Thu  
Thầy Trân  
Tháng Tư nhớ bạn
Trại Thanh Cẩm và gịng sông Mă  
Trái tim Bồ Tát  
Người Hạ Sĩ Nhứt
Lá thư t́nh trong cặp
Người pháo binh già...
Thức trắng đêm nay!
Mặt trận Xuân Lộc - Sư Đoàn 18 BB - Tuyến thép  
Mừng Phật Đản, chúng con ca vui đón chào  
Làm việc cho Tín Nghĩa Ngân Hàng 1970-1973  
Người chiến sĩ không quân phục  
Tôi cưới vợ 
Buổi họp mặt vui vẻ  
Cơi bụi hồng
Chiều buồn biên giới  
Mùa đi tù!  
Nếu có thể đi về quá khứ, tôi sẽ thăm đất nước tôi  
Người Mẹ thời chiến 
Má tui  
Các phi vụ nhớ đời - 44 năm nh́n lại 
Người nữ tu trong cô nhi viện Pleiku 
C̣n thương rau đắng …  
Ngày lễ Mẹ 
Tâm thư người bạn trẻ 9X về ngày 30/4 
Yểm Trợ Hạm Cần Thơ HQ 801: Không bỏ anh em
Mai vàng nở muộn  
Người về có nhớ thương binh?  
Từ những trang thơ 
Tự tử đi anh em! Tao không đầu hàng!  
Chuyện trên QL 20  
Phóng sự cộng đồng hậu duệ VNCH

Mùa xuân xứ người, mùa quốc nạn xứ ta  
Tôi viết cho anh hùng Lư Tống  
Bỗng dưng anh tới  
Để nhớ một thời...  
Những ngày cuối cùng của cuộc chiến  
Trong nỗi khốn cùng   
Giờ phút cuối cùng
Quảng Trị đất đợi về  
Phụng Dực, trận đánh để đời  
Buổi họp mặt vui vẻ  
Trạm cuối cuộc đời
Nhớ nhà  
Khép lại núi rừng  
Dưới bóng mát của lá cờ "Ba Que"  
Nhức nhối con tim  
Trái tim cao cả  
Hạt tình hồi sinh  
Hai con khỉ già 
T́m chốn thanh b́nh
Đêm xuân Đà-Lạt  
Chuyện hai người phi công VNCH và Bắc Việt  
Đại gia ở Mỹ  
Chỉ c̣n nỗi nhớ  
T́nh huynh đệ trong một thời binh lửa
Tàn một cuôc chơi
Sự ra đời của bài hát "Thuyền Viễn Xứ"
Việt cộng: Ngụy, Ác và Hèn Hạ!  
Phi vụ "Ong Chúa" 14-4653 cuối cùng

Một cái Tết khó quên  
Tr/Tá Lê Văn Ngôn trấn thủ Tống Lê Chân như thế nào?  
Vơ Ân và tôi  
Người thiếu phụ ôm cốt chồng ...
Cựu DB Lý Quý Chung, một người khách đặc biệt  
Hạnh Phúc… Rơi  
Bông Mồng Gà  
Rồi người lính có về không?  
Tạ ơn Thiên Chúa !  
Tuổi mực tím trong thời ly loạn
Sao mà mít ướt
Những chuyện ngày xưa
Chân dung người lính VNCH
Con chuột
Cuối nẻo đường đời
Ngậm đắng nuốt cay
Những muà xuân năm cũ
Ơn đời chứa chan  
Câu truyện t́nh trong quân ngũ  
Trong lâu đài kỷ niệm  
Người nữ tù và giải Nobel  
Đùa của tạo hoá  
T́nh anh em
Họp mặt “Về Đây Anh” và Cọp Biển
Hy sinh và mờ nhạt
Âm nhạc miền Nam và những ngày xưa thân ái
Mẹ Nấm và các bà mẹ Việt Nam
Không quên những người Chiến Sĩ QLVNCH  
Con c̣n nợ ba
Cái bằng... lái xế !  
Một Trung đội Trưởng Nghĩa Quân  
Vài kỷ niệm với thầy Nguyễn Văn Trường  
Con búp bê của mẹ 
Sự c̣n mất của một người em
30 Tháng 4 và tiếng chó sủa đêm phía sau nhà
Ngụy
Tháng Tư ngậm ngùi
Người khôn "Đi học" - thằng ngu dại đời
Giờ phút cuối cùng của một đơn vị QLVNCH tại Sài G̣n
Không quên ngày Quốc Hận 30 tháng 4 – 1975
Cha Tôi, chết không cần quan tài
Cô Giáo Ngụy Người Huế  
30 tháng Tư: chuyện quên, chuyện nhớ  
40 năm (1978-2018) nhớ lại chuyến vưọt biển...  
Huế, tôi và Mậu Thân  
Hương  
1 đồng giấy, 7 đồng phở  
Vui buồn với UH1  
H́nh-tượng người LÍNH qua ḍng nhạc Việt  
Khoe chữ  
Chiếc áo bà ba In h́nh chữ Hỷ
Chiện khó tin mà có thiệt....  
Truyện hai h́nh ảnh một đời người  
Có đêm nào buồn bằng Đêm Ba mươi  
Nén hương ḷng cho một người vừa đền xong nợ nước  
Tiễn đưa nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông  
Tiếng ngáy làm tôi yên tâm
Đêm xuân nào tôi đến thăm anh  
Quê hương của tôi  
Chim trời bạt gió 
Trang nhà Hà Mỹ Nhan   
Nó và biến thiên cuộc đời

Có những mùa xuân
Chuyện người tóc bạc sớm
Trang nhà Hà Mỹ Nhan   
Các ngày tết ở VN trong năm 
Nói chuyện về con chó nhân năm Mậu Tuất 
Những người lính Dù bị lăng quên 
Gói trọn mảnh t́nh quê vào đ̣n bánh tét....  
Người đưa thư  
Danh Tướng Ngô Quang Trưởng và Tôi
Chọn tuổi xông nhà đầu năm