Thuyền đi đâu, về đâu?

Thanh Thản Nhiên

Miền Tây sông nước với các con kinh đào, cù lao là h́nh ảnh thân thương quen thuộc của dân quê nơi đây. Đi đâu xa hay bỏ quê, bỏ làng ra đi chợt khi gối mỏi lưng c̣ng t́m về chốn xưa ta thấy lại khung cảnh nơi chôn nhau cắt rốn của ḿnh vẫn c̣n đây th́ t́nh yêu non sông đất nước không dễ xoá nhoà.

Có sông phải có thuyền, đ̣ lớn nhỏ đưa rước khách. Nhưng luật đào thải hay luật vô thường không cho bất cứ cái ǵ được trường tồn nhứt là trên đất nước h́nh cong chữ S nầy.

Ghe hay xuồng, đ̣ ở nửa thế kỷ trước trên bến đ̣ B́nh Phước miền Đông quê cha mẹ tôi, mỗi bận đưa khách sang sông chỉ ít ỏi mươi người. Xuống hay lên đ̣ mấy chị em tôi phải nắm chặt tay ba mẹ và đi chầm chậm không chạy lăng xăng như trên bờ sợ làm đ̣ chao đảo rồi ḿnh cũng lảo đảo té theo. Đó là kỷ niệm xưa được ngủ yên trong tiềm thức. Quay về miền Tây khi tôi “theo chồng bỏ cuộc chơi“ th́ việc đi đ̣ sang sông như có sự trùng hợp được lập lại. Đ̣ nằm trên bến có tên gọi chân chất như người dân nơi đây, thấy con lộ thế nào th́ gắn cho nó cái tên “Bến đ̣ Lộ Mới“. Tôi cũng chẳng quan tâm v́ sao dân địa phương đặt như vậy nhưng đường làng, đường lộ đă diễn tả đủ ư nghĩa rồi thắc mắc chi thêm mệt. Đi lần trở xuống khoảng 2 cây số c̣n thêm bến nữa có tên hơi đặc biệt mà tôi cứ nghĩ suy  người ta gọi sai hoặc viết sai “Bến đ̣ Doi lửa“. Con voi lửa chớ làm ǵ có Doi. Người miền Nam phát âm D hay V đều như nhau. Rơ ràng trên bến có cắm một tấm biển đề chữ lớn như vậy ở trên cao của trạm thu vé qua đ̣, khách t́m tới bến nầy sẽ thấy ngay. Cứ tin chắc ḿnh nghĩ đúng chẳng hỏi người trong gia đ́nh nguồn gốc tên của nó nhưng thấy không yên v́ cái chữ mới nghe lần đầu. Sau nầy tôi có thời gian nhờ ông Tự Điển cắt nghĩa th́ ra “Doi“ là dải phù sa ở cuối sông hay dọc theo sông. Mà phù sa th́ màu đỏ, chắc v́ vậy họ gọi theo cái nh́n về nó như bến đ̣ Lộ Mới đă nói rồi. Hơn nữa đ̣ Lộ Mới rất nhỏ và giản dị chẳng có một dấu hiệu nào để lưu ư khách qua sông. Đôi lúc cũng bực bội v́ nếu lo ra tôi cứ chạy lố v́ cái tội bến đ̣ không có gắn bảng. Bến nhỏ nhoi quá nên chẳng ai lưu tâm. Nếu cho phép sửa đổi có lẻ tôi sẽ thay tên đổi họ gọi nó là “Bến đ̣ Thầm lặng“. V́ sao? V́ mấy thế hệ con cháu đi qua đ̣ có đông đúc hay ồn ào nó vẫn không nổi sóng hay dâng nước lên cao làm trở ngại tàu đ̣ đưa rước khách hoặc xảy ra tai nạn khi tàu chở qúa khẳm.


Bến đ̣ Lộ Mới với con đ̣ vắng khách chờ chủ đưa về bến khác. Phố chợ bên kia

Người viết phải dài ḍng v́ nhắc tới những bến đ̣ ta sẽ không quên nói về những thuyền bè qua lại trên bến đỗ. Nhưng khách muốn qua sông phải mua vé và cô hay chú em góp tiền đ̣ ngồi chờ khách ở bên đường đi vào làng. Tôi xa quê đă lâu và khi về lại th́ cư ngụ bên phố chợ. Bây giờ muốn thăm nhà hay xóm xưa để ngày ngày vào thôn, ấp giúp dân nghèo, tôi phải qua đ̣. Hai năm trước, khi tôi dựng xe trả tiền và chờ đ̣ th́ nghe tiếng cô gái mang khẩu trang kín khuôn mặt, chừa có cặp mắt chớp tới chớp lui khi thu và thối tiền hỏi tôi:

-D́a chừng nào đi nữa mợ?

Tôi ngạc nhiên sao có ai lại biết rơ tôi đi đi về về mà hỏi như vậy, nhưng vẫn trả lời bằng câu hỏi:

-Ủa cô là ai tui quên mất rồi?

-Cháu nè mợ, con ông ba Thơ, mợ nhớ ra chưa?

-Ư trời! nh́n không ra, mang khẩu trang thấy ngầu quá mợ không dám nh́n kỹ.

Cô gái vừa nói và kéo “mặt nạ“ ra cười h́ h́ nh́n tôi quở thêm:

-Hổng mang khẩu trang chắc mợ cũng hổng nhớ con?

Tôi cười phân bua v́ cô gái đó nói không sai:

-Ba chục năm rồi con! hồi đó con chỉ mười tuổi hơn chớ mấy, c̣n bây giờ con thay đổi đẹp người quá sao mợ nhớ nổi. Lại c̣n “dếnh“( *) cái khẩu trang nữa có trời mới nhận ra con.

Qua đôi câu trao đổi hỏi thăm gia đ́nh cô cháu mà hồi xưa cha mẹ cô với gia đ́nh bên chồng tôi đă quen biết nhau nhiều v́ ba cô là thợ rèn làm cửa sắt, nhà cận bến đ̣ nầy, ai mà không biết. Nếu khách đi đ̣ tới đây là thấy ông ba thường ngồi đập sắt hay thui mấy thanh sắt lửa toé ra xung quanh. Ba má cô đă mất hết rồi và thế hệ anh em cô tiến lên.



Trong tương lai bến đ̣ nầy sẽ “dẹp tiệm“. Người dân nói sẽ có cây cầu khác trên chợ quận đang khởi công xây. Chủ thầu đă thắng nên họ muốn bà con làng nầy thay đổi phương tiện di chuyển.

Bây giờ cầu đă xong và ông đi qua bà đi lại phải bước lên, xuống cầu sau khi đóng thu phí. Tôi nghe bàng dân thiên hạ chê nhiều hơn khen v́ phải chạy đánh ṿng nếu muốn qua làng trong đó có tôi. Dĩ nhiên ai đi gần th́ khen, tôi đi xa hơn nên chê. Trời cũng không làm vui ḷng con Ngài nói chi chúng sanh. Khi xưa người đi đ̣ chỉ mất bảy phút đă tới bờ bên kia nếu kịp lúc tàu sắp lui bến v́ có hai chiếc qua lại rất mau. Đứng bên nầy sông ta có thể thấy “đàng ấy“ đương nhổ neo kh́ “đàng nầy“..đang ra giữa ḍng. Chọn cách nào để qua sông cũng tốn tiền nhưng đi đ̣ đở cực v́ không đổ một giọt mồ hôi lại khoẻ v́ ta có thể nh́n sông nước ḥa với đám lục b́nh trôi lềnh bềnh đang đưa đẩy thuyền lướt nhanh hơn, êm hơn chẳng khác ḿnh được nằm vơng có gió dưới sông vuốt ve ta mát rượi.

Giờ th́ tôi phải dắt xe đạp v́ cầu cao, đi tới nơi hay về tới nhà là mồ hôi ướt đầy cả mặt. Chẳng những thế con đường đi qua đầy ổ gà lởm chởm cùng khắp và bụi bặm tốc lên khi có nhiều xe chạy cùng một lúc, khiến ai đi ngang cũng sợ té hay xe bể lốp.

Nước văn minh người ta biết hoài cổ, c̣n “Đất nước ḿnh ngộ quá phải không anh?“. Nơi nào đáng xây cầu sửa cống cứ việc xây. C̣n thuyền bè qua lại trên sông đă bao thế hệ trôi qua, cứ chèo cứ đưa khách như cha ông ta để lại. H́nh ảnh con đ̣ chạy trên sông làm tăng vẻ đẹp nên thơ của miền sông nước. Dẹp hết thuyền bè, có khác chi phố chợ ồn ào, ngộp thở. Người dân bây giờ thích t́m về chốn nào càng ít động cơ càng tốt lại lành mạnh cho sức khoẻ.

Kêu là nhà nước nhân dân nhưng không bao giờ trưng cầu ư kiến dân hết. H́nh như nhà nước thích sửa sang đổi mới dù cho cái cũ chưa hề hấn chi. Mỗi lần tu sửa là tiền dân bỏ ra v́ dâm làm chủ mà. Nhà nước chỉ làm đầy tớ dân nhưng khi cầm tiền lại gọi là ngân hàng nhà nước.

-Bến đ̣ đă dẹp th́ thuyền đi đâu, về đâu?

- Chủ của nó sẽ cho nó “sang ngang“ nơi khác.

Hiện tại mới vài tháng nay tôi vẫn c̣n thấy đ̣ đưa khách ngày nào đang nằm ụ phía bên làng. Đám lục b́nh xanh mướt bám xung quanh như để tiếc thương con đ̣ bị phơi sương khi cô lái đ̣ đă bỏ đi rồi.

(*) dếnh = tiếng b́nh dân miền Nam có nghĩa đính kèm theo hoặc là“dính“ thí dụ như“ áo c̣n dếnh bụi đường.

Thanh Thản Nhiên



 

 


VĂN CHƯƠNG

2017
2016
2015
2014
2013 
2012

Truyện Ngắn

Hồi ức - Một thời chinh chiến 
No Easy Day - Ngày Vất Vả

Những bài viết của Bất Khuất


Đốt sách
Buổi tựu trường  
Đêm trắng  
Nước mắt trong cơn mưa  
Trăm đắng ngh́n cay  
Con đường tôi về
Hăy c̣n đó niềm tin
Chiều ra biển  
Những đứa con đẽ muộn  
Một thời kỷ niệm  
Băi tập
Bước chân Việt Nam
Người lính già
Để nhớ
Đi buôn  
Ngày anh đi  
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bài thánh ca buồn
Tears of pride  
We remember
Con chim biển
Vui - Buồn … Ngày hội ngộ 44 năm khoá 8B+C/72  
Mùa hè đỏ lửa  
Dư âm ngày hội ngộ 44 năm tại California  
Có chuyến bay  
Lời ca
Quỳnh Hương diển tích
Để nhớ để quên
Cờ ḿnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ  
Củ khoai ḿ
Khinh Binh 344
Tết


Tướng giữ thành
Những tử sĩ không cần ai gọn hồn
Viết về những anh hùng trong tù cải tạo
Tuyển tập tháng Tư đen
Quốc Hận và tội ác CS


Thuyền đi đâu, về đâu?  
Chiếc đàn piano màu gụ đỏ
Hữu tâm, vô tâm  
Mẹ cài cho con đóa hồng  
Những mùa Trung Thu  
Thầy Trân  
Tháng Tư nhớ bạn
Trại Thanh Cẩm và gịng sông Mă  
Trái tim Bồ Tát  
Người Hạ Sĩ Nhứt
Lá thư t́nh trong cặp
Người pháo binh già...
Thức trắng đêm nay!
Mặt trận Xuân Lộc - Sư Đoàn 18 BB - Tuyến thép  
Mừng Phật Đản, chúng con ca vui đón chào  
Làm việc cho Tín Nghĩa Ngân Hàng 1970-1973  
Người chiến sĩ không quân phục  
Tôi cưới vợ 
Buổi họp mặt vui vẻ  
Cơi bụi hồng
Chiều buồn biên giới  
Mùa đi tù!  
Nếu có thể đi về quá khứ, tôi sẽ thăm đất nước tôi  
Người Mẹ thời chiến 
Má tui  
Các phi vụ nhớ đời - 44 năm nh́n lại 
Người nữ tu trong cô nhi viện Pleiku 
C̣n thương rau đắng …  
Ngày lễ Mẹ 
Tâm thư người bạn trẻ 9X về ngày 30/4 
Yểm Trợ Hạm Cần Thơ HQ 801: Không bỏ anh em
Mai vàng nở muộn  
Người về có nhớ thương binh?  
Từ những trang thơ 
Tự tử đi anh em! Tao không đầu hàng!  
Chuyện trên QL 20  
Phóng sự cộng đồng hậu duệ VNCH

Mùa xuân xứ người, mùa quốc nạn xứ ta  
Tôi viết cho anh hùng Lư Tống  
Bỗng dưng anh tới  
Để nhớ một thời...  
Những ngày cuối cùng của cuộc chiến  
Trong nỗi khốn cùng   
Giờ phút cuối cùng
Quảng Trị đất đợi về  
Phụng Dực, trận đánh để đời  
Buổi họp mặt vui vẻ  
Trạm cuối cuộc đời
Nhớ nhà  
Khép lại núi rừng  
Dưới bóng mát của lá cờ "Ba Que"  
Nhức nhối con tim  
Trái tim cao cả  
Hạt tình hồi sinh  
Hai con khỉ già 
T́m chốn thanh b́nh
Đêm xuân Đà-Lạt  
Chuyện hai người phi công VNCH và Bắc Việt  
Đại gia ở Mỹ  
Chỉ c̣n nỗi nhớ  
T́nh huynh đệ trong một thời binh lửa
Tàn một cuôc chơi
Sự ra đời của bài hát "Thuyền Viễn Xứ"
Việt cộng: Ngụy, Ác và Hèn Hạ!  
Phi vụ "Ong Chúa" 14-4653 cuối cùng

Một cái Tết khó quên  
Tr/Tá Lê Văn Ngôn trấn thủ Tống Lê Chân như thế nào?  
Vơ Ân và tôi  
Người thiếu phụ ôm cốt chồng ...
Cựu DB Lý Quý Chung, một người khách đặc biệt  
Hạnh Phúc… Rơi  
Bông Mồng Gà  
Rồi người lính có về không?  
Tạ ơn Thiên Chúa !  
Tuổi mực tím trong thời ly loạn
Sao mà mít ướt
Những chuyện ngày xưa
Chân dung người lính VNCH
Con chuột
Cuối nẻo đường đời
Ngậm đắng nuốt cay
Những muà xuân năm cũ
Ơn đời chứa chan  
Câu truyện t́nh trong quân ngũ  
Trong lâu đài kỷ niệm  
Người nữ tù và giải Nobel  
Đùa của tạo hoá  
T́nh anh em
Họp mặt “Về Đây Anh” và Cọp Biển
Hy sinh và mờ nhạt
Âm nhạc miền Nam và những ngày xưa thân ái
Mẹ Nấm và các bà mẹ Việt Nam
Không quên những người Chiến Sĩ QLVNCH  
Con c̣n nợ ba
Cái bằng... lái xế !  
Một Trung đội Trưởng Nghĩa Quân  
Vài kỷ niệm với thầy Nguyễn Văn Trường  
Con búp bê của mẹ 
Sự c̣n mất của một người em
30 Tháng 4 và tiếng chó sủa đêm phía sau nhà
Ngụy
Tháng Tư ngậm ngùi
Người khôn "Đi học" - thằng ngu dại đời
Giờ phút cuối cùng của một đơn vị QLVNCH tại Sài G̣n
Không quên ngày Quốc Hận 30 tháng 4 – 1975
Cha Tôi, chết không cần quan tài
Cô Giáo Ngụy Người Huế  
30 tháng Tư: chuyện quên, chuyện nhớ  
40 năm (1978-2018) nhớ lại chuyến vưọt biển...  
Huế, tôi và Mậu Thân  
Hương  
1 đồng giấy, 7 đồng phở  
Vui buồn với UH1  
H́nh-tượng người LÍNH qua ḍng nhạc Việt  
Khoe chữ  
Chiếc áo bà ba In h́nh chữ Hỷ
Chiện khó tin mà có thiệt....  
Truyện hai h́nh ảnh một đời người  
Có đêm nào buồn bằng Đêm Ba mươi  
Nén hương ḷng cho một người vừa đền xong nợ nước  
Tiễn đưa nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông  
Tiếng ngáy làm tôi yên tâm
Đêm xuân nào tôi đến thăm anh  
Quê hương của tôi  
Chim trời bạt gió 
Trang nhà Hà Mỹ Nhan   
Nó và biến thiên cuộc đời

Có những mùa xuân
Chuyện người tóc bạc sớm
Trang nhà Hà Mỹ Nhan   
Các ngày tết ở VN trong năm 
Nói chuyện về con chó nhân năm Mậu Tuất 
Những người lính Dù bị lăng quên 
Gói trọn mảnh t́nh quê vào đ̣n bánh tét....  
Người đưa thư  
Danh Tướng Ngô Quang Trưởng và Tôi
Chọn tuổi xông nhà đầu năm