Chọn lựa

Thanh Thản Nhiên

Gần nhà anh 3 có một Đại lư sản xuất kem, nước đá tương đối lớn. Tới giờ ra kem rất ồn ào, kẻ tới người lui sắp hàng chờ đợi.

Sau nhiều ngày la-cà ở đây để quan sát dọ nghề, anh 3 quyết định đi bán cà-rem! Có ông trọng tuổi thấy tướng anh ốm yếu quá ông ta thương hại chỉ dẫn không giấu nghề nhưng hỏi trước:

-Chú mầy đạp xe đi bán nổi không? Cực th́ không cực nhưng phải chạy nhiều nơi, bằng không bị ế!

-Phải làm thử mới biết, chịu khó chắc không sao ông anh.

Từng bước khởi công, anh đi mua đồ nghề: một thùng mốp chứa kem, một chuông nhỏ để rung leng keng đặng họ biết ḿnh bán cái ǵ và những thứ lặt- vặt khác. Mấy hôm trước chị vợ ngạc nhiên sao bỗng dưng chồng ḿnh đâm ra siêng lạ! cứ lau chùi chiếc xe đạp cũ mèm, hết đẩy tới lui thay ốc xiết dây sên rồi ngồi lên chạy thử nữa chớ nhưng chị chẳng hỏi. Đến lúc anh“tha“về một thùng mốp trắng hơi to vuông vức, ṭ ṃ chị không làm thinh nữa:

-Anh mua thùng nầy để đựng cái ǵ?

-Để anh chạy đi bán cà-rem!

-Hả, bán cà-rem?

-Phải anh hy vọng nghề nầy kiếm được tiền.

Vợ thở dài buồn hiu, ứa nước mắt nh́n chồng không hỏi thêm, c̣n anh ngó vợ trấn an:

-Giải phóng vô ai cũng đói khổ, thất nghiệp. Vợ chồng ḿnh phải cố gắng em à!

Như khơi đúng nỗi đau trong ḷng, vợ anh khóc nấc lên từng chập v́ dằn nén không muốn nó bung ra. Chị biết tánh chồng, thỉnh thoảng gia đ́nh bên vợ ở nước ngoài gởi tiền về cứu đói, anh tự ái. Cha mẹ và đám em tuy thương anh chị có hai con nhỏ nhưng sẽ nghĩ sao khi thấy anh rể không biết làm ăn ǵ hết, ngồi chờ sung rụng măi ư? Từ lúc dắt vợ hồi hương, lại trở lên Sàig̣n giữ ngôi nhà cha mẹ. Ông bà trước khi đi cứ hối“lên đây sống cho con bây ăn học có tương lai hơn ở quê lam lũ quá, chờ ba má bảo lảnh sẽ đi sau“ Vợ chồng bèn thanh toán ruộng vườn, vợ lên trưóc chồng đi sau gom góp tiền mấy năm làm rẫy để dành lên Sàig̣n sống. Cứ làm lại cuộc đời đến chóng mặt. Vợ anh cũng mua bán nghề cũ, bày trong sân nhà vài cái bàn và 2 tủ nhỏ để bán hàng lặt vặt với thuốc men, làm thêm vài món ăn cho mấy bà nội trợ trong xóm tới mua như dưa cải chua trứng, đường, sữa..y như ở quê lúc trước. Anh mua hàng sỉ về cho vợ bán, thời gian rảnh anh làm ǵ? Đó là lư do thúc anh phải kiếm thu nhập thêm.

Mấy năm sau ngày mất nước, đường phố Sàig̣n xuất hiện thêm nhiều người chạy xích lô, vá xe đạp, bán thuốc lá lẻ, bán đồ chợ trời rải rác khắp nơi. Nh́n kỹ mới biết họ không phải dân chuyên nghiệp. Nghề của các anh, các chú lẽ ra ở pḥng mạch bác sĩ, các pḥng thí nghiệm nghiên cứu nầy kia hay là chuẩn bị lấy bằng cao học hoặc sắp tŕnh luận án ǵ đó chớ đâu lang thang cùng khắp đường phố thế ni! Vậy anh chọn nghề bán cà-rem có ǵ xấu hổ?“ Đừng nh́n về quá khứ, đừng tưởng tới tương lai, quá khứ đă qua rồi, tương lai th́ chưa tới“ Hăy sống trong hiện tại và can đảm chấp nhận mọi hoàn cảnh.

Đức Phật dạy và khuyên để chúng ta bớt khổ cho những ǵ đánh mất.

Tiết trời tháng ba bắt đầu nóng oi bức lắm rồi. Mưa chẳng đổ hột nên anh ra nghề đúng lúc. Ngày nào cũng bán hết, về tới nhà anh thảy bọc tiền cắc nặng trịch cho con chụp bắt chơi và bảo con vào đưa khoe với mẹ. Anh em chúng bu tới hỏi:

-C̣n cà-rem hông ba?

-Mai ba sẽ chừa cho mấy đứa và mẹ con nữa.

Hôm sau chúng được ba phát mỗi đứa hai cây kem đậu, loại kem trung b́nh, vừa túi tiền mà không dở, bọn trẻ con phần nhiều thích loại nầy, kem si-rô rẻ tiền hơn. Hảng sản xuất chỉ ướp chút vị ngọt của si-rô xanh đỏ vào đá bào tạo thành kem để bán. Kem sầu riêng th́ mắc nhứt, ai ưa sầu riêng cứ mua ăn thử sẽ ngon không chê được. Vợ anh thuộc nhóm ghiền kem nầy nên phải chừa cho nàng. Nhưng bán buôn không phải luôn đắt, có hôm ế c̣n cả chục loại kem nhưng anh mệt rồi, thôi mang về vợ con ăn, ngày đó xém lỗ nhưng an ủi c̣n kem ăn cũng chẳng sao. Lời bạn đồng nghiệp c̣n văng vẳng bên tai“ bán cà-rem không cực nhưng chạy mỏi gị, lười đi bán nhiều chỗ th́ ế“! Địa điểm anh nhắm là các trường tiểu học và trung học gần chợ Bà Chiểu. Đến đó anh chỉ đứng rung chuông lai rai th́ học tṛ biết chạy tới. Khi chúng vào lớp xong, anh tạt qua chợ kế bên. Có mấy hôm cảm phải nghỉ, bữa nay anh muốn bán trở lại nhưng chân đạp c̣n mỏi quá chọn trường gần nhà nơi thằng Tâm đứa con lớn đang học lớp một tại đây. Trống đang đánh dồn dập báo tới giờ ra chơi kia rồi. Dựng xe trước cổng chờ con, anh nghĩ trong đầu chắc có kem của ba cho ăn nó sẽ hănh diện khoe với bạn“cà-rem ba tao cho nè!“và rồi bạn nó sẽ thèm thuồng nh́n cây kem thằng Tâm đang ăn chầm chậm như gợi thêm cái thèm của bạn nó chắc? Ḱa con anh đang nhảy nhót đùa với bạn, anh vội lắc chuông liên tục để con biết có ông bán kem là ba nó đây. Nhưng…thằng nhỏ liếc thấy ba, nó vội trở lui vô và khuất bóng, anh ngạc nhiên rung chuông lần nữa, tay đưa kem bán cho bọn trẻ khác mà trong đầu anh nghĩ tới thái độ của con. Thằng bạn chung xóm chạy ra báo cáo:

-Bạn Tâm không chịu ra bác ơi!

-Đây bác cho con một cây, c̣n cây nầy con cầm đưa cho Tâm dùm bác.

Anh hiểu rồi, mắt anh chợt cay cay, có vài đứa bu tới ngập ngừng muốn mua, anh cho nó mà không lấy tiền, vội nhấc chống xe xuống đi tiếp.“Sao ḿnh đạp xe thấy nặng quá v́ kem c̣n nhiều hay nặng v́ cử chỉ mặc cảm của con“? Tự hỏi và ba Tâm tự trả lời lấy. Anh chạy ra chợ đứng, không muốn lắc chuông nữa, chỉ cầm kem ch́a ra cho người ta thấy, cố nhoẻn miệng cười tươi mà ḷng héo hắt. Chẳng ai dừng lại, chỉ đưa mắt ngó kem anh cầm rồi đi luôn. Nh́n đồng hồ c̣n hơn tiếng trường mới tan học. Anh tới xóm lao động may ra bán được chăng, canh trường tan ḿnh đứng chờ học sinh ra mua, dặn thầm sẽ không bao giờ đến trường của con bán nữa. Cuối cùng c̣n một mớ kem đủ loại thôi trở về, chiều có khoẻ anh bán tiếp. Tới cổng đă thấy em của Tâm lúp xúp chạy ra mừng ba, anh lấy quà phân phát cho con, riêng Tâm lấm lét ngó ba nh́n kem. Ba nó ôm nựng nhưng không quên cú nhẹ trên đầu nó hai cái và ôm tiếp thằng út hôn qua loa. Xong bữa cơm trưa với vợ con, anh lẳng lặng vào buồng nằm nghỉ chờ bớt nắng đi bán vớt vát buổi chiều. Vợ anh rón rén theo vào, biết tánh chồng khi có vấn đề ǵ bức rức, anh im lặng ít khi nói chuyện. Thấy chồng nằm gát tay lên trán, mắt ngó lên trần nhà như suy tư chuyện ǵ chứ không ngủ như mọi khi:

-Hôm nay anh bán có bị công an đuổi hay phạt ǵ không mà mặt dàu dàu vậy?

Anh 3 nh́n vợ rồi thong thả thuật lại những ǵ đă xảy ra ở trường con anh. Hiểu nguyên do, chị không giận con mà nói thêm:

-Thằng Tâm đang tuổi lớn biết mắc cở với bạn khi thấy ba ḿnh làm nghề nầy. Mai anh đi nơi khác đừng bán ở trường nó nữa. Người xấu chớ nghề lao động có ǵ xấu hổ.

Nghỉ ngơi hơn tiếng anh cũng ngồi dậy dắt xe đi tiếp. Bây giờ đến lượt mẹ Tâm kêu thằng con ra giảng nó nghe một chập. Mẹ dứt tiếng th́ con cũng thấm thía, mếu máo ôm mẹ khóc hối hận lẫn xót đau dù roi chưa quất vào mông nó. Phải, ba mẹ chúng cực làm đủ nghề để kiếm tiền cho ai? Tiền sách vở, tiền ăn mặc lấy đâu ra để mua những món nầy?

Chiều ba chúng về, Tâm cầm cây kem ba cho mắt ngó xuống đất ấp úng:

-Ba, con xin lỗi không dám vậy nữa, mai ba tới trường con bán đi ba!

Ba Tâm bật cười và hiểu v́ sao con ḿnh nói vậy. Anh hối nó ăn mau kẻo cà-rem mềm chảy hết. Vợ trong nhà đi ra đón trên tay chồng món kem sầu riêng chị ưa thích cùng bọc tiền lẻ của chồng đi bán về. Cắn nhẹ miếng kem và giữ lâu trong miệng không phải chị muốn thưởng thức vị ngọt của kem mà muốn th́ thầm cùng nó“ sầu riêng ngon ngọt bao nhiêu nhưng có biết chăng ta mang lắm nổi sầu: sầu cho vận nước điêu linh, sầu cho tương lai con trẻ không biết rồi đây ra sao“! và mối sầu riêng cho vợ chồng chị. Trước đây anh 3 có ư nghỉ muốn sắm một xích lô đạp chạy rong để rước khách. Trong xóm nơi nầy có vài ba chú chạy xích lô anh đều quen mặt biết tên. Ngay cả thi sĩ Bùi Giáng thỉnh thoảng được các chú đưa đi đón về. Ông ở cuối con hẻm, ngày nào mà không ra quán trước nhà đối diện của anh để uống cà phê với mấy ông xích lô quen đó. Xe mua loại tốt th́ không rẻ mà biết chạy có ai kêu chở không đây! Phố phường giờ đă đầy phu xích lô rồi. Chạy loanh quanh cả ngày với nắng chang chang kiếm được bao nhiêu? Chở một người c̣n nhẹ xe, gặp khách đôi ngố lên xe sẽ sụm và đôi chân anh về tới nhà cũng sụm- bà-chè luôn! Đă thế họ c̣n trả giá, chê mắc,rẻ không đi đủ thứ, nhứt là lúc nầy dân chúng đều nghèo, người giàu th́ bỏ nuóc đi hết rồi. Đó là chưa tính khi khách kêu chở đồ nặng nề tới địa điểm nào xa quá v..v. C̣n bán kem th́ khi ế cũng c̣n lại kem cho vợ con ăn, người lớn nào không thích kem nói chi đám con nít nhứt là đám trẻ trong xóm lao động ưa ăn quà vặt. So sánh như vậy nhiều ngày cuối cùng anh chọn đi bán cà-rem. Gia đ́nh và bà con bên vợ biết tin anh đi bán kem ai cũng thương lấy gương đó để cùng nhau dặn ḍ con cái trong nhà phải biết tự lập đừng ngồi chờ viện trợ cứu đói. Trái lại trong xóm nhứt là đám công an khu vực cứ cho là gia đ́nh nầy đóng kịch che mắt láng giềng. Ai cũng biêt cả nhà đi vượt biên hết th́ ngồi không ăn cũng có tiền gửi về, bán buôn chi cho cực quá vậy? Nhiều người trong xóm thông cảm nghề của anh v́ ai cũng là“ngụy“ nằm trong lớp người đồng chịu cảnh mất nước giống nhau. Vợ chồng anh mua bán thứ ǵ bà con lối xóm cũng tới mua giúp đở nhưng trong ḷng họ đều tin chắc nói lén nhau“ rồi nhà nầy cũng sẽ vượt biên cho coi“!
( Ghi nhớ một thời đói khổ )

Thanh Thản Nhiên
-


 

 


VĂN CHƯƠNG

2017
2016
2015
2014
2013 
2012

Truyện Ngắn

Hồi ức - Một thời chinh chiến 
No Easy Day - Ngày Vất Vả

Những bài viết của Bất Khuất


C̣n nhớ không em?  
Trên đồi Tăng Nhơn Phú
Remember!
Cánh chim non
Đốt sách
Buổi tựu trường  
Đêm trắng  
Nước mắt trong cơn mưa  
Trăm đắng ngh́n cay  
Con đường tôi về
Hăy c̣n đó niềm tin
Chiều ra biển  
Những đứa con đẽ muộn  
Một thời kỷ niệm  
Băi tập
Bước chân Việt Nam
Người lính già
Để nhớ
Đi buôn  
Ngày anh đi  
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bài thánh ca buồn
Tears of pride  
We remember
Con chim biển
Vui - Buồn … Ngày hội ngộ 44 năm khoá 8B+C/72  
Mùa hè đỏ lửa  
Dư âm ngày hội ngộ 44 năm tại California  
Có chuyến bay  
Lời ca
Quỳnh Hương diển tích
Để nhớ để quên
Cờ ḿnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ  
Củ khoai ḿ
Khinh Binh 344
Tết


Tướng giữ thành
Những tử sĩ không cần ai gọn hồn
Viết về những anh hùng trong tù cải tạo
Tuyển tập tháng Tư đen
Quốc Hận và tội ác CS


I’ll be home for Christmas  
Kư ức về Hoàng Sa và HQ10  
Vợ hiền
Dạy con  
Lễ hội sinh nhật  
Chọn lựa  
BS Đặng Tuấn Long  
Nhạc vàng kho tàng âm nhạc Việt Nam
Bài ca kinh hoà binh  
Môt thoáng ngậm ngùi  
Đường về không xa
Năm mươi hai năm hội ngộ
Người tù chung thân vượt ngục  
Vá đường
Chăn gà  
Một người làm quan  
Tôi xin đưa em đến hết cuộc đời

Thuyền đi đâu, về đâu?  
Chiếc đàn piano màu gụ đỏ
Hữu tâm, vô tâm  
Mẹ cài cho con đóa hồng  
Những mùa Trung Thu  
Thầy Trân  
Tháng Tư nhớ bạn
Trại Thanh Cẩm và gịng sông Mă  
Trái tim Bồ Tát  
Người Hạ Sĩ Nhứt
Lá thư t́nh trong cặp
Người pháo binh già...
Thức trắng đêm nay!
Mặt trận Xuân Lộc - Sư Đoàn 18 BB - Tuyến thép  
Mừng Phật Đản, chúng con ca vui đón chào  
Làm việc cho Tín Nghĩa Ngân Hàng 1970-1973  
Người chiến sĩ không quân phục  
Tôi cưới vợ 
Buổi họp mặt vui vẻ  
Cơi bụi hồng
Chiều buồn biên giới  
Mùa đi tù!  
Nếu có thể đi về quá khứ, tôi sẽ thăm đất nước tôi  
Người Mẹ thời chiến 
Má tui  
Các phi vụ nhớ đời - 44 năm nh́n lại 
Người nữ tu trong cô nhi viện Pleiku 
C̣n thương rau đắng …  
Ngày lễ Mẹ 
Tâm thư người bạn trẻ 9X về ngày 30/4 
Yểm Trợ Hạm Cần Thơ HQ 801: Không bỏ anh em
Mai vàng nở muộn  
Người về có nhớ thương binh?  
Từ những trang thơ 
Tự tử đi anh em! Tao không đầu hàng!  
Chuyện trên QL 20  
Phóng sự cộng đồng hậu duệ VNCH

Mùa xuân xứ người, mùa quốc nạn xứ ta  
Tôi viết cho anh hùng Lư Tống  
Bỗng dưng anh tới  
Để nhớ một thời...  
Những ngày cuối cùng của cuộc chiến  
Trong nỗi khốn cùng   
Giờ phút cuối cùng
Quảng Trị đất đợi về  
Phụng Dực, trận đánh để đời  
Buổi họp mặt vui vẻ  
Trạm cuối cuộc đời
Nhớ nhà  
Khép lại núi rừng  
Dưới bóng mát của lá cờ "Ba Que"  
Nhức nhối con tim  
Trái tim cao cả  
Hạt tình hồi sinh  
Hai con khỉ già 
T́m chốn thanh b́nh
Đêm xuân Đà-Lạt  
Chuyện hai người phi công VNCH và Bắc Việt  
Đại gia ở Mỹ  
Chỉ c̣n nỗi nhớ  
T́nh huynh đệ trong một thời binh lửa
Tàn một cuôc chơi
Sự ra đời của bài hát "Thuyền Viễn Xứ"
Việt cộng: Ngụy, Ác và Hèn Hạ!  
Phi vụ "Ong Chúa" 14-4653 cuối cùng

Một cái Tết khó quên  
Tr/Tá Lê Văn Ngôn trấn thủ Tống Lê Chân như thế nào?  
Vơ Ân và tôi  
Người thiếu phụ ôm cốt chồng ...
Cựu DB Lý Quý Chung, một người khách đặc biệt  
Hạnh Phúc… Rơi  
Bông Mồng Gà  
Rồi người lính có về không?  
Tạ ơn Thiên Chúa !  
Tuổi mực tím trong thời ly loạn
Sao mà mít ướt
Những chuyện ngày xưa
Chân dung người lính VNCH
Con chuột
Cuối nẻo đường đời
Ngậm đắng nuốt cay
Những muà xuân năm cũ
Ơn đời chứa chan  
Câu truyện t́nh trong quân ngũ  
Trong lâu đài kỷ niệm  
Người nữ tù và giải Nobel  
Đùa của tạo hoá  
T́nh anh em
Họp mặt “Về Đây Anh” và Cọp Biển
Hy sinh và mờ nhạt
Âm nhạc miền Nam và những ngày xưa thân ái
Mẹ Nấm và các bà mẹ Việt Nam
Không quên những người Chiến Sĩ QLVNCH  
Con c̣n nợ ba
Cái bằng... lái xế !  
Một Trung đội Trưởng Nghĩa Quân  
Vài kỷ niệm với thầy Nguyễn Văn Trường  
Con búp bê của mẹ 
Sự c̣n mất của một người em
30 Tháng 4 và tiếng chó sủa đêm phía sau nhà
Ngụy
Tháng Tư ngậm ngùi
Người khôn "Đi học" - thằng ngu dại đời
Giờ phút cuối cùng của một đơn vị QLVNCH tại Sài G̣n
Không quên ngày Quốc Hận 30 tháng 4 – 1975
Cha Tôi, chết không cần quan tài
Cô Giáo Ngụy Người Huế  
30 tháng Tư: chuyện quên, chuyện nhớ  
40 năm (1978-2018) nhớ lại chuyến vưọt biển...  
Huế, tôi và Mậu Thân  
Hương  
1 đồng giấy, 7 đồng phở  
Vui buồn với UH1  
H́nh-tượng người LÍNH qua ḍng nhạc Việt  
Khoe chữ  
Chiếc áo bà ba In h́nh chữ Hỷ
Chiện khó tin mà có thiệt....  
Truyện hai h́nh ảnh một đời người  
Có đêm nào buồn bằng Đêm Ba mươi  
Nén hương ḷng cho một người vừa đền xong nợ nước  
Tiễn đưa nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông  
Tiếng ngáy làm tôi yên tâm
Đêm xuân nào tôi đến thăm anh  
Quê hương của tôi  
Chim trời bạt gió 
Trang nhà Hà Mỹ Nhan   
Nó và biến thiên cuộc đời

Có những mùa xuân
Chuyện người tóc bạc sớm
Trang nhà Hà Mỹ Nhan   
Các ngày tết ở VN trong năm 
Nói chuyện về con chó nhân năm Mậu Tuất 
Những người lính Dù bị lăng quên 
Gói trọn mảnh t́nh quê vào đ̣n bánh tét....  
Người đưa thư  
Danh Tướng Ngô Quang Trưởng và Tôi
Chọn tuổi xông nhà đầu năm