Những bài viết của Bất Khuất

Tập Truyện Thuyền Đời

Trên quê hương
Chuyện… trăm năm
The Boat - Life: The Journey
Tuổi thơ - Hành tŕnh t́m tự do  
Chuyến đ̣ t́nh
Tiếng trống Mê Linh
T́nh cũ không rủ cũng đến  
Tản mạn cuối tuần
Ốm vợ
Một đời nỗi trôi
Một đời bị bẻ găy - Một đời đi t́m tự do
Bên anh... c̣n có em  
Kư sự - Ngày trở về
Đời cứ như là mơ  
Mối t́nh qua hai thế hệ  
Những điều đến muộn màng 
Lời nói cứu người .. Lời nói giết người
Nửa đường gẫy cánh
Bẫy T́nh  
Nửa vầng trăng khuyết  
T́nh yêu trong thời loạn  
Kỷ niệm chuyến đi  
Những giờ phút khó quên  
Kỷ niệm dấu yêu  
Thoại Sơn: Mối t́nh đầu
Những giờ phút khó quên  
Kỷ niệm dấu yêu  
Thoại Sơn: Mối t́nh đầu
Chuyện t́nh khó quên
May mắn & Hên xui trong đời lính chiến
Ba, bốn phát
13 người cuối cùng về từ Tiền đồn 3&4 Kon-Tum
Passage to Freedom
Thuyền Đời - Đêm vẫn đen Audio
Đất nước tôi!
C̣n nhớ mùa xuân  
Tết  
 Thuyền Đời - Cuộc đời Audio
Thuyền Đời - Con thuyền Audio
Thuyền Đời - Xuân quê hương Audio
Ḍng sông quê hương - Ḍng Cửu Long  
Ngày oan trái! - Audio
Đất nước tôi - Audio
Khi người tù trở về
Tiếng trống Mê Linh - Audio
Chuyện cuối năm - Audio
Màu áo cũ - Audio
Mang theo quê hương  - Audio
Trong âm thầm c̣n nhớ ai! - Audio  
Sài G̣n là đây sao em! - Audio
Chuyện trăm năm - Trên quê hương - Audio
Chuyện trăm năm - Một ngày - Audio  
Trăm đắng ngh́n cay - Audio
Chiếc áo Bà Ba - Audio
Giữa đồng xưa - Audio
Áo trắng - Audio
Gửi nơi cuối trời - Audio
C̣n nhớ mùa xuân - Audio
Từ một chuyến đ̣ - Audio
Dêm thánh vô cùng - Audio
Khi mùa đông về  - Audio
Noel năm nào - Audio
Khúc quân hành - Audio
Cho ngàn sau - Audio
Ngh́n trùng xa cách  -  Audio
Rồi lá thay màu - Audio
Con chim biển 3 - T́m về tổ ấm - Audio
Con chim biển 2 - Trên biển khơi - Audio  
Con chim biển 1 - Tung cánh chim - Audio
Đốt sách ! - Audio
Đi học  
Sài G̣n - Audio
Thầy Chín - Audio
Đi buôn - Audio
Khi tôi về - Audio  
Làng tôi - Audio 
Sao em không đến - Audio  
Anh đi!  - Audio  
Vỉa hè đồng khởi - Audio
Ngày đại tang  
Chuyện mất chuyện c̣n  
Con chim Hoàng Yến - Audio 
Nhớ cả trời Việt Nam
C̣n thương quê hương tôi
Tôi muốn mời em về
Chuyện Tết
C̣n nhớ không em?
Trên đồi Tăng Nhơn Phú - Audio
Remember!
Cánh chim non - Audio
Đốt sách
Buổi tựu trường
Đêm trắng
Nước mắt trong cơn mưa   
Trăm đắng ngh́n cay  
 Con đường tôi về
Hăy c̣n đó niềm tin
Chiều ra biển  
 Những đứa con đẽ muộn  
Một thời kỷ niệm  
 Băi tập
Bước chân Việt Nam
Người lính già
Để nhớ
Đi buôn  
Ngày anh đi  
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bài thánh ca buồn
Tears of pride  
We remember
Vui - Buồn … Ngày hội ngộ 44 năm khoá 8B+C/72  
Mùa hè đỏ lửa  
Dư âm ngày hội ngộ 44 năm tại California  
Có chuyến bay  
Lời ca
Quỳnh Hương diển tích
Để nhớ để quên
Cờ ḿnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ  
 Củ khoai ḿ
Khinh Binh 344
Tết

 

 


 

 

 

 

 

 

 

THÁNG TƯ ÔN LẠI NỖI BUỒN

😂

Sau tháng 4/1975, cả miền Nam lâm vào hoàn cảnh hết sức nghiệt ngă. Nhiều gia đ́nh phân ly tan vỡ. Tôi, từ thời gian ấy cũng sa chân xuống hầm tai họa. Sau 10 năm tù rạc, tôi trở về gặp người bạn cũ và nghe kể lại chuyện này. Phần cuối chuyện, tôi mượn triết lư “Câu Chuyện Ḍng Sông” - Hermann Hesse - Phùng Thăng dịch, để nói lên cái quan niệm sống của bạn tôi.

TIẾNG SÓNG

1.
Phạm Văn Gầm nh́n đời bằng một con mắt. Từ ngày anh nh́n theo cái kiểu này th́ đời cũng liên tiếp quất cho anh những đ̣n chí tử. Đau nhất là đ̣n của vợ anh. Ngón đ̣n ê ẩm thấu tim gan. Có lúc uất quá, anh muốn giết người. Cũng may, anh kịp dằn ḷng. Nếu không, chắc đời đă nghiền nát anh rồi.

Muốn rơ ngọn ngành, phải kể dông dài đầu đuôi câu chuyện.

Gầm là tay có học, nhưng trong thời bát nháo, kẻ không dựa vào thế lực người khác ắt khó được đời trọng dụng. Chán mớ đời, lại đang tuổi động viên không chạy đàng trời nào cho khỏi. Anh vào lính Nghĩa Quân, lẩn quẩn ở quê nhà.

Những ngày gần cuối tháng Tư, năm 1975, t́nh h́nh quân sự rất bi đát. Những đơn vị chính quy đă thoái binh từ hai ngày trước. Đồn Nghĩa Quân không c̣n ai yểm trợ. Bị cô thế, thằng cha trung đội trưởng Nghĩa Quân dẫn anh em chạy bỏ đồn, t́m nơi kháng cự. Trên mặt đất có nhiều đường chạy. Trời xui đất khiến thế nào lại chạy vào ngơ cụt, phía bờ sông Vàm Cỏ Đông. Chui vô khu rừng tràm, cố thủ trong một nơi śnh lầy nước đọng. Địa thế tác chiến bất lợi trăm bề. Trước mặt là đồng ruộng, sau lưng là con sông lớn. Nếu bị tấn công, rút lui ngả nào?

Nói cố thủ cho oai, chứ thật ra chả đánh đấm mẹ ǵ. Quân chính quy Bắc Việt đang dồn nỗ lực về thủ đô. Ở đây, chỉ c̣n le hoe một số du kích địa phương. Du kích đứng từ b́a làng, phóng loa kêu gọi Nghĩa Quân đầu hàng.

Trung đội trưởng nói với anh em: “Cố thủ, chờ quân ḿnh phản công. Tên dép râu nào xông vô, bắn bể đầu cho tao.”

Kêu gọi không được, du kích dùng súng cối 60 bắn vào khu rừng tràm. Súng mới lấy được của một đơn vị thoái binh nào đó bỏ lại. Du kích chưa quen sử dụng nên trái rớt bên đông, trái rớt bên tây. Cũng có trái lọt vào rừng tràm. Chính trái đạn quái ác này văng miểng làm bị thương con mắt trái của Gầm. Vết thương không trầm trọng, nhưng do điều kiện thiếu vệ sinh nên nhiễm trùng, gây đau nhức khó chịu.

Sau mấy ngày cố thủ, hết lương thực mà viện binh không thấy, cũng không liên lạc vô tuyến được với đơn vị bạn. Túng thế, anh em Nghĩa Quân cho Gầm đi một ḿnh ra đầu hàng, mục đích để được chữa thương. Lúc đó, anh mới biết lệnh đầu hàng đă tuyên bố từ ba hôm trước. Du kích bảo anh quay trở lại rừng tràm, báo tin này cho anh em Nghĩa Quân. Khi tất cả Nghĩa Quân chịu buông súng trở ra th́ con mắt của Gầm đă vô phương cứu chữa. Một y tá địa phương giúp anh múc tṛng mắt hư bỏ đi. Từ đó, Gầm nh́n đời bằng một con mắt.

Cuộc đời chung, vốn nhiều xấu xa bỉ ổi. Nh́n rơ mặt đời quá, nhiều khi lại đâm ra chán đời. Thà nh́n bằng một con mắt, may ra c̣n thấy đời mờ mờ hư ảo dễ thương. Gầm tự an ủi như thế, và quyết tâm làm lại cuộc đời riêng của ḿnh. Xây dựng một mái ấm gia đ́nh, vợ con hạnh phúc. Chẳng phải Gầm vẫn mong một ngày đất nước b́nh yên, vất cây súng, nắm lấy tay cày bừa sinh sống hay sao? Đêm đêm, không c̣n nghe tiếng súng, ngủ khỏi giật ḿnh là sướng rồi.

Việt Cộng vào, tự xưng cách mạng. Gầm là lính trơn, chỉ phải học tập chính sách mới một tuần, được cách mạng cho về làm ăn. Xóa bỏ hận thù, xóa bỏ những tàn tích cũ, cùng nhau xây dựng lại một xă hội yên b́nh tốt đẹp hơn. Tổ chức ngăn nắp, quy củ rơ ràng. Có nhóm, có tổ, có khóm, có phường. Người ta bảo tổ chức như thế để giúp đỡ nhau khi tối lửa tắt đèn. Cách giải thích nghe có lư có t́nh, nhưng thật ra là để ḍm ngó kiểm soát lẫn nhau.

Vợ Gầm cũng tích cực tham gia hoạt động xă hội mới. Bây giờ, chị là hội viên Hội Phụ Nữ của xă. Cứ vài hôm, lại đi họp một lần. Chẳng biết khi họp, họ nói với nhau những ǵ. Về nhà, trông chị phấn khởi yêu đời thấy rơ. Gầm mừng. Vợ vui là anh vui. Người đàn ông nào cũng muốn đem lại hạnh phúc cho vợ. Gầm cũng thế. Càng thương hơn nữa, chị không hề chê anh khuyết tật. Mọi người b́nh đẳng, theo cách nói “con người vốn quư” của cách mạng.

Niềm vui trong gia đ́nh kéo dài không lâu. Sau này, vợ Gầm đi họp thường xuyên hơn. Lắm khi, chị đi đến khuya lắc mới về. Và chị về không phải với gương mặt tươi tắn yêu đời như anh hằng mong đợi. Chị hay kiếm cớ gây sự, mắng mỏ anh nhiều câu hỗn láo, cho rằng kết duyên với anh là một lầm lỗi lớn trong đời chị. Chuyện gối chăn, cũng không c̣n đậm t́nh chồng vợ. Chị tỏ ra thờ ơ lạnh nhạt, khước từ lảng tránh ái ân.

Sau chiến tranh, đất nước lâm vào nỗi nghèo nàn cơ cực. Muốn nâng cao phúc lợi toàn dân, phải có kế hoạch lâu dài. Cách mạng phát động phong trào thi đua lao động. Làm thủy lợi, đắp đập đào mương, dẫn thủy nhập điền. Là lính Nghĩa Quân của chế độ cũ, dĩ nhiên Gầm được chọn làm đối tượng “lao động là vinh quang” của chế độ mới. Cái khẩu hiệu mới nghe có vẻ sáng ngời, nhưng đủ sức vắt cạn tinh lực con người đến chết. Ngoài việc thủy lợi như bao nhiêu người dân khác, những kẻ được liệt vào thành phần ngụy quân ngụy quyền c̣n được cách mạng tận t́nh chiếu cố, làm thêm công tác tháo gỡ ḿn bẫy nơi các đồn bót cũ. Ḿn chôn dưới mặt đất, ló lên cái ng̣i kích hỏa như sợi râu con dế lẫn trong cỏ, khó nh́n thấy. Phương tiện ḍ ḿn là chiếc gậy nhọn đầu, chọt chĩa khều móc theo những hàng rào kẽm gai. Trái ḿn nào nổ, coi như xong. Trái nào chưa nổ, phải t́m cách moi lên và vô hiệu hóa. Đă có nhiều người bỏ mạng, hoặc sút tay găy gọng v́ công tác này rồi. Gầm may mắn, không bị hề hấn ǵ. Trước sự việc này, cách mạng lư luận, các anh gài ḿn th́ các anh phải tháo gỡ thôi. Hết chiến tranh, c̣n duy tŕ những thứ chết người đó làm chi? Cũng đúng thôi! Lư của cách mạng, bao giờ mà chả đúng? Mỗi chuyến công tác chừng mươi bữa nửa tháng. Về nhà chưa nóng đít, Gầm lại có lệnh đi công tác nữa.

Thời gian này, Gầm nghe lời đồn đăi bóng gió về chuyện lén lút lăng nhăng của vợ anh với viên xă ủy. Anh hỏi vợ. Chị lồng lên, xỉa xói vào mặt anh bằng đủ thứ ngôn từ chanh chua của mấy mụ chuyên môn ăn cắp vặt ở những khu chợ đông người. Mồm miệng nào mà đấu khẩu cho lại con vợ điêu ngoa? Gầm nhịn. Càng về sau, chị càng lộng hành công khai đi lại với viên xă ủy, coi chồng chẳng ra chi. Gầm tức, toan giết kẻ gian dâm với vợ anh, nhưng con gà thất thế, muốn vói lên mổ con chó sói là điều không dễ. Kiện thưa ư? Luật lệ địa phương nằm trong tay của viên xă ủy. Nó chưa triệt tiêu Gầm, đă là điều may. Đ̣i hỏi công lư là điều không tưởng. Chẳng làm ǵ được kẻ có quyền, Gầm quay ra chửi vợ. Chị cũng không vừa, rủa lại anh là thứ “voi một ngà, người ta một mắt”, ám chỉ tính hung dữ thể hiện qua sự dị h́nh. Bị chạm vào khuyết tật, Gầm đau như ngực bị đâm dao nhọn. Manh nha trong đầu Gầm ư tưởng tùng xẻo con vợ, rồi thắt cổ tự vận luôn. Cái lưỡi lê từ thời c̣n đi lính, chưa bén máu người. Lần này, nó sẽ được dùng để trừng trị một con đàn bà trắc nết. Gầm tưởng tượng vợ anh sẽ đau đớn rên la, quằn quại trên vũng máu. Một h́nh ảnh ghê khiếp quá, chưa thi hành mà anh đă rợn. Ngay vào thời chiến tranh, anh cũng không nhẫn tâm làm điều đó với đối phương, huống chi bây giờ hành sử với người đă từng cùng chung chăn gối?

Nhiều đêm trăn trở, Gầm tự hỏi, con đàn bà lăng loàn hư đốn này có đáng để anh đánh đổi luôn mạng sống của ḿnh? Câu hỏi, làm anh tỉnh thức. Ḷng anh chùng lại. Sau cùng, anh quyết định bỏ đi. Có kẻ chê anh hèn nhát. Cũng có người thấu lẽ đời, cho thế là khôn. Anh ở lại, chẳng những không làm sứt mẻ được ai, nhiều khi c̣n nguy đến tính mạng. Viên xă ủy đâu muốn thấy một cái gai trước mắt? Gầm tự hiểu, và lánh mặt trước khi trở thành con sâu cái kiến bị chà đạp.

2.
Tôi trở lại quê nhà sau 10 năm tù rạc, nghe tin bằng hữu mỗi ngày một thêm tan tác. Người lẩn vào rừng sâu, sống đời hoang dă. Người uất khí hộc máu tươi, v́ cường quyền áp bức. Người xiêu tán phương xa, biệt tăm không biết sống chết lẽ nào. Và người ở lại như Phạm Văn Gầm, nghe nói cũng thay đổi lạ lùng. Anh nh́n đời bằng một con mắt, và lui về nơi khuất lánh bên ḍng sông, rũ hết sự đời, sống theo con nước.

Tôi mua bịch thuốc rê, chai rượu đế, lần ḍ đi thăm bạn. Tôi đến vào buổi xế chiều. Cḥi trống. Tôi đứng ngóng ra sông, chờ Gầm. Gió thổi hiu hiu. Ánh tà dương đỏ rực mặt sông. Những cụm lục b́nh lờ lững trôi xuôi. Vài cánh c̣ chấp chới xa xa. Bên kia sông, rừng tràm bát ngát. Gầm về theo nước thủy triều lên. Trong cái lốt ngư ông áo vải nón mê, anh hoàn toàn lột xác khỏi con người ngày cũ. Dáng anh gầy g̣, phong thái thong dong.

Thấy tôi, anh cười rộ theo kiểu ẩn sĩ đời xưa: “Gió lớn bốn phương, c̣n quay về quê cũ được sao?”

Tôi cũng cười vang trên bờ sông, như một giang hồ hiệp khách: “Thiên hạ đại loạn, c̣n an nhiên tự tại được sao?”

Chúng tôi dắt tay nhau vào trong cḥi lá. Sau những thăm hỏi thông thường, tôi nói với Gầm về những ngày tù rạc của tôi. Anh bảo, c̣n sống trở về là may, thời thế không là dầu sôi lửa bỏng, nhưng hiểm nguy lúc nào cũng đang ŕnh rập bên ḿnh.

Buổi tối, chúng tôi bày rượu nhâm nhi chờ trăng lên. Tôi nghe Gầm kể chuyện đời, chuyện ḿnh.

Tôi nói: “Để chữa lành một vết thương, mà chịu hăm ḿnh cô quạnh bên một ḍng sông, sao mà buồn thảm quá vậy?"

Gầm bảo: ”Ở vào cái thế thúc thủ, c̣n vọng động tranh chấp hơn thua là chuốc họa vào thân.”

Anh cho rằng, ư nghĩa của đời sống tùy quan niệm mỗi người. Có kẻ t́m sự vui thú trong tiền tài. Có người t́m sự thỏa măn trong quyền lực. Nhưng những thứ đó không đem lại sự b́nh yên trong tâm hồn. C̣n anh, anh theo cái triết lư sống Ông Chài, một bài học thuộc ḷng thuở c̣n đi học, và đọc:

Nước trong rửa ruột sạch trơn
Một câu danh lợi chi sờn ḷng đây.
Sớm doi tối vịnh vui vầy
Ngày dài đón gió, đêm chầy chơi trăng.
Tháng ngày thong thả làm ăn
Khỏe quơ chài kéo, mệt quăng câu dầm
Nghêu ngao nay trích mai đầm
Một bầu trời rộng, vui thầm ai hay!*

Đọc xong, Gầm cười nói “Phúc tại tâm không lư đến đời”.**

Tôi hỏi điều ǵ đă làm anh thay đổi quan niệm sống đến tận ngọn nguồn gốc rễ?

Anh nói, hoàn cảnh và ḍng sông. Hoàn cảnh đă xô anh vào đường cùng, để từ đó, anh thấy đời là bể khổ. Ḍng sông đă dạy cho anh biết thế nào là sự im lặng.

Tôi hỏi: “Im lặng mà cũng phải dạy nữa sao?”

Gầm ngó ra sông nói: “Trong im lặng ḿnh nh́n lại được chính ḿnh”.

Trăng đă lên cao. Ngồi trong cḥi, nghe tiếng sóng vỗ ngoài bờ sông.

Tôi nói: “Ḍng sông đâu chỉ im lặng, c̣n có tiếng sóng nữa”.

“Vâng”. Gầm nói: “Tiếng sóng như tiếng vỗ về của mẹ thiên nhiên. Đi t́m an ủi ở đâu cho xa? Ngay ở đây, bên bờ sông này đă cho ta điều đó”.

Chai rượu đế chắt đến giọt cuối cùng. Đêm đă khuya lắm. Con trăng đă xế về bên kia rừng tràm. Mọi vật ch́m trong tịch mịch lặng im. Chỉ c̣n nghe tiếng sóng triền miên như niềm an ủi bất tận của bạn tôi trong nỗi đời hiu quạnh.

Lâm Chương
* thơ Nguyễn Đ́nh Chiểu
**thơ Tô Thùy Yên

 

 

 


VĂN CHƯƠNG

2025
2024
2022-2023
2021
2020
2018-2019
2017
2016
2015
2014
2013 
2012
2011

Truyện Ngắn

Hồi ức - Một thời chinh chiến 
No Easy Day - Ngày Vất Vả

Tháng 4 ôn lại nỗi buồn  
Nén hương thơm cho 1 lời xin lỗi muộn màng 
Trung Tá Long đă chọn đúng chỗ đẻ tuẩn tiết  
 VNCH ngày cuối cùng  
 April 1975, April 2026 ai c̣n nhớ ...  
Tháng Tư trong tuổi thơ em bé Ấn Độ  
Một chút lan man
Tháng Tư lại về  
 30/4 thử nh́n lại  
Tháng Tư lại về...  
Ông thầy việt văn  
 Dấu tích ngàn đời không phai
Vĩnh biệt Đ/T Phan Văn Huấn
Họ vẫn sống...
Khi người ghét chiến tranh buộc phải đánh
Thương quá Sài G̣n ơi!
So sánh hai cuộc hải chiến với TC
Người biểu t́nh Cuba cướp phá văn pḥng...
Chinh nhân ca Trần Thiện Thanh  
 Âm nhạc miền Nam và những ngày xưa thân ái
Mảnh vụn kư ức của Thượng Sĩ già HQ
Diễn hành Tết tưng bừng với trống, pháo...  
Duyên tiền định  
Thảm sát Mậu Thân, 1968: Một cuộc diệt chủng 
Mậu Thân và thầy chùa Thiên Mụ
Cơn nước lũ  
 Còn đêm nào vui bằng đêm Ba Mươi
Những câu trả lời thâm thúy
Sự khác biệt giữa trẻ thơ & người già
Sắc không, không sắc
Nợ ân t́nh
Trời cuối đông buồn  
Có những chiều mưa  
Chuyến hành quân cuối năm
Miền Tây quê tôi
Thanh Thúy - Tiếng hát khói hương chiêu niệm
Hải Trường, Bến Đá & Đại Lộ Kinh Hoàng