Trên
quê hương
Chuyện… trăm năm
The Boat - Life: The
Journey
Tuổi thơ - Hành tŕnh
t́m tự do
Chuyến đ̣ t́nh
Tiếng trống Mê Linh
T́nh cũ không rủ cũng đến
Tản mạn cuối tuần
Ốm vợ
Một
đời nỗi trôi
Một đời bị bẻ găy -
Một đời đi t́m tự do
Bên
anh... c̣n có em
Kư sự - Ngày trở về
Đời cứ như là mơ
Mối t́nh qua hai
thế hệ
Những điều đến
muộn màng
Lời nói cứu
người .. Lời nói giết người
Nửa đường gẫy cánh
Bẫy T́nh
Nửa vầng trăng
khuyết
T́nh yêu trong
thời loạn
Kỷ niệm chuyến đi
Những giờ phút khó
quên
Kỷ niệm dấu yêu
Thoại Sơn: Mối
t́nh đầu
Những giờ phút khó quên
Kỷ niệm dấu yêu
Thoại Sơn:
Mối t́nh đầu
Chuyện t́nh khó
quên
May mắn &
Hên xui trong đời lính chiến
Ba, bốn phát
13 người cuối cùng về
từ Tiền đồn 3&4 Kon-Tum
Passage to Freedom
Thuyền Đời - Đêm vẫn đen Audio
Đất nước tôi!
C̣n nhớ mùa xuân
Tết
Thuyền Đời - Cuộc đời Audio
Thuyền Đời -
Con thuyền Audio
Thuyền Đời - Xuân quê hương Audio
Ḍng sông quê hương - Ḍng Cửu Long
Ngày oan trái! -
Audio
Đất nước tôi -
Audio
Khi người tù trở về
Tiếng trống Mê Linh -
Audio
Chuyện cuối năm -
Audio
Màu áo cũ -
Audio
Mang theo quê hương
-
Audio
Trong
âm thầm c̣n nhớ ai! -
Audio
Sài G̣n là đây sao em!
- Audio
Chuyện trăm năm -
Trên quê hương
-
Audio
Chuyện
trăm năm - Một ngày -
Audio
Trăm đắng ngh́n cay -
Audio
Chiếc áo Bà Ba -
Audio
Giữa đồng xưa -
Audio
Áo trắng -
Audio
Gửi nơi cuối trời -
Audio
C̣n nhớ mùa xuân -
Audio
Từ một chuyến đ̣ -
Audio
Dêm thánh vô cùng
-
Audio
Khi mùa đông về -
Audio
Noel năm nào -
Audio
Khúc quân hành -
Audio
Cho ngàn sau -
Audio
Ngh́n trùng xa cách
-
Audio
Rồi
lá thay màu -
Audio
Con chim
biển 3 - T́m về tổ ấm -
Audio
Con
chim biển 2 - Trên biển khơi -
Audio
Con chim biển 1 - Tung cánh chim
-
Audio
Đốt sách ! -
Audio
Đi học
Sài G̣n
-
Audio
Thầy Chín - Audio
Đi buôn - Audio
Khi tôi về -
Audio
Làng tôi -
Audio
Sao em không đến
-
Audio
Anh đi! -
Audio
Vỉa hè đồng khởi
-
Audio
Ngày đại tang
Chuyện mất chuyện c̣n
Con chim Hoàng Yến
-
Audio
Nhớ cả trời Việt Nam
C̣n thương quê hương
tôi
Tôi muốn mời em về
Chuyện Tết
C̣n nhớ không em?
Trên đồi Tăng Nhơn Phú
-
Audio
Remember!
Cánh chim non -
Audio
Đốt sách
Buổi tựu trường
Đêm trắng
Nước mắt trong cơn mưa
Trăm đắng ngh́n cay
Con đường
tôi về
Hăy c̣n đó
niềm tin
Chiều ra biển
Những đứa con đẽ muộn
Một thời kỷ niệm
Băi tập
Bước chân Việt Nam
Người lính già
Để nhớ
Đi buôn
Ngày anh đi
Kỷ niệm xưa
Rồi tết lại đến
Bài thánh ca buồn
Tears of pride
We remember
Vui - Buồn … Ngày
hội ngộ 44 năm khoá 8B+C/72
Mùa hè đỏ lửa
Dư âm ngày hội ngộ
44 năm tại California
Có chuyến bay
Lời ca
Quỳnh Hương diển tích
Để nhớ để
quên
Cờ ḿnh!
Khắc chữ Tự Do
Mai cai hạ
Củ khoai ḿ
Khinh Binh 344
Tết
Tưởng Niệm Tháng Tư Đen năm nay - 2026, đánh dấu 51 năm mất nước -
chính thể Việt Nam Cộng Hoà. H́nh ảnh, kỷ niệm về Thủ Đô Sài G̣n vẫn
c̣n măi trong tâm trí của mọi người Việt dù ở trong nước hay ở hải
ngoại:
Sài G̣n đẹp lắm, Sài G̣n ơi - Sài G̣n ơi!
Tác giả bài viết này từng đi học, dạy
học cũng như phục vụ trong Quân Đội và cùng với gia đ́nh sống tại
Thủ Đô Sài G̣n nhiều năm như một "Saigonais" (người Sài G̣n) chính
hiệu.

Với tâm t́nh của người Sài G̣n luôn yêu mến Sài G̣n Muôn Năm Cũ ở
mọi nơi mọi lúc, nhứt là vào Mùa Quốc Hận - Tháng Tư Đen gợi nhắc
lại bao kư ức, kỷ niệm của Sài G̣n xưa vào lúc tôi vừa qua tuổi 40
đang phục vụ tại Biệt Khu Thủ Đô.
Xin mời quư độc giả thưởng lăm bài hồi ức này, nay tôi đang vào tuổi
92 gần đất xa trời, ngày ra đi về với cát bụi không c̣n xa...
Trong một bản nhạc, sau cuộc di cư vĩ đại từ Bắc vào Nam năm 1954,
một câu bài hát của nhạc sĩ Anh Bằng: Tôi xa Hà Nội từ năm 16... (xin
lỗi, tuổi 16 (hay 18) c̣n quá trẻ chưa hiểu biết ǵ nhiều), c̣n tôi
xa Thủ Đô Sài G̣n thân thương, c̣n có tên gọi là Ḥn Ngọc Viễn Đông,
từ năm 1993 lưu vong định cư tại Mỹ theo diện HO, nghĩa là tôi đă
gần tuổi 60 cho nên h́nh bóng Sài G̣n năm xưa là Sài G̣n Muôn Năm Cũ.
Đối với tôi và đối với mọi người yêu mến Sài G̣n với nền dân chủ
pháp trị vững mạnh, kinh tế phồn vinh, nền giáo dục nhân bản đại
chúng... Dù đang có chiến tranh ác liệt, người dân VNCH cũng hưởng
được đời sống vật chất khá đầy đủ, hưởng một nền giáo dục tuyệt vời:
dân tộc - khai phóng - nhân bản và đă đưa đất nước Việt Nam sánh
ngang hàng với các nước tiến bộ trên thế giới: tự do, dân chủ, pháp
trị, tôn trọng mọi quyền căn bản của người dân...
Sài G̣n Cũ măi măi nằm sâu trong kư
ức kỷ niệm của những người từng sanh ra, lớn lên hoặc làm việc hay
đi học ở Ságon vài năm hay vài chục năm, làm sao quên được những
ngày xa xưa đó cho hết cuộc đời này.
Ngày nay, dù Sài G̣n Muôn Năm Cũ của chúng ta đă bị đổi tên một
người có nhiều "nợ máu" với dân tộc Việt Nam, nhập cảng một chủ
thuyết cộng sản đấu tranh giai cấp phi nhân, một chủ thuyết ngoại
lai tàn bạo nhứt trong lịch sử dân tộc, làm băng hoại xă hội. Nhưng,
chúng ta, mọi ngựi Việt yêu nước luôn ghi đậm h́nh ảnh kỷ niệm thân
thương của Sài G̣n Muôn Năm Cũ trong đầu, trong tim, trong tâm tư
t́nh cảm và trong mọi sinh hoạt của ḿnh trên cơi đời này.

Bây giờ hồi tưởng lại, chúng ta "Thương Tiếc" (tượng đồng đen của
Điêu Khắc gia Nguyễn Thanh Thu, khoá 13 Ấp Chiến Lược Thủ Đức, trước
Nghĩa Trang Quân Đội - Biên Hoà) như tượng bên đây. 51 năm viễn xứ,
của người Việt tha hương tỵ nạn cộng sản qua mốc thời gian xa xưa từ
năm 1975. Và cá nhân tôi xa rời Sài G̣n lần này cũng là lần cuối,
vĩnh biệt Sài G̣n thân yêu.
Từ năm 1993, sau 10 năm tù khổ sai "cải tạo" và 8 năm vật lộn với
cuộc sống nghèo khổ khó khăn tại Sài G̣n đă mất tên... Nay, ôn lại
những sự kiện khó quên trong đời tôi đối với Sài G̣n năm xưa.
Sài G̣n xưa là một Sài G̣n Thủ Đô - Ḥn Ngọc Viễn Đông - với đầy đủ
sự tự do thoải mái, đời sống văn minh, lịch sự, không khí trong lành,
người dân luôn thượng tôn pháp luật, không phải như Sài G̣n bây giờ
xă hội băng hoại, môi sinh ô nhiễm trầm trọng không c̣n nhiều cây
xanh rợp bóng khắp trên những con đường thân quen.
Trong suốt 21 năm từ năm 1954 đến năm 1975, cộng sản Việt Nam đă gây
ra biết bao cuộc tàn sát dă man, điển h́nh như Tết Mậu Thân ở Huế,
1968, đại lô kinh hoàng 1972 ở Quảng Trị...
Suốt cuộc nội chiến tương tàn có đến
trên 3 triệu người Việt 2 miền Nam Bắc bị thương vong có trên dưới
nửa triệu người đă làm mồi cho biển cả và hải tặc. Những người Việt
đó chỉ muốn t́m 2 chữ tự do dù phải vưọt biên vượt biển thập tử nhứt
sanh để trốn chạy khỏi "thiên đường mù" cộng sản Việt Nam.
Sài G̣n đối với tôi đă ghi dấu nhiều kỷ niệm với nhiều giai đoạn
thời chiến cũng như thời b́nh.
Sài G̣n, từ nền Đệ Nhất Cộng Ḥa, nhân dân Miền Nam hân hoan đón
mừng ḥa b́nh sau Hiệp Định Genève 1954, người dân tha hồ mà đi đây
đó, tự do, thỏai mái vui chơi giải tri, mọi giá sinh hoạt thường
ngày rất thấp, dân chúng an cư lạc nghiệp. Cảnh Sài G̣n luôn nhộn
nhịp "ngựa xe như nước áo quần như nen". Đến Đệ Nhị Cộng Ḥa, t́nh
h́nh chiến sự leo thang khủng khiếp từng ngày cho đến ngày quân đội
Mỹ "bỏ của chạy lấy người" VNCH vào thế cùng lực kiệt, mất nước
30.4.1975 vào kẻ xăm lăng CSBV.
Hai kỷ niệm sâu đậm của đời tôi đối với Thủ Đô Sài G̣n là được sống
tự do thoái mái khá lâu qua mốc thời gian từ năm 1957 - 1962 và từ
năm 1970 cho đến năm 1993, có gián đoạn gần 10 năm tù từ Bắc vào
Nam. H́nh bóng và kỹ niệm của Sài G̣n năm xưa, như sống măi trong
suốt cuộc đời tôi cho măi đến bây giờ, tôi vẫn ôm ấp cái kỷ niệm Sài
G̣n Muôn Năm Cũ đó.
Tôi đang dạy học, lương cao có lương tháng 13 và là Giám Học chương
tŕnh Việt Ngữ của trường Trung Học Phước Kiến (sau này đổi thành
Phước Đức - trực thăng xạ kích lầm mục tiêu, vụ Tết Mậu Thân 1968,
làm cho nhiều sĩ quan cấp tá chết và bị thương). Trường này lớn nhứt
của giới Hoa Kiều ở Sài G̣n Chợ Lớn, cuộc đời đang lên hương... Sài
G̣n Muôn Năm Cũ đă thỏa măn sự ham thích của tôi là được đi ăn tại
các nhà sang trọng mới khai trương, xem phim mới chiếu xuất đầu tại
Sài G̣n và tha hồ đọc sách báo trong thư viện hay tại các tiệm bán
sách báo và đặt mua báo tháng...
Tôi rẽ sang bước ngoặt mới - Thi hành lệnh tổng động viên nhập ngũ
Khóa 13 Liên Trường Vơ Khoa Thủ Đức, từ 23.3.1962 cho đến
28.12.1962. Tốt nghiệp ra trường Thủ Đức, tôi chọn đơn vị, xin về Sư
Đoàn 21 Bộ Binh và được bổ nhiệm về phục vụ tại Trung Đoàn 33, đơn
vị từ An Giang về trú đóng tại Thị xă Châu Đốc một thời gian vài
tháng. Đây là dịp tôi "hồi hương" sau bao năm miệt mài học hay đi
dạy học ở Sài G̣n và nhiều nơi khác như Biên Ḥa, Thủ Đức, Dĩ An,
Lái Thiêu... Về quê hương xứ mắm, có dịp gần gũi Ba Má tôi đă già v́
tôi là con trai áp út. Sau đó Trung Đoàn 33 di chuyển về Thị Xă Sóc
Trăng và tôi theo cuộc hành quân dài hạn vùng ven của Rừng U Minh Hạ
ở Cà Mau.
Đến tháng 4.1964, tôi được thuyên chuyển về Bô Tư Lệnh Quân Đoàn IV
ở Cần Thơ chuyên về phát thanh. Khi ngành Chiến Tranh Chính Trị ra
đời thay thế ngành Chiến Tranh Tâm Lư cũ với tổ chức quy mô rập
khuôn theo mô thức của Trung Hoa Dân Quốc - Đài Loan, có thêm ngành
báo chí ở trong Khối Chiến Tranh Chính Trị.

(CSBV và tù binh VNCH 30.4.75).
Tôi được bổ nhiệm làm Trưởng Ban Thông Tin Báo Chí Quân Đoàn IV kiêm
nhiệm Ban Phát Thanh Tiếng Nói Vùng IV Chiến Thuất trên làn sóng Đài
Phát Thanh Ba Xuyên.
Đời quân ngũ dù phục vụ ngoài chiến trường hay các tại đơn vị hậu phương yễm trợ cũng thường thay đổi đơn vị.
Ngày 1.1.1970, tôi được thuyên chuyển
về Sài G̣n - Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị cũng chuyên phục vụ về
ngành truyền thông báo chí trong Khối Thông Tin Giao Tế Dân Sự. Tôi
trở lại Sài G̣n sanh sống lâu dài lần thứ 2. Sau đó, v́ nhu cầu công
vụ, tôi được Tổng Cục CTCT bổ nhiệm về giữ chức vụ Trưởng Pḥng Tâm
Lư Chiến Biệt Khu Thủ Đô, từ đầu năm 1974 cho đến ngày Quốc Hận
30.4.1975.
Thời gian về Sài G̣n sanh sống lần thứ 2 này là thời gian vàng son,
cuộc sống đang thăng tiến, ăn nên làm ra, ngoài nhiệm vụ là một quân
nhân, tôi c̣n cộng tác với nhiều tờ báo Nhựt và đài phát thanh
truyền h́nh NHK cũng của Nhựt, có viết lai rai cho vài tờ báo Việt
Ngữ.
Cuộc sống đang được thăng hoa từng
tháng năm, bổng ngày 30 tháng 4 năm 1975 ập mạnh đến nhanh quá, trở
tay không kịp, làm đảo lộn mọi thứ, từ chế độ, đất nước, xă hội cho
đến cuộc sống riêng tư của tôi đều bị d́m sâu xuống bùn đen.
Từ tháng 3 năm 1975, cao điểm của cuộc chiến, khi Ban Mê Thuột bị
CSBV xua quân chính quy vào đánh chiếm. Cả Quân Khu II và Quân Khu I
đang trong t́nh trạng cùng kiệt khó khăn tiếp vận, địch từ miền Bắc
công khai vượt vĩ tuyến 17 vào, xua hàng chục sư đoàn chính quy,
đang uy hiếp nặng nề trên toàn lănh thổ 2 Quân Khu I và II.
Trong lúc QLVNCH đang gặp muôn vàn khó khăn tiếp liệu của Mỹ cũng
như mọi viện trợ khác đều bị giới hạn hoặc bị cắt. Lúc bấy giờ,
chính quyền Mỹ nhẫn tâm quyết chặt tay chặt chân QLVNCH để không c̣n
khả năng chiến đấu kiên cường trước làn sóng công sản Bắc Việt xâm
lăng trắng trợn, chà đạp thô bạo Hiệp Định Paris năm 1973.
T́nh h́nh chiến sự càng ngày càng leo thang dữ dội, trong khi đó
viện trợ Mỹ từ xăng dầu. súng đạn... bị cắt giảm mạnh và đến giữa
tháng 4/1975,các nguồn tiếp liệu quân sự kể cả tài chánh đều cạn
kiệt cho đến thời điểm viện trợ bị cắt hoàn toàn.

(Di tản ngày 29.4.75 tại số 22 đường Gia Long do CIA tổ chức).
Chính thể Việt Nam Cộng Ḥa đang đi vào cảnh sụp đổ, Quân Đội phải
được tái phối trí lực lượng pḥng thủ và lănh thổ phải được thu nhỏ
lại để có cơ may đương cự hữu hiệu với quân xâm lược CSBV đang được
cộng sản Nga Tàu hà hơi tiếp sức quyết chiếm trọn vẹn Miền Nam Việt
Nam. Cố gắng cuối cùng của chính thể VNCH hoàn toàn thất bại.
Các giới chức Mỹ và nhân viên các Ṭa
Đại Sứ ngoại quốc tại Thủ Đô Sài G̣n đă di tản từ tháng 3.1975. Cuộc
di tản cao điểm nhứt là trước vài ngày đến ngày 30.4.975, hàng đàn
trực thăng bay lượn ngày đêm từ ngoài khơi vào Thủ Đô Sài G̣n, đáp
trên nóc bằng của Toà Đại Sứ Mỹ và nhiều điểm khác do CIA điều động
ở rải rác nhiều nơi, bốc nhân viên của họ và những người Việt có
trong danh sách ưu tiên đặc biệt.
Sài G̣n của chúng ta như nghẹn thở, đêm 29 rạng sáng 30.4.1975, tôi
ở lại "tử thủ" tại Khối Chiến Tranh Chính Trị của Biệt Khu Thủ Đô.
V́ lúc bấy giờ, Khối CTCT chỉ c̣n một ḿnh tôi thi hành lệnh cấp
trên. Trung Tá Hoàng Thọ Trưởng Khối Chiến Tranh Chính Trị và Thiếu
Tá Trần Văn Thế. Phụ Tá tôi đă đi xuống Nhà Bè t́m tàu đi ra biển (cũng
như Thiếu Tá Nguyễn Đ́nh Ngạc Trưởng Pḥng Chính Huấn BKTĐ về nhà).
Phó Đô Đốc Chung Tấn Cang Tư Lệnh Biệt Khủ Đô, khoảng tháng 3.75
được bổ nhiệm giữ chức Tư Lệnh Hải Quân, nối tiếp là Trung Tướng
Nguyễn Văn Minh và vị Tư Lệnh cuối cùng, Thiếu Tướng Lâm Văn Phát,
giữ chức Tư Lệnh chưa được 48 tiếng đồng hồ.
Trung Tướng Nguyễn Văn Minh rời Biệt
Khu Thủ Đô sáng 28.4, tôi đứng từ trên lầu của pḥng làm việc chứng
kiến cảnh ra đi vội vă của Tướng Minh lên trực thăng với vài người
sĩ quan thân tín tại sân cờ Biệt Khu Thủ Đô.
Đầu tháng 4.75, tôi được biết tin là các giới chức cao cấp Biệt Khu
Thủ Đô và Bộ Tổng Tham Mưu đă họp bàn, nếu Sài G̣n bị CSBV tấn chiếm
th́ có kế hoạch rút quân về Miền Tây - Quân Khu 4 (với 16 tỉnh có 92
quận), tử thủ. Miền Tây, cũng là nơi mà tôi khá rành địa h́nh địa
vật, có dịp phục vụ 7 năm ở Miền Tây và nơi sanh ra tôi cũng là một
tỉnh của Miền Tây.
V́ tin này, có nhiều quân nhân, có
điều kiện đi ra ngoại quốc như tôi lại chần chờ, khi Sài G̣n có
chính phủ liên hiệp 3 thành phần và đại quân ở Miền Tây tử thủ th́
quân CSBV cũng khó đánh chiếm nhanh và thời gian này, chuyện vượt
biên bằng tàu bằng ghe từ Miền Tây sang Thái Lan hay các nước khác,
không phải là chuyện khó...
Từ cuối tháng 2 năm 1975, t́nh h́nh chiến sự càng ngày càng leo
thang, Đô Đốc Chung Tấn Cang Tư Lệnh Biệt Khu Thủ Đô kiêm Tổng Trấn
Sài G̣n Gia Định, gọi tôi (Trưởng Pḥng Tâm Lư Chiến Biệt Khu Thủ Đô)
lên văn pḥng Tư Lệnh. Đô Đốc ra lệnh tôi đến các thư viện ở Sài G̣n
t́m sách viết về Đông Âu, các nước Âu Châu sau cuộc đại chiến Thế
Giới II, tóm lược và tường tŕnh lên Đô Đốc.
Hầu hết, các nước bị đế quốc cộng sản quốc tế do Nga Sô chỉ huy ngự
trị, đều có một thời gian ngắn hoặc dài trải qua giai đoạn có chính
phủ liên hiệp các đảng phái, nhưng sau đó chính phủ liên hiệp và
quốc gia đó bị nhuộm đỏ luôn. Đó là đa số các nước Đông Âu sau Đệ
Nhị Thế Chiến (1939 - 1945).
Từ sáng sớm 30.4 các đơn vị chính CSBV và VC đă "dạo phố" Sài G̣n.
Từ pḥng làm việc Biệt Khu Thủ Đô,
tôi biết tin VC đă tràn ngập Thủ Đô Sài G̣n, tôi bàng hoàng xúc động
mạnh, như người máy, đeo vội khẩu súng colt vào nách, vẫn c̣n mặc
quân phục, gọi anh tài xế chở tôi đến văn pḥng của nhựt báo Asahi
Shimbun tạm nghỉ xả hơi để thay quần áo dân sự và hỏi kư giả Nhựt
coi xem có nhận định ǵ Thủ Đô Sài G̣n thất thủ quá nhanh ngoài sự
tưởng tượng của mọi người?.

(Quân Phục vất khắp nơi)
Xe jeep chở tôi chạy ra cửa chánh Trại Lê Văn Duyệt, đường Lê Văn
Duyệt. Lúc bấy giờ, tôi c̣n đề cao cảnh giác v́ cửa sau của Biệt Khu
Thủ Đô ra đường Trần Quốc Toản, có 1 ngôi chùa có nhiều VC nằm vùng
xuất hiện, ngôi chùa này là Việt Nam Quốc Tự và tôi sợ Phật tử giả
hiệu nằm vùng làm bậy.
Văn pḥng nhựt báo Asahi trên đại lô Nguyễn Huệ, trong khu nhà cao
tầng của Dân Biểu Trần Quư Phong, cho nhiều cơ quan báo chí ngoại
quốc thuê mướn (Cựu DB Trần Quư Phong sang Mỹ diện HO, định cư tại
Atlanta - Georgia).
Đến văn pḥng báo Asahi được b́nh an,
dù trên đường phố Sài G̣n đang nhốn nháo, hốt hoảng, có cảnh cướp
giựt đó đây... các khu có các đơn vị Quân Đội hoặc Cảnh Sát trú đóng,
thiên hạ tràn vào văn pḥng "hôi của" v́ chẳng c̣n ai canh gác như
trước kia.
Trên đường Lê Văn Duyệt trực chỉ ra chợ Sài G̣n, vừa qua đường Trần
Quốc Toản và đến đưởng Phan Thanh Giản, xe chạy ngang qua Bộ Chỉ
Cảnh Sát Quận 3, nơi đây, áo quần cảnh sát Dă Chiến và Quân Đội rải
rác khắp nơi chung quanh ty cảnh sát này kể cả nón sắt, một ít súng
đạn nữa mà chẳng có ai ḍm ngó đến.
Người dân lao động cứ xồng xộc chạy vào bên trong Ty Cảnh Sát để lấy
cái ǵ có thể mang vác được đem ra ngoài. Trong lúc chiếc xe jeep
của tôi đang chạy đến khu vực đó, chứng kiến cảnh các chiến hữu phe
ta, trút bỏ bộ quân phục, vội thay áo quần dân sự, có anh chỉ mặc xà
lỏn và áo may ô đi chân đất. Tôi xúc động thật sư, đau ḷng quá và
nh́n lại bộ quân phục ḿnh đang mặc, nhũ thầm chốc nữa tôi cũng phải
vĩnh biệt nó.
Cái may của tôi, là anh tài xế rất lém, anh cũng bắt chước nhiều
chiếc xe Jeep khác cũng có miếng vải đỏ buộc trên đầu xe, giống như
đám Việt cộng "ăn theo" gọi là VC 30 tháng tư. Đám VC ăn theo này
lấy xe jeep bỏ ngoài đường hay tại các cơ quan công quyền, chúng lấy
cả súng đạn, chúng quấn vải đỏ vào cổ và buộc vải đỏ trên xe trên
súng tha hồ chạy lung tung và đôi lúc bắn loạn xạ, tha hồ mà làm càn,
giựt le với những người vứt súng và quân phục đang hớt hải t́m đường
về nhà, về quê...

(Trước sân cỏ Dinh Độc Lập sáng 30.4.1975).
Tôi phờ phạc bước vào văn pḥng của nhựt báo Asahi, gặp một cô nhân
viên người Việt, ông Trưởng văn pḥng Asahi và người nhiếp ảnh cũng
người Nhựt. Tôi xin phép đi toa lết, thay bộ thường phục, mang giép
v́ tôi đă có mang theo cái túi có sẵn 2 thứ này khi cần thiết. Khẩu
súng lục thân thương của tôi vẫn đeo dưới nách v́ có mặc jacket
khoác ngoài nên dấu khẩu súng dễ dàng đề pḥng khi bị VC bắt làm
nhục, tôi có thể tự xử được. Chính khẩu súng này và vài khẩu súng
khác, tôi để trong nhà. Đợi đến tối 30 tháng tư, tôi vứt bỏ, kể cả
quân trang quân dụng cũng ném xuống sông sau nhà tôi ở đường Hưng
Phú, Phường Chánh Hưng - Quận 8 - ở ngay dốc cầu chữ Y.
Khi đến gặp kư giả Nhật mà tôi cộng tác với họ khá thân. Ông Bureau
Chief an ủi tôi vài câu và ông đă biết trước cuộc đời của tôi sẽ gặp
nhiều nguy khốn khi CSBV chiếm được Miền Nam VN. Ông trao tặng 1 tờ
giấy xanh $100 đô la và ông c̣n trao tặng cho tôi 2 túi thuốc cứu
thương của các phóng viên ngoại quốc ở Việt Nam trong thời chiến.
T́nh người, t́nh đồng nghiệp của ông Bureau Chief Nhựt Bổn này làm tôi xúc động muốn rơi nước mắt, ông ân cần an ủi và nói rằng:
- Tôi phải giữ tiền, túi thuốc cứu
thương rất hữu dụng cho các ngày sắp tới. Ông nói tiếp: - Tôi cùng
đi với ông ra Dinh Độc Lập chứng kiến nhiều cảnh lạ lụng bất ngờ lắm.
Ông đưa tôi 1 tấm vải có h́nh cờ Nhựt gọi là tấm "ba sa - brassard"
để đính vào tay áo và trên túi áo có cái biển nhỏ đề Japanese Press.
Thế là tôi, trở thành một kư giả Nhựt. Cả ba chúng tôi do ông Sếp
cầm tay lái xe đến thẳng Dinh Độc Lập mất chưa tới 10 phút. Người ta
bu quanh ngoài hàng rào Dinh Độc Lập và hàng hàng lớp lớp xe tăng
T54 và xe molotova chở đầy lính chính quy CSBV đậu dọc theo Đại lộ
Độc Lập (Thống Nhất), xe đậu 2 bên đường qua khỏi Nhà Thờ Đức Bà.
T́m chỗ đậu xe xong, chúng tôi xuống xe đến gần hàng rào Dinh Độc
Lập nh́n thấy 1 bờ tường gần cánh cửa chính Dinh Độc Lập bị 1 chiếc
xe tăng T54 húc sập. Tôi bàng hoàng, xúc động rơi nước mắt và nói
với ông Trưởng Văn Pḥng Asahi, tôi không thể nào có can đảm vào
Dinh Độc Lập chứng kiến cảnh bi thương nào nữa v́ Dinh Độc Lập đă
đổi chủ.
Tôi bắt tay giă từ 2 người bạn Nhựt đó từ ngày lịch sử 30.4.1975 khoảng gần 12 giờ trưa. Và đến nay đúng 51 năm, tôi chưa gặp 2 người bạn Nhựt này nói lời cám ơn nhờ 2 túi thuốc cấp cứu của 2 anh nhà báo Nhựt tặng mà tôi mới c̣n sống đến ngày nay. Từ Dinh Độc Lập, dù đường xa, tôi đi bộ đến đường Tự Do để c̣n đến Chợ Bến Thành lấy xe buưt về nhà.
Trước Tượng Đài Thủy Quân Lục Chiến, nh́n sang Hạ Nghị Viện, một thi thể được ai đó xếp nằm ngay ngắn, mũ Cảnh Sát được để trên bụng, đầu quay ra Đại lộ Tự Do và bên kia đường là Trụ Sở Hạ Nghị Viện, chân giũi thẳng ra chân Tượng Đài Thủy Quân Lục Chiến. Trên bộ cảnh phục Cảnh Sát Quốc Gia, có tên và cấp bực Trung Tá - Trung Tá Nguyễn Văn Long tự sát tại đây sau khi Đại Tướng Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng
Tôi cũng như nhiều người VN khác, có
thể cũng là quân nhân hay cảnh sát chỉ dám nh́n qua rồi vội vă ra đi
v́ sợ đám VC 30 tháng tư "chụp". Chỉ có vài người ngoại quốc, hoặc
là phe thân cộng mới dám đứng xem lâu và cũng như dám chụp h́nh.

(Trung Tá Cảnh Sát Nguyễn Văn Long tự sát).
Sau này, chúng ta có tấm h́nh một Trung Tá Cảnh Sát - Nguyễn Văn
Long - đă anh dũng hiên ngang tuẫn tiết và nằm ngay trước chỗ "thiêng"
có Tượng Đài Thủy Quân Lục Chiến và Quốc Hội - Hạ Nghị Viện VNCH
chứng giám. Trong lúc 5 vị tướng lănh Sinh Vi Tướng Tử Vi Thần, h́nh
như không có 1 tấm h́nh nào được chụp trong tư thế chết can trường
như TT Long để lại hậu thế về sự tuẫn tiết kiêu hùng bất khuất đó
của 5 vị Tướng Quân và các chiến sĩ khác cũng tuẫn tiết cho ngày đau
thương oan nghiệt 30.4.1975.
Tấm h́nh lịch sử bất hủ này do một kư giả Pháp chụp được. Đây là tấm h́nh có một không hai ngày 30.4.75 đầy oan nghiệt đau thương của những người ngă ngựa, thua cuộc.
V́ vậy, với tấm h́nh Trung Tá Cảnh
Sát Nguyễn Văn Long tuẫn tiết nằm giữa trời trước Tượng Đài Thủy
Quân Lục Chiến để lại cho các thế hệ hậu duệ kế thừa học được bài
học lịch sử quư báu về sự anh dũng hy sinh của các anh hùng dân tộc
hiện đại - năm 1975.
Tôi đến chợ Bến Thành đi xe buưt về nhà, cả gia đ́nh tôi vô cùng
mừng rỡ, tưởng tôi đă bỏ gia đ́nh, chạy thoát đi ngoại quốc rồi v́ 3
- 4 ngày tôi ở miết trong Bộ Tư Lệnh Biệt Khu Thủ Đô không về nhà
nhằm theo dơi t́nh h́nh, v́ công vụ cũng có và đợi coi xem có lệnh
chuyển quân về miền Tây, sẽ gọi gia đ́nh cùng đi. Tại nhà tôi ở Cầu
Chữ Y có sẵn chiếc xe Jeep của bà xă cũng sẵn sàng chay theo xe tôi
khi tôi gọi... Tôi đợi cho đến giờ phút đau buồn nhứt trong cuộc đời
binh nghiệp của ḿnh - có lệnh đầu hàng buông súng của Tổng Thống
giờ thứ 25 Dương Văn Minh, thế là hết.!!!
Khi về đến nhà, tôi ngỡ ngàng sao có nhiều người quá, có các cô đang
học ở Trường Xă Hội Quân Đội, gốc Miền Trung, khi nghe Đại Tướng
Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, vội chạy ra khỏi trường Xă Hội
Quân Đội (do bà xă tôi làm Chỉ Huy Trưởng) không biết đi đâu, chạy
đến nhà cấp huy cũ của ḿnh xin tá túc và có cô c̣n xin tiền v́ chưa
lănh lương để mua vé xe đ̣, hơn 10 cô, một hai ngày sau về quê. Lúc
này, chúng tôi không c̣n lo sợ nữa kể như ḿnh đă chết. Cũng may, cả
chục người đều là phụ nữ mặc thường phục như người dân "chạy giặc"
nên cũng không bị ḍm ngó như sau này.
Thế là, sau 13 năm trong quân ngũ,
giờ đây, tôi chỉ c̣n là một người "thua cuộc", không bại trận, như
cá nằm trong rọ chờ xem ngày mai (tương lai) sẽ ra sao?
Sài G̣n ơi! tôi xa Sài G̣n hay Sài G̣n xa tôi từ ngày 13 tháng 6 năm
1975.
Hai vợ chồng đèo trên 1 chiếc xe đạp
mang theo đồ đoàng đi tŕnh diện "học tập cải tạo", chạy theo chúng
tôi có chú tài xế trung tín của bà xă tôi, đạp xe theo hộ tống đến
trường Petrus Kư - địa điểm tŕnh diện, và lấy xe đạp của vợ chồng
tôi đưa về nhà. Đó là gia tài c̣n lại của vợ chồng tôi để lại cho 4
đứa con nhỏ từ 3 đến 9 tuổi. Đứa con gái út Quỳnh Ngọc, nay cháu
cũng nối nghiệp cha viết lai rai với bút hiệu Cánh Quỳnh và xung
phong làm công tác thiện nguyện cho trường Việt Ngữ Lạc Hồng tại
Sacramento.
Mới ngày nào, con gái út tôi 3 tuổi nay 54 tuổi, công chức tiểu
bang. 51 năm từ ngày 30.4.75, trôi qua nhanh và mang theo nhiều đau
khổ cay đắng của chế độ CS tàn độc đối với những người ngă ngựa thua
cuộc.
Lúc bấy giờ - năm 1975 - tôi 40 tuổi, tương lai rực sáng bổng bị ch́m lịm hiu hắt trong các trại tù cải tạo khổ sai, tưởng đâu đă bỏ xác tại trại tù cải tạo như nhiều người bạn của tôi đă ra đi.
Với tuổi trên 90, tôi c̣n được bao năm tháng nữa để chôn chặt giữ măi biết bao kỹ niệm thân thương buồn vui đời lính và Sài G̣n Muôn Năm Cũ trong tim trong đầu tôi.
Sài G̣n Muôn Năm cũ ơi! ta chào mi!
H́nh bóng của Thủ Đô Sài G̣n hoa lệ năm xưa là Ḥn Ngọc Viễn Đông - măi trong tim và tôi hy vọng sẽ gặp lại Sài G̣n Muôn Năm Cũ một ngày không xa trước khi được thuyên chuyển về Vùng 5 Chiến Thuật.
Khi đáo nhậm đơn vị mới - Vùng 5
Chiến Thuật - tôi cũng sẽ gặp lại các ông thầy cũ từng là Tư Lệnh
Quân Đoàn IV và Biệt Khu Thủ Đô mà tôi có dịp làm việc dưới quyền:
Trung Tướng Nguyễn Hữu Có, Trung Tướng Dương Văn Đức, Trung Tướng
Nguyễn Văn Thiệu, Trung Tướng Đặng Văn Quang, Trung Tướng Nguyễn Văn
Mạnh, Trung Tướng Nguyễn Đức Thắng, Trung Tướng Nguyễn Viết Thanh,
đây là quư vị Tướng lănh giữ chức Tư Lệnh Quân Đoàn Quân IV & Quân
Khu IV (Vùng IV CT).
Các vị Tư Lệnh Biệt Khu Thủ Đô mà tôi từng phục vụ dưới quyền nay
cũng giả từ vũ khí như Đô Đốc Chung Tấn Cang, Trung Tướng Nguyễn Văn
Minh (Minh đờn), Thiếu Tướng Lâm Văn Phát (Tư Lệnh giờ thứ 25 cùng
xuồng với Đại Tướng Dương Văn Minh) và vị Tư Lệnh Phó của 3 ông Tư
Lệnh Cang, Minh, Phát là Chuẩn Tướng Lư Bá Hỷ cũng qua đời tại Paris
- Pháp quốc ngày 28 Tết (Ất Mùi), thọ 92 tuổi. Đây cũng là ông thầy
của tôi trong những giờ phút cuối cùng của Sài G̣n đang hấp hối. Ông
Tướng Hỷ luôn gần gũi với tôi và làm việc chung giúp các đơn vị từ
Biên Ḥa, Quân Khu III lui quân "di tản chiến thuật" về đóng chốt
trong ṿng rào Biệt Khu Thủ Đô và các nơi trong Thủ Đô Sài G̣n.
Sài G̣n Muôn Năm Cũ Của Tôi Ơi! c̣n hay đă mất?
Anh Phương Trần Văn Ngà,
Hồi Ức (Sacramento 9.4.2026 - viết lại)
2025
2024
2022-2023
2021
2020
2018-2019
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
Hồi ức -
Một thời chinh chiến
No Easy Day - Ngày Vất Vả
Tháng 4 ôn lại
nỗi buồn
Nén hương thơm cho 1
lời xin lỗi muộn màng
Trung Tá Long đă chọn đúng chỗ đẻ tuẩn tiết
VNCH ngày cuối cùng
April 1975, April 2026 ai c̣n nhớ ...
Tháng Tư trong tuổi thơ em bé Ấn Độ
Một chút
lan man
Tháng Tư lại về
30/4 thử nh́n lại
Tháng
Tư lại về...
Ông thầy
việt văn
Dấu tích ngàn đời không phai
Vĩnh biệt Đ/T Phan Văn Huấn
Họ vẫn sống...
Khi người ghét
chiến tranh buộc phải đánh
Thương quá Sài G̣n ơi!
So sánh hai cuộc hải chiến với TC
Người biểu t́nh Cuba cướp phá văn pḥng...
Chinh nhân ca Trần Thiện Thanh
Âm nhạc miền Nam và những ngày xưa thân ái
Mảnh vụn kư ức của Thượng Sĩ già HQ
Diễn
hành Tết tưng bừng với trống, pháo...
Duyên
tiền định
Thảm sát Mậu Thân, 1968: Một cuộc diệt chủng
Mậu Thân và thầy chùa Thiên Mụ
Cơn nước lũ
Còn đêm nào vui bằng đêm Ba Mươi
Những câu trả
lời thâm thúy
Sự khác biệt
giữa trẻ thơ & người già
Sắc không, không sắc
Nợ ân t́nh
Trời cuối đông buồn
Có
những chiều mưa
Chuyến hành quân cuối năm
Miền Tây quê tôi
Thanh Thúy - Tiếng hát khói hương chiêu niệm
Hải
Trường, Bến Đá & Đại Lộ Kinh Hoàng