Hăy Vất Bỏ Khối Nặng của Tính ác và Sự Xấu!

Phan Nhật Nam

Không ǵ bực ḿnh hơn là phải nghe người ta nói thiệt! V́ lời nói thiệt dễ làm mích ḷng nhau. Nhứt là đối với những người thường hay được nghe những lời ca tụng, tán dương và kể cả nịnh bợ không có thiệt về ḿnh, về gia đ́nh ḿnh, về cộng đồng ḿnh và luôn cả về dân tộc ḿnh!

Nói lên sự thực với người ḿnh —người Việt Nam— quả là một chuyện hết sức khó làm. Bởi v́ từ trước tới nay hầu hết những lời nói hay bài viết của người này đề cập đến người kia, nếu không là chửi bới quá đáng, th́ cũng là tán dương quá độ. Trong tiến tŕnh tán dương quá độ, mọi ngôn từ hoa mỹ đều được vận dụng để ca ngợi đối tượng, mà không có phần nào nghiêm chỉnh phê phán để cho đối tượng này thấy được những khuyết điểm cần phải sửa chữa. "Mặc áo thụng vái nhau,"đó là lối ṃn mà người ḿnh —đặc biệt là các văn nghệ sĩ— vẫn ưa dùng để công kênh nhau trên mọi phương tiện truyền thông có được, bất chấp lương tri và lẽ công bằng. Cứ hết ca ngợi lẫn nhau đến ca ngợi dân tộc ḿnh riết như vậy rồi thành thói quen. Khi có người nào đó dám mon men vạch ra những khuyết điểm hay thói hư, tật xấu của người Việt Nam th́ nhiều người sẽ lại nổi giận lên như thể là danh dự của họ đă bị xúc phạm nặng nề rồi. Không, đó chỉ là cái tự ái dân tộc hảo huyền mà thôi, thưa quư vị.

Sau khi đă nói vậy, bài viết sau đây không nhằm chê bai hay chửi bới ai hết, mà chỉ nhằm nói thiệt, tức nói lên sự thật, về những nguyên do tại sao mà một dân tộc vốn ưa hănh diện về truyền thống lịch sử, văn hoá và đạo đức của ḿnh như dân tộc Việt Nam mà bây giờ lại trở nên một trong những dân tộc trầm luân nhứt thế giới nếu xét về những mặt như nghèo đói, không luật pháp, tàn ác với nhau, tự cho ḿnh là giỏi, hay tham lam, chuyên phản phúc, luôn chê bai và chửi bới những ai không phải là chính ḿnh, coi chuyện ăn hối lộ là quyền đương nhiên của ḿnh, lúc nào cũng chỉ coi trọng đồng tiền và vật chất...

C̣n một điều này nữa. Người viết không muốn bị những người trừ trước tới nay chỉ thích được nghe người khác tán dương hay nịnh bợ (mà nay đành thất vọng v́ không được tiếp tục nghe những lời tán dương, nịnh bợ đó) chụp mũ là cộng sản (như 90% những trường hợp cho thấy), là phản quốc, hoặc là coi thường dân tộc ḿnh... V́ vậy, người viết đành ra tay trước để pḥng thủ, tạm thời tự vỗ ngực nhận ḿnh là một trong những người chống Cộng kiên cường nhứt thế giới, người có t́nh yêu nước Việt Nam nồng nàn nhứt, và người duy nhứt trong cộng đồng nhỏ bé cuả ḿnh lúc nào cũng chỉ biết đặt quyền lợi của tổ quốc và dân tộc lên trên hết.

Dân tộc Việt Nam, ngoài những điểm ưu việt ghê gớm mà các dân tộc khác trên thế giới không có, c̣n có những khuyết điểm, hay nói huỵch tẹt ra là những thói xấu, mà các dân tộc kia không thể nào sánh nổi cho dù họ có cố gắng học hỏi hay bắt chước chúng ta cách mấy đi nữa. Những thói xấu này giải thích tại sao người Việt Nam mà chúng ta vẫn luôn luôn tự hào là thông minh xuất chúng đến như vậy mà bây giờ lại trở nên một trong những dân tộc lụn bại, trầm luân nhứt thế giới, tính cho đến cuối thiên niên kỷ này.(1) Những thói xấu của người ḿnh thiệt ra khá nhiều, nhiều hơn mức b́nh thường. Người viết bài này chỉ gạn lọc và tŕnh bày một số tính tiêu biểu đă gián tiếp hay trực tiếp đóng góp vào t́nh trạng đất nước Việt Nam ngày càng xơ xác, tiêu điều, các cộng đồng Việt Nam tại hải ngoại ngày càng tiếp tục chia rẻ, phân hoá tưởng như không bao giờ hàn gắn được. Các thói xấu đó là: không tôn trọng sự thực và lẽ phải, khoe khoang và kiêu ngạo, cố chấp, độc tôn, kỳ thị, tàn ác, thiếu cao thượng và ưa chơi gác, phe đảng, thiển cận, ganh ghét, thích làm vua làm chúa, không công tâm, không tôn trọng luật lệ, cướp công của người khác, ưa nịnh bợ, tâng bốc, thích ăn hối lộ, tham lam, không tôn trọng nguyên tắc và giờ giấc, không tuân giữ các cam kết... Những dẫn chứng về xă hội và lịch sử Việt Nam —cả ở trong lẫn ở ngoài nước— có thể giúp soi rọi vào cội nguồn và những ngóc ngách của các thói xấu nêu trên.

Không tôn trọng sự thực và lẽ phải: Lịch sử dân tộc Việt Nam do người ḿnh viết có nhiều điểm mơ hồ và không đi sát sự thực, như những chi tiết liên hệ tới nguồn gốc dân tộc, về các vị nữ anh hùng, về công cuộc mở mang bờ cơi, về các lư do đằng sau việc cấm đạo Cơ Đốc, về các triều đại nhà Nguyễn Tây Sơn và nhà Nguyễn, và gần đây nhứt là về các chiến thắng của Vua Quang Trung trước quân nhà Thanh xâm lược. (2) Những lời đồn đại về Ngô Triều sau ngày 1-11-1963 cũng như những tập hồi kư của các cựu Tướng Đỗ Mậu, Trần Văn Đôn, Nguyễn Chánh Thi, Tôn Thất Đính... (3) cũng là biểu hiện của tính không tôn trọng sự thực của người ḿnh. C̣n lịch sử Việt Nam do Đảng Cộng Sản Việt Nam viết nên th́ lại không hề có lấy một phần mười của tính trung thực cần có trong phương pháp sử học, mà chỉ nhằm phục vụ mục đích tuyên truyền và tự tôn vinh của người Cộng Sản Việt Nam. Gần như người Việt nào ở hải ngoại cũng chửi bới Cộng sản, nhưng hễ đă được về thăm quê hương th́ một số lại khen lấy, khen đễ Cộng sản, cốt sao cho được việc của ḿnh và gia đ́nh ḿnh chớ không hề muốn nói lên sự thực chút nào. (4) Khoe khoang và kiêu ngạo: Đào Duy Anh, khi viết về dân tộc Việt Nam, đặc biệt chú ư tới tính hay khoe khoang, trang hoàng bề ngoài, ưa hư danh của người ḿnh. Trần Trọng Kim cũng cho rằng người Việt Nam hay khoe khoang và ưa trương hoàng bề ngoài, hiếu danh vọng. (5) ở nước ngoài, chúng ta vẫn thường nghe nói tới sự thông minh và tài giỏi của người Việt Nam, tiêu biểu là số lượng học sinh và sinh viên học giỏi, đậu cao tại các học đường Âu, Mỹ, rồi tự lấy làm hí hửng là dân tộc ḿnh number one. B́nh tĩnh mà xét, điều này cũng không có ǵ lạ lắm, v́ có cả trăm triệu người ở Châu Âu, Châu Mỹ đậu những bằng cấp mà người ḿnh đă, đang và sẽ đậu, nhưng họ nào có xuưt xoa hay khua chiêng, gỏ mơ ǵ đâu, mà chỉ im lặng làm việc và thành công sau khi đă lấy được những bằngcấp kia. (6) Đó là chưa kể tới câu hỏi mà ai cũng nhắc tới là Một người Việt Nam th́ vậy, c̣n hai, ba hay nhiều người Việt Nam nữa đứng chung với nhau th́ sao? C̣n về tính kiêu ngạo th́ có lẽ không ai kiêu ngạo hơn dân tộc ḿnh, kể cả dân Thiên Hoàng Nhựt Bản và dân Con Trời Trung Quốc. Theo lời Cộng Sản Việt Nam (và ngay cả một số những người Quốc gia bị thua trận trước đây), th́ Việt Nam quả là cái thế anh hùng khi một ḿnh đánh thắng hết mọi đế quốc sừng sỏ từ Trung Hoa và Mông Cổ tới Pháp, tới Nhựt rồi tới Mỹ. Người Cộng sản c̣n phô trương rằng giới lănh đạo của họ là những bộ óc ưu việt, những đỉnh cao trí tuệ cuả loài người tiến bộ trên thế giới đă xuất thần mà đề xướng ra hai cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ rồi lại sáng suốt "dắt giống ṇi" vào con đường xă hội chủ nghĩa. (7) Nên nhớ rằng kiêu ngạo là tính mà Ông Trời ghét nhứt, và cũng chính v́ tật xấu này mà loài người hay bị Trời phạt nhiều nhứt. Các thành Sodom và Gomorrha (như được kể lại trong Thánh Kinh Cơ Đốc Giáo) đều đă bị lửa Trời tiêu huỷ chỉ v́ dân chúng ở đó quá kiêu ngạo đến nỗi lo ăn chơi sa đoạ và dâm loạn, bất chấp những điều răn của Thượng Đế. Cứ xem dân tộc ḿnh hiện đang bị nghèo đói, trầm luân, rên siết đêm ngày dưới ách Cộng sản th́ biết ngay.

1. Cố chấp và ngoan cố: Không ai cố chấp và ngoan cố như dân ta. Cái ǵ của ḿnh cũng là nhứt, c̣n người ta là hạng bét. Hễ đă tin là ḿnh đúng rồi th́ cứ bắt người khác phải theo cho bằng được; c̣n nếu sai th́ vẫn cứ cố căi cho tới chết chớ không chịu nhận là ḿnh sai. Vua Tự Đức không tin lời Nguyễn Trường Tộ nói là dân ḿnh bị lạc hậu so với Tây phương, tiếp tục nghe theo Tàu gọi các nước Âu Mỹ là Tây di, rồi khư khư ôm lấy chính sách bế quan, toả cảng, để rồi cuối cùng dân tộc ta phải làm nô lệ cho thực dân Pháp. Hồi thập niên 1950-60, Hồ Chí Minh và phe đảng ông, v́ tin rằng muốn cho đất nước giàu mạnh th́ cả hai miền Nam, Bắc chỉ có cách là đi theo con đường xă hội chủ nghĩa mà thôi nên đă nhứt quyết dùng vơ lực buộc chính phủ và nhân dân Miền Nam Việt Nam phải từ bỏ con đường tự do dân chủ. C̣n chính quyền Ngô Đ́nh Diệm hồi đó th́ vẫn khăng khăng cho rằng các chính đảng khác, kể cả Việt Nam Quốc Dân Đảng và Đại Việt, không có khả năng chống Cộng như ḿnh. Phe quân nhân sau đảo chánh 1-11-1963, v́ quá tự tin ở khả năng ḿnh, đă không để cho các nhà lănh đạo dân sự có cơ hội cầm quyền tại Miền Nam Việt Nam, cho dù họ có tài đức đến đâu. Cộng sản Việt Nam th́ cho giáo điều của họ là hay nhứt, không có lư thuyết chính trị nào hay hơn, kể cả bọn xét lại Liên Sô và bọn hiện đại hoá Trung Quốc. Ngay cả sau khi Liên Sô, vị thánh tổ của Cộng sản thế giới và đại sư báọ của Cộng sản Việt Nam, đă sụp đổ cùng với khối Cộng sản Đông Âu hồi 1991, Cộng sản Việt Nam, dù biết rằng ḿnh đă hoàn toàn sai trái, nhưng vẫn ngoan cố không chịu nh́n nhận điều này để sửa đổi chế độ cho dân tộc được nhờ. Một số đảng viên đă ly khai của họ -- như "hồi chánh viên" Bùi Tín chẳng hạn -- vẫn cứ nhứt định cho rằng chỉ có giới lănh đạo tại Hà Nội, chớ không phải là chủ nghĩa Cộng sản, đă sai lầm. Các cộng đồng Việt Nam tại hải ngoại, tiêu biểu là tại Nam California, không ai nhịn ai, mạnh ai nấy xưng hùng, xưng bá, làm cho cộng đồng nát bét, chẳng qua cũng chỉ là v́ tính cố chấp mà thôi.

2. Độc tôn: Người ḿnh, nhứt là các nhà lănh đạo, thường có tính ưa độc tôn, tức là chỉ muốn độc quyền làm lănh tụ hay chỉ muốn lịch sử ghi nhận rằng không có ai ngoài họ có thể trị nước an dân. (8) Hồ Chí Minh vẫn thường nói với đám con nít: "Xưa các Vua Hùng có công dựng nước, nay Bác cháu ta có công giữ nước." (ư của họ Hồ là chính ông ta, chớ không phải là ai khác, mới là kẻ có công giữ nước.) (9) Chính v́ cựu Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu chỉ muốn thế giới coi ông là người anh hùng duy nhứt có khả năng giữ vững được Miền Nam Việt Nam khỏi bị Cộng sản nuốt sống nên ông đă cố t́nh làm cho Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà phải tan ră (cho thiệt đúng với câu après moi le déluge, nghĩa là nếu tao mà xuống ngôi rồi th́ tụi bây chỉ c̣n có nước đắm ch́m trong bể khổ), (10) rồi lại ráng canh cho tới giờ thứ 25 mới giao quyền lại cho cựu Tướng Dương Văn Minh để cho ông này, vốn cũng không có tài kinh bang tế thế ǵ mấy, chỉ c̣n kịp đầu hàng Cộng sản mà thôi. (11) Trong các cộng đồng người Việt hải ngoại cũng vậy, phàm người không làm được việc ǵ để phục vụ đồng hương th́ cũng chẳng thích kẻ khác làm được việc cho cộng đồng để nổi bật hơn ḿnh. Thái độ này đă và đang là trở lực chính ngăn chặn Việt Nam tiến lên bắt kịp với trào lưu tiến bộ hiện nay của thế giới. Người Cộng Sản trong nước, dù biết chắc là họ thua tài, thấp trí và bất lực, vẫn không chịu chấp nhận một thể chế dân chủ đa nguyên để cho người Quốc gia có cơ hội đóng góp tài năng xây dựng đất nước.

3. Kỳ thị: Người Việt hải ngoại, nhứt là tại Mỹ, vẫn hay cười chê người da trắng bản xứ là kỳ thị chủng tộc này nọ. Nhưng hăy suy gẫm kỹ mà xem thử người ḿnh có mắc bệnh kỳ thị hay không, và bệnh đó so với người Mỹ th́ nặng hay nhẹ hơn. Người viết bài này nhớ hồi nhỏ, lúc c̣n đi học, vẫn được mấy anh lớn trong xóm dạy cho một bài hát châm chọc người Hoa kiều -thường được gọi là "các chú" di cư sang buôn bán làm ăn tại Việt Nam. Bài hát có câu: Si-noa là giống bên Tàu, đẻ ra thằng Chệt ăn toàn... trâu! Đối với dân tộc thiểu số miền núi (như Rhadé, Tày, Mạ, Mán...), người ḿnh không ngần ngại gọi họ là "mọi," với ư nghĩ rằng họ là những giống người kém văn minh hơn ta đây. Dĩ nhiên là đối với hai ông bạn láng giềng Lào và Căm-Bốt th́ người Việt Nam lúc nào cũng vẫn tự coi là ḿnh hơn người ta một bậc, bất kể về phương diện nào. Lại nhớ ngày xưa khi c̣n lính Mỹ tại Việt Nam, những người đi làm sở Mỹ hay phụ nữ kết hôn với binh lính và sĩ quan Mỹ vẫn c̣n bị coi là làm chuyện kém vinh dự hay thiếu đạo đức (v́ ham tiền mới làm), và con lai —dù lai Pháp hay lai Mỹ— vẫn bị xă hội ḿnh coi rẻ, nếu không bảo là khinh khi, gọi là "đồ lấy Tây," "đồ lấy Mỹ." (Chả bù với thời nay, có chút dính dáng về máu huyết hay hôn nhơn với người Mỹ da trắng, kế tới là Anh, Pháp, Đức, Hà Lan, Gia Nă Đại, ư, Đan Mạch, Na Uy, Thuỵ Điển, áo, Úc... th́ lại là một vinh dự lớn lao!)

4. Tàn ác, thiếu cao thượng và ưa chơi gác: Thật ra, người Việt Nam ḿnh không phải là một chủng tộc có bản tính tàn ác. Trong các vua đời Nhà Lư và Nhà Trần, nhờ ảnh hưởng tốt đẹp của Phật Giáo, nhiều vị đă hết sức thương dân và c̣n biết đem ḷng từ bi, hỉ xả cuả nhà Phật ra để dạy dân biết ăn ở cho có đạo đức, nhân từ. Về mặt tàn ác của người ḿnh, sử sách c̣n ghi lại cách đối xử tàn bạo cuả binh lính Nhà Nguyễn dưới quyền Tướng Nguyễn Huỳnh Đức lúc đang chinh phạt Cao Miên (đời Vua Thiệu Trị). Cung cách Cộng sản Việt Nam đối xử với tù binh Mỹ trong tay họ phải nói là tàn ác và tồi tệ chẳng thua chi quân phiệt Nhựt hồi Thế Chiến II nữa. (12) Người Mỹ, tuy bị coi là ham mê t́nh dục mà ít chú trọng tới danh dự (kiểu Clinton) và chỉ nghĩ đến cá nhân ḿnh, nhưng lại giàu ḷng thương hại kẻ yếu kém hơn họ. Chẳng hạn, người Mỹ, lúc đă trở nên giàu có, thường dùng tiền bạc dư thừa để làm việc từ thiện, dù có khi chỉ để mua danh. Và họ ít khi muốn đánh kẻ đă ngă ngựa, cho dù kẻ đó là Đức hay Nhựt. Việt Nam ḿnh th́ khác: Kẻ thắng sẽ đánh, giết người thua cho tới cùng. Các ví dụ trong lịch sử gồm có chuyện Trần Thủ Độ giết hại tôn thất nhà Lư, chuyện Vua Gia Long cho đào mả Vua Quang Trung để lấy đầu lâu đái vào và xử tử nữ Tướng Bùi Thị Xuân cuả Tây Sơn một cách tàn nhẫn, chuyện các vua đời Hậu Lê và Nguyễn giết hại công thần... Quân viễn chinh Việt Nam tại Lào và Căm-Bốt luôn luôn chơi gác đồng minh của ḿnh, dù phe taọ là Quốc gia hay Cộng sản. Hiện đại nhứt vẫn là chuyện Cộng Sản Bắc Việt chơi gác Mỹ tại bàn Hội nghị Ba-lê, với lá bài tẫy là tù binh Mỹ trong tay họ. (Có điều trớ trêu là người Mỹ chỉ ngu đoản kỳ, trong khi Cộng sản Bắc Việt lại ngu trường kỳ!)

5. Phe đảng: Không dân tộc nào lại có tính phe đảng hơn người ḿnh. Phe đảng đây có nghĩa là ngoài ḿnh ra, ḿnh chỉ lo cho vợ con ḿnh, bà con ḿnh hay bè bạn ḿnh là hết, c̣n đất nước th́ cứ kệ mẹ nó, muốn ra sao th́ ra. Điều này đúng cho cả phe Quốc gia lẫn phe Cộng sản, cho nên đất nước ḿnh mới mau chóng tàn mạt như thế này. (13) John Paul Vann, Cố vấn Trưởng Vùng II Chiến thuật hồi thập niên 1970, đă ngỏ ư xa gần rằng "người Việt Nam là những kẻ yêu thương chan chứa nhứt (thế giới)" (the Vietnamese are the greatest lovers), ư nói người ḿnh chỉ biết yêu thương, lo lắng cho sự an nguy của quyến thuộc, thân bằng mà quên đi vận mệnh chung của đất nước. Ngay cả lúc cần phải lui quân (cỡ Dunkerque), sĩ quan và binh lính ta vẫn đèo ḅng vợ con làm cho cuộc triệt thoái thêm phần vướng víu, chậm chạp và dĩ nhiên là nhiều thương vong. Hồi c̣n Việt Nam Cộng Hoà, cái triết lư một người làm quan, cả họ được nhờ là triết lư phổ biến nhứt và được nhiều người theo nhứt. Ai cũng chê Tổng Thống Diệm là gia đ́nh trị, nhưng nếu chính quyền rơi vào tay một gia đ́nh khác th́ cũng thế, có điều là gia đ́nh này có độc tài và tham nhũng hơn gia đ́nh kia hay không mà thôi. Thời quân nhân cầm quyền ở Miền Nam Việt Nam th́ chỉ có ai trong đảng ka-ki mới được trao quyền cai trị đất nước. Quân đội th́ lại bị một số tướng lănh coi như là tài sản riêng, để rồi họ cứ nhân danh tập thể Quân đội mà ban phát cấp bậc hay chức vụ cho những ai trung thành với họ. Thời Cộng sản th́ khỏi nói rồi, chỉ có "Đảng ta" là xứng đáng được ăn trên, ngồi trốc, làm giàu và cho con du học (Đế quốc) Mỹ mà thôi! Thử hỏi một khi đă mở cửa cho dân chủ đa nguyên th́ làm sao mà Cộng sản có thể thực thi chính sách phe đảng cho được?

6. Thiển cận: Ai viết sách hay giảng thuyết nơi đâu cũng khen ông cha chúng ta là nh́n xa, trông rộng. Sự thật chỉ đúng một phần nào đó mà thôi như phần chịu nhịn nhục triều cống Trung Hoa sau mỗi đợt chiến thắng quân xâm lược phương Bắc c̣n phần nhiều là thiển cận. V́ vậy dân tộc ta mới bỏ mất cơ hội canh tân đất nước (thời nhà Nguyễn), cơ hội hoà giải dân tộc và tái thiết đất nước thời hậu chiến (khi Cộng sản thắng năm 1975) và cơ hội lấy lại Quần đảo Hoàng Sa vốn là lănh thổ của ta 100 phần trăm (khi Trung Cộng đang bị đánh bại trên mặt trận sáu tỉnh biên giới phía Bắc). Cứ nh́n các công tŕnh kiến trúc nhỏ xíu của các triều đại vua, chúa Việt Nam để lại cho hậu thế th́ biết: Không phải tại vua, chúa ta nghèo hay chẳng muốn vắt kiệt sức dân để phục vụ quyền lợi riêng như vua Tàu, vua Miên, vua Xiêm hay vua Lào đâu, nhưng chính là v́ cái nh́n cuả người ḿnh không thoáng, không vượt quá luỹ tre xanh đầu làng nên các công tŕnh kiến trúc của ḿnh thiếu vẻ bề thế, bao la và hùng tráng. (14) Cũng chỉ v́ tầm nh́n không xa, không rộng nên dân chúng Miền Nam mới liên tục biểu t́nh đ̣i hoà b́nh với bất cứ giá nào, đ̣i Mỹ cút ngay, cho dù Việt Cộng đang đánh sát sàn sạt bên hông. C̣n các tướng, tá trong Quân Đội Cộng Hoà th́ chỉ thích lật đổ Tổng Thống Diệm cho khuất mắt để được dịp tự lên lon cho lẹ! Và cũng chính v́ cái tính thiển cận này mà người Việt hải ngoại ít quan tâm đến những cuộc đầu tư có tính cách lâu dài, như đầu tư vào chính trị (đi bầu cho đông để tạo áp lực, ra tranh các chức vụ dân cử...) hay đầu tư vào văn hoá (cấp học bổng cho sinh viên Việt Nam, làm công tác bất vụ lợi...) mà chỉ thích làm sao hễ sáng bỏ tiền ra là tối phải thu lợi vào ngay, chớ không thể để ngâm vốn lâu được!

7. Ganh ghét và đố kỵ: Tại sao người Việt hải ngoại sau hơn hai thập niên sống lưu vong vẫn chỉ làm được có mỗi một việc (coi không được) là đem nộp cho Cộng Sản Việt Nam hơn một tỷ đô-la mỗi năm? Đó lại người ḿnh không đoàn kết (trong t́nh đồng bào cũng như trong sách lược chung), mà cỗi nguồn của t́nh trạng này vẫn là ḷng ganh ghét, đố kỵ nhau từng ly, từng tí. (15) Đối với người ḿnh, trâu buộc ghét trâu ăn đă đành, nhưng trâu ăn này lại c̣n ghét cay, ghét đắng trâu ăn kia nữa mới là đáng nói! Một ví dụ điễn h́nh là vụ C̣i hụ Long An thời Đệ nhị Cộng Hoà ở Miền Nam Việt Nam, tức là vụ phe của Bà Thiệu tranh đua buôn lậu với phe của Bà Khiêm, đôi bên đều sử dụng các lực lượng quân đội hùng hậu, kéo c̣i hụ hộ tống hàng hoá um sùm trời đất. Người viết bài này trộm nghĩ phe Cộng sản bên nhà cũng chẳng khá hơn phe hải ngoại trong lănh vực này. Cứ nh́n việc "Đảng ta" hạ bệ ngay và không tiếc xót "đệ nhất công thần" Vơ Nguyên Giáp sau trận Điện Biên Phủ hồi 1954, cứ nh́n những cuộc thanh trừng nội bộ liên tiếp trong "Đảng ta" —mà Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam là nạn nhân "đáng thương" nhứt— từ hồi chiếm được Miền Nam Việt Nam đến nay th́ đủ biết.

8. Thích làm vua, làm chúa: Cái này th́ đă rơ từ thời c̣n mồ ma thực dân Pháp kia, khi các quan cai trị Pháp nghiên cứu về dân tộc tính của người "An-nam" ta. Một vị Tây mũi lơ —dường như là Toàn Quyền Pierre Pasquier— đă "phán" thẳng thừng: Trong bụng mỗi một người An-nam đều có một ông quan. Câu nói này tuy hơi khắt khe nhưng cũng đă nói lên tính thích làm vua, làm chuá của người ḿnh. Chính v́ cái tính này mà người ḿnh đâu có ai chịu phục ai. Bởi thế cho nên, nh́n quanh, nh́n quất trong cộng đồng người gốc á châu-Thái B́nh Dương ở hải ngoại, chỉ có nhóm người Việt Nam ḿnh là phải thường xuyên khổ sở v́ tranh chấp và kiện tụng về quyền lănh đạo, từ các trung tâm văn bút cho tới các ban đại diện cộng đồng. Quư vị c̣n lạ ǵ khi thấy cảnh bên Mỹ một tiểu bang hay nửa tiểu bang mà có tới hai, ba ban đại diện cộng đồng Việt Nam, trong khi đó xuất hiện hằng trăm hội đoàn, mà hầu hết các hội đoàn này chỉ có chủ tịch đứng tên trong hội đồng quản trị mà thôi. Thậm chí có người đă cả gan một ḿnh đứng làm chủ tịch cả chục hội đoàn, vừa Việt vừa Mỹ. Mà phải như các hội đoàn này có hoạt động ǵ ích quốc, lợi dân cho cam! Trái lại, nó chỉ hiện diện để người cầm đầu dễ bề lợi dụng danh nghĩa cộng đồng vào những âm mưu làm kinh tế hay chính trị riêng tư của họ.

9. Không công tâm: Không công tâm tức là tư vị, mà chuyện này th́ xảy ra như cơm bữa tại Việt Nam dù dưới chế độ nào đi nữa. Con ông, cháu cha (phải được ưu tiên) vẫn là phương châm của mọi thời đại. V́ không công tâm nên mới sinh ra nạn phe đảng và bè phái làm ung thối mọi cấp chính quyền trong quá khứ cũng như hiện tại, bên này hay bên kia vĩ tuyến 17 cũng vậy. Chính nhờ nổi tiếng là có công tâm nên Cụ Trần Văn Hương mới được mời làm đến Thủ Tướng và sau đó là Tổng Thống Việt Nam Cộng Hoà. Nhưng điều đáng tiếc cho vận nước là số người như cụ không nhiều hơn số ngón trên một bàn tay đă cụt hết bốn ngón rồi! Bệnh không công tâm c̣n thể hiện qua cách viết lách, tường thuật, phê phán vụ việc và ghi chép lịch sử nữa. Đặc biệt về cuộc Chiến Tranh Việt Nam, người Việt Nam, ở một mức độ cao hơn người Mỹ, thường thiếu công bằng khi kể lại các sự kiện xảy ra. Nếu là một cựu quân nhân Nhảy Dù, Thuỷ Quân Lục Chiến hay bộ binh viết về một trận đánh nào đó tại Nam Việt Nam, thành tích của đơn vị gốc cuả tác giả thường được đề cao, trong khi thành tích cuả các đơn vị bạn lại bị kín đáo d́m xuống hay có khi bị lờ đi, không đề cập ǵ tới cả. (16) Lối tường thuật và viết sử của Cộng sản dĩ nhiên là c̣n tồi tệ hơn nhiều, nghĩa là không đếm xỉa ǵ tới sự thực mà hoàn toàn thiên vị nhằm mục đích tuyên truyền và độc tôn phe Cộng sản. Dĩ nhiên, một lư do khác của sự thể này là người cầm bút của ḿnh thường thiếu phương pháp sử học và không hề để ư tới nguyên tắc vô tư trong tường thuật báo chí.

10. Không tôn trọng luật lệ: Chính nhờ tinh thần thượng tôn luật pháp mà Mỹ Quốc, tuy chỉ mới lập quốc có hơn 200 năm, nay đă trở thành một siêu cường giàu mạnh nhứt thế giới. Nhưng Việt Nam ta th́ coi như không mấy ai bận tâm đến chuyện phải tôn trọng luật pháp. Đây là hậu quả tất yếu của một quốc gia phải trải qua cả ngh́n năm chinh chiến, hết nội thù đến ngoại xâm, hầu như không có lúc nào được an hưởng thái b́nh đủ lâu để củng cố hệ thống luật pháp chung cho đất nước. Đất nước Việt Nam tuy mang tiếng là được trung ương tập quyền từ đời Lư (thế kỷ thứ 11-13) nhưng thiệt sự triều đ́nh chỉ nắm được quyền thu thuế và bắt lính qua trung gian một hệ thống làng xă khá vững chắc. Phép vua thua lệ làng, câu này vừa nói lên tính tự trị từ ngàn xưa cuả hệ thống làng xă Việt Nam - v́ triều đ́nh quá bận bịu chinh chiến chống ngoại xâm và nội thù — vừa nói lên sự lỏng lẻo cuả luật pháp quốc gia. Hay nói khác đi, Việt Nam chỉ thiệt sự có luật pháp quốc gia từ đầu thế kỷ 19 với Bộ Luật Gia Long, mặc dù, trên nguyên tắc, đất nước đă có luật pháp chung kể từ thời Lê Thánh Tôn (thế kỷ thứ 15) với Bộ Luật Hồng Đức. Nói chung, ư thức tôn trọng luật pháp của người ḿnh rất thấp. Một phần là v́ khả năng truyền thông yếu kém do t́nh trạng nghèo nàn lạc hậu, phần khác do đầu óc sứ quân và óc địa phương, làng xă c̣n nặng, phần khác nữa do đời sống dân chúng hăy c̣n quá đơn giản, chưa có những nhu cầu phức tạp của một dân tộc văn minh cao. Khi Cộng Sản cởi đầu, cởi cổ được cả hai miền Nam Bắc th́ họ liền trở về với t́nh trạng phân hoá sứ quân cũ, nghĩa là mỗi tỉnh đều có luật lệ riêng để áp dụng, có khi luật tỉnh (do bí thư tỉnh ủy đảng Cộng Sản hành xử) c̣n được đặt trên cả luật pháp quốc gia, với dụng ư để cho cán bộ tỉnh dễ bề tham nhũng và có thể tuỳ tiện ăn hối lộ mà không cần phải tŕnh báo cho trung ương. Và rồi t́nh trạng vô luật pháp chỉ là một hậu quả tất nhiên của tệ nạn tham nhũng và hối lộ lan tràn, bởi v́ lúc nào cũng thấy diễn ra cảnh "nén bạc đâm toạc tờ giấy." Ngày nay, những ai từng về Việt Nam du lịch đều nh́n nhận rằng Việt Nam không hề có luật lệ giao thông. Hễ đă ra đường rồi th́ mạnh ai nấy chạy, mạnh xe nào nấy đi, chừng nào tai nạn xảy ra th́ cứ chửi nhau inh ỏi cả lên, ai to tiếng hơn th́ thắng, c̣n có bồi thường th́ cũng chỉ là vờ vịt, qua loa mà thôi, chủ yếu là xuưt xoa xin lỗi.
Cướp công của người khác: V́ không có một hệ tư tưởng hay học thuyết dân tộc cuả riêng ḿnh, người Việt Nam rất dễ dàng tiếp nhận những luồng tư tưởng từ bên ngoài. Việt Nam đă du nhập nào Khổng Giáo, Lăo Giáo, Phật Giáo, Cơ-Đốc Giáo, chủ nghĩa tự do dân chủ Tây phương, chủ nghĩa duy vật Mác-xít Lê-nin-nít, triết học hiện sinh cùng với các trường phái nghệ thuật từ cổ điển và lăng mạn tới ấn tượng và lập thể. Người ḿnh c̣n ưa lấy các học thuyết khác nhau của Trung Hoa và Ấn Độ xào nấu lại rồi cho đó là công tŕnh sáng tạo của ḿnh, gọi các công tŕnh đó là một h́nh thức Việt Nho hay Việt Học. (17) Các sản phẩm kiến trúc hay âm nhạc cuả Việt Nam thiệt ra đều là những bản sao có thêm thắt cuả lối xây cất hay cách thế ca hát, nhảy múa của Trung Hoa và Chàm (Ấn Độ). (18) Các nhà cai trị thực dân Pháp cũng từng ghi nhận rằng dân tộc Việt Nam có tài bắt chước, mà hễ đă bắt chước th́ không phải là sáng tạo mà chỉ là lấy của người làm của ḿnh thôi. Một tỷ dụ điển h́nh khác cuả thói xấu này là tật "cướp công cách mạng" khi Cộng Sản tự vỗ ngực cho rằng chính họ là người duy nhứt đi tiên phong trong phong trào đánh Pháp, đuổi Nhựt. Thiệt sự th́ những đảng phái quốc gia khác như Việt Nam Quốc Dân Đảng hay Đại Việt, hoặc các giáo phái như Cao Đài và Hoà Hảo cũng là những thành phần có công chống Pháp, kháng Nhựt vậy. Chỉ có điều là họ không giành được chính quyền vào tay để mà tha hồ kể công với lịch sử như Cộng sản đang làm.

Ưa nịnh bợ, tâng bốc: V́ có máu kiêu ngạo thêm tính ưa làm quan (như đă kể trên), người Việt Nam thường chỉ thích được kẻ khác nịnh bợ, tâng bốc. Những lời nói thiệt, nói thẳng kiểu Nguyễn Trường Tộ hay Phan Châu Trinh dễ làm vua quan ta phật ư. Sử chép rằng Vua Khải Định thích được các quan quỳ lạy, xưng tụng đến nỗi nhà vua đă cho thiết lập cả một triều đ́nh ngay tại Marseilles trong thời gian có Hội Chợ Kinh Tế (Đấu Xảo) Đông Dương thuộc Pháp năm 1925. (19) Tổng Thống Diệm cuả Miền Nam Việt Nam chỉ thích được nghe người ta suy tôn Ngô Tổng Thống. Nhưng họ Hồ và Đảng Cộng Sản Việt Nam th́ ở một mức độ cao hơn nhiều. Đám bồi bút và văn nô cuả Hồ Chí Minh, đứng đầu là Tố Hữu (nhà thơ mà sau làm đến Phó Thủ Tướng Đặc Trách Đổi Bạc) với các phụ tá như Xuân Diệu, Nguyễn Đ́nh Thi, Huỳnh Minh Siêng... lúc nào cũng sẵn sàng làm thơ, làm văn, làm nhạc, hết ḿnh ca tụng Bác và Đảng. Và cho dù Bác và Đảng có thực sự xua đẩy đất nước ḿnh xuống bờ vực thẳm, họ cũng không hề dứt lời say sưa ca ngợi: Bác đến từng nhà thăm các cụ già, cầm tay chúng con, Bác bắt nhịp bài ca kết đoàn. —Tiếng Hát Thành Phố Mang Tên Người.

Thích ăn hối lộ: Đây là căn bệnh chung của phần lớn các quan lại và những người mà trong bụng lúc nào cũng có một ông quan. Bệnh phát triển quá mức b́nh thường một khi niềm tin vào kỷ cương và giềng mối cuả đất nước tan ră. Tại Miền Nam Việt Nam, sau khi chiếm được Dinh Gia Long, phe đảo chánh Tổng Thống Diệm chỉ t́m thấy chiếc giường gỗ và một giá sách trong pḥng ngủ của ông. Nhưng sau khi Tổng Thống Thiệu ra đi, người ta tin rằng ông đă mang theo ra nước ngoài nếu không phải là cả tấn vàng th́ cũng một số lớn tài sản tích luỹ được ố-kể cả các chương mục ngân hàng tại Thuỵ Sĩ— sau 10 năm cầm quyền. Các tướng lănh dưới quyền ông từ Trần Thiện Khiêm tới Cao Văn Viên và Đặng Văn Quang cũng đều được người đời nhắc nhở tới như là những tay tham nhũng lớn của chế độ. Các vị này vẫn thường coi chuyện ăn hối lộ và tham nhũng như là quyền đương nhiên của giới lănh đạo, nhứt là trong lúc đất nước đang có chiến tranh, bản thân họ th́ phải vào sanh ra tử. Tỷ dụ như Tướng Đỗ Cao Trí, một vị tướng rất tài giỏi (cỡ Patton) nhưng không sạch của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà, trong một phút cao hứng, từng nói với báo chí ngoại quốc rằng ông vừa đánh giặc vừa làm giàu, (ư nói ông có quyền tham nhũng và buôn lậu qua vùng tam biên). Nhưng than ôi! Tham nhũng cỡ đó th́ đâu có thấm béo ǵ nếu so với các quan chức Cộng sản hiện đang toàn quyền cai trị 75 triệu dân Việt Nam (và một số Việt kiều yêu nước ở hải ngoại)! Trên thực tế, t́nh trạng tham nhũng và hối lộ ở Miền Nam, phát sinh từ chiến tranh chống Cộng, đă gia tăng với một nhịp độ khủng khiếp sau khi Sàig̣n rơi vào tay Cộng sản. Và t́nh trạng này đă lây lan mănh liệt, làm ung thối luôn cả chế độ Cộng sản Miền Bắc vốn bị ḱm hăm trong kỷ luật sắt của một nước độc tài, đảng trị (đang dốc hết mọi tài nguyên vào cuộc chiến tranh xâm lược nước khác) và quá nghèo nàn, không biết lấy ǵ để tham nhũng cho ra tṛ. (20) Dân chúng Miền Nam Việt Nam vẫn cho rằng ngày xưa v́ chỉ có các ông lớn ăn —mà phần lớn là ăn tiền của Mỹ cho— nên dân c̣n đỡ đỡ một chút. Nay dưới trào Cộng sản th́ mạnh lớn, lớn ăn, mạnh nhỏ, nhỏ ăn (mà lại chỉ ăn vào tiền mồ hôi nước mắt cuả dân chúng chớ làm ǵ có viện trợ của Liên Sô hay Trung Quốc đổ xuống dồi dào như hồi Mỹ chưa phụ bạc Miền Nam Việt Nam) nên đất nước ta mới xác xơ đến vậy. May mà có Việt kiều hải ngoại thương t́nh mỗi năm chính thức bôm vào trong nước khoảng 1 tỷ rưỡi đô-la chớ không th́ dân nghèo sẽ chết trước hết, rồi từ từ mới đến người giàu và cán bộ, đảng viên khệnh khạng mua vé Air France hạng tối danh dự bỏ nước ra đi sang định cư tại Thuỵ Sĩ!

Tham lam: Mặc dù ḷng tham là bản tính chung Trời ban cho loài người không phân biệt chủng tộc, người Việt Nam đặc biệt tham hơn người khác v́ đau khổ và thiếu thốn nhiều quá. Ḷng tham này biểu hiện trong cách buôn bán lừa đảo, làm hàng giả và chặt đầu lột da, không phân biệt phải trái và không kể chi đến chuyện lưu nhân t́nh để ngày sau hảo tương kiến. Kinh nghiệm thực tế cho thấy, người Việt gốc Hoa, tuy cũng tham lam chớ chẳng phải là không, trong buôn bán vẫn tỏ ra thiệt thà và giữ ǵn chữ tín hơn là người Việt chính tông của ḿnh. Cộng Sản, tuy tự xưng ḿnh là v́ giai cấp vô sản mà chiến đấu, lại đặc biệt bóc lột đám dân vô sản cô thế và xô đẩy con người vào chỗ tham lam vô cùng, vô tận. Cứ đi về Việt Nam du lịch một ṿng th́ biết liền: Bà con, họ hàng ǵ mà cho tiền ít th́ hờn giận, nói xỏ, nói xiêng; địa phương thanh lịch ǵ mà qua cầu khỉ cũng phải trả tiền; khách sạn tối tân cỡ nào mà giá lại đắt hơn cả bên Mỹ; "núm ruột ngàn dặm" ǵ mà hễ đi thăm thú nơi đâu th́ cũng bị đồng bào ruột thịt chặt tiền gấp đôi... Ai cũng ngậm ngùi khi thấy cảnh hoàng cung và các lăng tẫm tại cố đô Huế tiêu điều, hoang phế mặc dầu đây là một trong các điểm du lịch hái ra tiền nhiều nhứt nước. Ai có ngờ đâu rằng Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên Hiệp Quốc (UNESCO) đă cấp cho nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam hằng triệu Mỹ kim để trùng tu di tích này, nhưng họ cứ để vậy, một phần v́ tiền đó đă bị họ chia chác nhau ăn cả rồi, phần khác v́ họ có thâm ư tạo cảnh tang thương đặng gợi ḷng xúc cảm của du khách, mà chung quy cũng chỉ là để moi tiền thêm mà thôi!

Không tôn trọng nguyên tắc và giờ giấc: Người Việt Nam tỏ ra rất thích nghi thức và kiểu cách, nhưng lại không chịu tuân thủ một nguyên tắc nhứt định nào làm chuẩn cả. Từ lễ cúng ông bà ngày Tết cho tới lễ cúng thần hoàng hay lễ hỏi, lễ cưới... mỗi miền đều theo một nghi thức riêng, không ai chịu ai là chuẩn mực. Rồi cứ thế tam sao thất bổn, đến đời nay mỗi khi có lễ lạc ǵ th́ mạnh ai nấy làm, mới nh́n th́ cũng na ná như nhau, lại gần mới biết là không nơi nào hành lễ giống như nơi nào cả. Theo một bài viết của cựu Tướng Ngô Quang Trưởng, hồi tháng Ba năm 1975, các đơn vị thuộc Vùng I Chiến Thuật đă phải rút bỏ Huế chỉ v́ phải tuân thủ nguyên tắc thi hành trước, khiếu nại sauọ của Quân Đội, trong khi đó vị tổng tư lệnh là Tổng Thống Thiệu th́ lại không tuân giữ nguyên tắc trước sau như một khi ban lệnh: chiều th́ lệnh phải giữ Huế, sáng th́ lệnh phải bỏ Huế, làm cho ḷng quân rối loạn dẫn tới chuyện mất Vùng I rồi mất nước luôn. (21) Cộng Sản cũng vậy, đă có lệnh của trung ương rồi, nhưng các tỉnh ủy vẫn tuỳ tiện ra phản lệnh hoặc ra thêm lệnh khác, nhứt là lúc cần đánh thêm một đợt thuế nữa vào những nhà đầu tư ngoại quốc lớ ngớ tới làm ăn tại Việt Nam. C̣n chuyện không tuân thủ giờ giấc th́ ai cũng biết là người ḿnh chẳng hề có khái niệm nào đứng đắn về th́ giờ, v́ thế mới có thứ giờ cao su. Cứ chịu khó đi dự một phiên họp cộng đồng hay đi ăn một đám cưới nào th́ quư vị đủ biết. Giờ hành lễ trên giấy tờ là 9 giờ sáng hay 5 giờ chiều th́ cứ y như rằng là phải đợi măi đến 11 giờ trưa hay 7 giờ tối mới nói tới chuyện khai mạc được, rồi rề rà, ê a măi tới quá ngọ hay tuất ǵ đó (9 giờ tối) mới thực sự đi vào trọng tâm buổi lễ. Điều có vẻ khó hiểu là hầu hết các quan khách Việt Nam này b́nh thường, khi đi làm sở Mỹ để lănh lương, th́ lại rất hiếm khi thấy có ai dám thử mạo hiểm dỡn mặt supervisor đi làm trễ giờ!

Không tuân giữ các cam kết: Thất hứa hay không tuân giữ các cam kết cũng là một trong các thói xấu mà người Việt ḿnh mắc phải. Các chính trị gia thời chế độ Cộng Hoà ở Miền Nam ưa thất hứa v́ t́nh trạng bầu bán lúc đó, tuy có dân chủ nhưng chưa dân chủ đúng mức, cho nên cử tri khó có dịp để trừng phạt họ bằng lá phiếu. Chính quyền Cộng sản bây giờ tại Việt Nam th́ hoàn toàn không hề bận tâm đến chuyện phải giũ lời hứa với ai, v́ có cử tri nào có thực quyền hạ bệ họ đâu mà họ phải ngán? Chuyện nuốt lời hứa của Cộng Sản đă nổi bật ngay sau khi họ "giải phóng" được Miền Nam và đưa hằng trăm ngàn quân nhân, viên chức, thành viên các đảng phái đối nghịch với họ đi "học tập cải tạo" từ 1 tháng tới 10 ngày. Các con số 1 tháng hay 10 ngày này sau cùng đă biến thành 5 năm, 10 năm, 15 năm hay lâu hơn nữa, bởi v́ toàn thể Miền Nam Việt Nam đă bị nhà cầm quyền Hà Nội trắng trợn lường gạt ngay trong "cái thuở ban đầu lưu luyến ấy" (22) của cuộc "hoà hợp, hoà giải dân tộc" mà họ đă không ngừng cổ vơ và cam kết để phía bên kia nhẹ dạ nghe theo mà buông súng đầu hàng cho lẹ.

Trên đây mới chỉ là 18 trong vô số những thói xấu mà người Việt ở trong cũng như ngoài nước hiện đang mắc phải. Có thể một số quư vị sẽ cảm thấy bàng hoàng v́ không tin là cái dân tộc của chính ḿnh mà lại mang nhiều khuyết điểm trong đạo đức làm người đến như vậy. Để quư vị có thêm cơ sở, người viết xin đưa ra một số nguyên do đă đưa đẩy con người Việt Nam, bằng máu và thịt, ở trong cũng như ngoài nước, đến cuộc khủng hoảng đạo đức và xă hội như hiện nay: V́ nội chiến và ngoại xâm liên miên trong suốt chiều dài của lịch sử, dân tộc Việt Nam luôn luôn phải đặt ḿnh trong t́nh trạng nghi ngờ, giận dữ và thù hằn. Cái đạo đức của một dân tộc hiếu hoà như bất cứ dân tộc nhỏ bé nào đó trên một hải đảo Thái B́nh Dương nào đó thiệt khó có cơ hội phát triển trong dân tộc ḿnh. Điều này cũng tương tự như hoàn cảnh cuả một đứa bé phải sống trong bối cảnh một gia đ́nh đầy những sự lạm dụng (abuse) và bạo lực (violence). Do lâm trận hoài trong chiến tranh, người Việt Nam có thể là những chiến sĩ tài giỏi nhứt thế giới, nhưng đồng thời cũng có thể là những con người ít thuần tánh nhứt và dữ dằn nhứt. Cứ xem cung cách quân ta hành xử với người Chàm trước đây hay người Miên sau này (mà sử sách c̣n ghi lại) th́ đủ biết. Điều này cũng có thể giải thích phần nào sự tàn ác mà Cộng sản vẫn thường dành cho các tù binh trong tay họ, cho dẫu đó là người (Miền Nam) đồng chủng tộc với họ hay người Mỹ dị chủng, mũi lỏ, mắt xanh.

a. Chiến tranh triền miên và tiêu hao, cộng thêm với những năm tháng bị xích xiềng nô lệ vừa làm cho người Việt Nam bị phân hoá (dân Bắc kỳ, dân Trung kỳ, dân Nam kỳ; Quảng Nam hay căi, Quảng Ngăi hay lo, B́nh Định so đo, Thừa Thiên đớp hết...) vừa làm cho quyền lực của chính quyền trung ương khó tới được các địa phương và tạo ra t́nh trạng phép vua thua lệ làng như đă nói, một t́nh trạng thiệt chẳng hay ho ǵ nếu ta xét về mặt quyền lợi quốc gia, v́ nó đẻ ra tệ nạn sứ quân (thời tiền Đinh) và tỉnh uỷ (thời Cộng Sản). Điều này cũng giải thích tại sao dân tộc Việt Nam là một trong các dân tộc ít được chính quyền (do họ bầu lên hoặc không) chăm lo, phục vụ nhứt trong lịch sử nhân loại. Mối quan hệ dễ thấy nhứt giữa nhà nước và nhân dân ở Việt Nam là bên này chỉ chăm chú bắt bên kia phải đóng thuế và đi lính cho ḿnh, chớ bên này chẳng hề phải lo lắng, phục vụ cho bên kia như quan hệ giữa chính quyền và dân chúng tại các nước khác trên thế giới mà người Việt hải ngoại đă may mắn có dịp nh́n thấy và học hỏi.

b. Chiến tranh và "đổi đời" liên tiếp cũng tạo nên trong tâm lư người Việt Nam những điều thái quá không hay khác như không cha không chúa, hoài nghi, lo lắng, tích luỹ, dễ bạo động, không khoan nhượng và tha thứ, nhẫn tâm, chai đá, sống cuồng sống vội, vá víu, cục bộ, tuỳ tiện, bội bạc, tham lam, hỗn quân hỗn quan, vô luật pháp, vô đạo đức... Đọc lại lịch sử đất nước, các vua, chuá ta một khi đă chiến thắng kẻ khác thường không mấy khi hành xử cho cao thượng mà chỉ lo trả thù, đôi khi khá hèn hạ. Họ cứ làm như là không hề biết tới cái đạo lư của các hiệp sĩ từ Đông sang Tây là ôkhông đánh kẻ ngă ngựa. Điều này giải thích tại sao Cộng Sản Việt Nam đă công khai hành hạ và ngấm ngầm giết hại hằng trăm ngàn tù nhân chính trị Việt Nam Cộng Hoà qua chính sách giả nhân giả nghĩa "học tập cải tạo" mà họ luôn mồm huênh hoang là "khoan hồng nhân đạo" (nhứt thế giới!) Quư vị hẳn cũng thừa biết, về phiá dân tộc Mỹ, với chỉ có 200 năm văn hiến, kẻ thắng (phe Miền Bắc) đă đối xử ra sao với người bại (phe Miền Nam) sau cuộc Nội Chiến 1861-1865.

c. Xét riêng về Miền Nam Việt Nam, nền đạo lư dân tộc cũng đă suy sụp theo thời gian và tuỳ vận nước nổi trôi. Thời Đệ Nhứt Cộng Hoà, chính quyền của Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm, tuy bị người đời (và nhứt là người Mỹ) gán cho là gia đ́nh trị và đàn áp tôn giáo, vẫn có cái thanh b́nh, an lạc và kỷ cương của nó mà suốt quăng đời c̣n lại sau này dân chúng Miền Nam Việt Nam không c̣n t́m thấy đâu nữa. Thời Đảo Chánh và Tướng Lănh cầm quyền, đạo đức bắt đầu đi xuống và hỗn loạn đă thấy ló mầm với hơn nưả triệu binh lính Mỹ tràn vào các thành thị và thôn làng Việt Nam, (cho dẫu với sứ mạng cứu viện đồng minh). Thời Đệ Nhị Cộng Hoà, khi mănh lực cuả đồng đô-la Mỹ bắt đầu lấn áp nền luân lư khắc kỷ á Đông —vẫn c̣n đâu đó ở Nam Việt Nam sau cơn hỗn quân, hỗn quan— các tệ nạn như tham tài bội nghĩa, giàu bỏ bạn, sang bỏ vợ, vật giá leo thang, bợ đít quan thầy, đĩ điếm, ăn cắp (đồ Mỹ trước, đồ bạn sau rồi tới đồ nhà), ăn chơi đua đ̣i, sống thác loạn... bắt đầu hoành hành, gây đổ vỡ cho gia đ́nh và làm rạn nứt giềng mối quốc gia. Với cường độ tham nhũng gia tăng theo đà chiến tranh tàn khốc cộng với nạn khủng hoảng kinh tế triền miên v́ tiền viện trợ Mỹ, khi trồi, khi sụt (thời Tổng Ngọc, thời Tiến sĩ Hảo, thời thuế trị giá gia tăng, thời thuế kiệm ước...), luật pháp quốc gia và đạo đức dân tộc coi như tụt giốc kinh hoàng. Nhưng cũng chưa đến nỗi, v́ vẫn c̣n có những gương sáng xa xa và lẻ loi như một Thủ Tướng Trần Văn Hương liêm khiết, một nhà văn hoá Mai Thọ Truyền tâm huyết cộng với nhứt Thắng, nh́ Chinh, tam Thanh, tứ Trưởng là bốn tướng sạch (và giỏi nữa) trong Quân Đội. Cho đến đời Cộng Sản thống trị th́ vũ trụ mới thiệt sự sụp đổ hoàn toàn trên đầu dân chúng Miền Nam Việt Nam.

Để giải thích cho sự băng hoại và tan ră hoàn toàn cuả xă hội Việt Nam hiện nay dưới ách thống trị mê muội và điên cuồng của Cộng sản, chỉ cần xét tới các nguyên do sau:

Người b́nh dân Việt Nam, vốn không phải là những triết gia có chiều sâu và những tín đồ có đức tin vững vàng, dễ có khuynh hướng tin rằng Ông Trời không có thiệt hoặc không có mắt, v́ làm lành như Việt Nam Cộng Hoà lại bị Thế Giới Tự Do và người bạn Đồng minh Mỹ rủa sả và bỏ rơi, trong khi làm ác như Cộng Sản vẫn không hề bị trừng phạt mà lại c̣n được vinh thân ph́ da, thăng quan tiến chức, giàu có bốn biển, năm thê bảy thiếp, kẻ hầu người hạ, tiền hô hậu ủng, tiền rừng bạc biển, ăn trên ngồi trốc, miệng hét ra lửa, tay chân nắm quyền, Việt kiều [vừa yêu nước vừa] sợ sệt, tiền gởi Thụy Sĩ, con học Huê Kỳ... Hễ Thượng Đế (Ông Trời) đă chết th́ con người được phép làm mọi sự mà không sợ bị ai xét đoán, trừng phạt. (23) Người Việt Nam ngày nay được tự do làm mọi điều thất đức và đoản hậu v́, qua cuộc đổi đời vừa qua, lúc người trung mắc nạn chẳng hề có tiên xuống pḥ ǵ cả. (24) Hơn nữa, chủ trương cuả Cộng Sản là vô thần và bách hại tôn giáo, nhưng, cho tới nay, chưa có vị thần thánh nào (mà các tôn giáo vẫn cho là linh thiêng lắm) đủ quyền năng để ra tay trừng phạt (bẻ cổ...) họ cho dân chúng mở mắt ra. Sự thực th́ chỉ có tôn giáo mới có thể cung ứng một thứ luật pháp tối thượng và vĩnh cửu để chăn giữ người đời làm lành, lánh dữ, cũng như chỉ có sự hiện hữu cuả một Đấng Chí Tôn mới củng cố được niềm tin cuả nhân loại về tội ác và h́nh phạt và về ngày phán xét cuối cùng. (25) Cứ xem cái gương của nước Mỹ: May mà tôn giáo (mà đại diện là các nhà thờ) bên này vẫn c̣n mạnh chớ nếu không th́ luân thường đạo lư của dân Mỹ ngày nay đă đi đong rồi (mặc dù hiện nay tiền bạc và t́nh dục đang ở thế thượng phong, trên chưn đạo đức).

Tâm lư tuyệt vọng đă xô đẩy dân tộc Việt Nam tới chỗ ngày càng xa rời đạo lư và tiến gần đến tội ác. Thông thường, nếu một người có chút hy vọng vào cuộc sống th́ người đó, dẫu sao, vẫn e dè hay miễn cưỡng khi phải phạm tội, v́ họ vẫn c̣n hy vọng vào sự thưởng phạt trong đời. Ngược lại, người tuyệt vọng có mọi lư do để biện minh cho những hành động vô luân, ác đức của ḿnh, bởi v́, theo họ, trách nhiệm về mọi tội ác thuộc về kẻ khác, nhứt là những kẻ đă làm cho đời hợ trở nên tuyệt vọng, mà trong trường hợp này là những lănh tụ Cộng sản bất tài và vô đạo đức đang thống trị đất nước. Phần lớn dân chúng Việt Nam hiện nay đều mang tâm lư tuyệt vọng, không hề tin tưởng ǵ vào tương lai đất nước hay vào những mỹ từ như tổ quốc, dân tộc, danh dự, trách nhiệm... mà mạnh ai nấy t́m cách đưa gia đ́nh, con cái mau mau chạy ra nước ngoài (nhứt là sang Mỹ, dĩ nhiên rồi!) qua ngả chữa bệnh, du học, hay theo các diện hôn phu, hôn thê, hôn phối... Và phần lớn số người c̣n ở lại Việt Nam đều là những kẻ, hoặc không có phương tiện hay cơ hội nào để bỏ nước ra đi, hoặc là v́ họ đang có thừa thế lực và tiền bạc để có thể lợi dụng t́nh trạng tuyệt vọng của người khác mà củng cố quyền hành và làm giàu thêm.

Nền giáo dục cuả Cộng Sản Việt Nam coi như sụp đổ hoàn toàn v́ tiền bạc cũng không để xây dựng trường, lớp và nâng đỡ học sinh nghèo (vốn chiếm đại đa số trong t́nh trạng kinh tế suy sụp hiện nay) mà t́nh nghĩa thầy tṛ cũng mất rồi. Thiệt t́nh mà nói, hiện nay một số các tổ chức tư nhân từ hải ngoại đang phải về Việt Nam lo xây dựng trường, lớp cho con em đi học, bởi v́ chính quyền Cộng sản trong nước, có lẽ v́ tham nhũng nhiều nên mập quá, tối ngày chỉ biết nằm mà ăn thôi, chớ không sao đứng dậy nổi mà lo cho dân nghèo (theo đúng đường lối mà Đảng đă huênh hoang từ năm 1932), cho dù dân nghèo đó lại chính là các em nhi đồng cục cưng của "Bác Hồ kính yêu" thuở nào. Trong khi đó, một số không nhỏ các giáo viên trong nước, nhân danh nghèo đói, lại đang triển khai lề thói bắt học tṛ của ḿnh phải đóng tiền để học riêng tại nhà ḿnh (viện cớ phải kèm cặp thêm cho mau giỏi), nếu tṛ nào, nghèo quá, không đến học nổi th́ thường bị trù dập. Vả lại, các trường học Cộng Sản không hề dạy cho trẻ em về đức dục, tức là luân lư (như kiểu "luân lư giáo khoa thư" mà các cụ lưu vong bên này vẫn ngày đêm nhớ thương, tiếc nuối) mà chỉ dạy về chính trị, về ḷng hận thù (giai cấp) và về lư thuyết cộng sản, tức là một h́nh thức công dân giáo dục (civics) nào đó. Ngay sau "giải phóng," một giáo viên Miền Bắc thuộc loại con ông cháu cha vào dạy học ở các trường Miền Nam Việt Nam đă phải thốt lên: Ôi! Sao mà học tṛ trong Nam này lại lễ phép và học giỏi đến thế! Chả bù với học sinh Miền Bắc (xă hội chủ nghĩa), vừa vô lễ lại vừa dốt như ḅ! (26)

d. Chủ nghĩa vật chất, mănh lực kim tiền và nếp sống thụ hưởng kiểu Mỹ (mà Cộng Sản đă hoan hỉ rước vào như một cứu tinh cho nền kinh tế thối rửa của họ) đang hoành hành dữ dội tại Việt Nam nhờ có những đợt thăm viếng (điạ đạo Củ Chi) của du khách ngoại quốc cùng với các chuyến về thăm quê hương liên tiếp và gởi tiền về Việt Nam ồ ạt của Việt kiều hải ngoại (mà số dách là Việt kiều từ Mỹ, kế đến theo thứ tự là Ca-na-đa, Anh, Pháp, Bỉ, Hoà Lan, Úc, ư, Đức (bắt đầu hơi kẹo), Nhựt Bản (cũng hơi kẹo), Nam Hàn (kẹo hơn chút nữa), rồi mới tới các lân bang, các hải đảo Thái B́nh Dương và Phi Châu). (27) Từ chỗ tranh sống, những thành phần giàu có không mấy hợp pháp nhờ thời thế hỗn mang hiện nay (như thành phần đảng viên, cán bộ cộng sản, dân đầu cơ tích trữ, mánh mung...) lại đang tranh sướng, tức là làm sao cho cuộc sống của cá nhân ḿnh, gia đ́nh ḿnh và phe đảng của ḿnh ngày một tràn đầy khoái lạc hơn, bất kể quốc gia hưng vong. Trong khi nội lực (đạo đức làm người) th́ không có, mà ngoại chưởng (đô-la và nếp sống hưởng thụ) th́ lại quá mạnh, hỏi làm sao dân tộc Việt Nam chống nổi để khỏi bị trầm luân, băng hoại và từ từ tiến đến chỗ diệt vong?

e. Sống gian lận, lừa đảo lâu thành quen, và thói xấu này dần dần đi vào cơi vô thức của dân tộc, hay nói cách khác là nhập tâm, tức là hội nhập vào tâm t́nh dân tộc. Tội nghiệp cho dân Việt Nam thuộc thế hệ hiện nay ở chỗ là họ không hề biết là ḿnh đang ngày càng xa rời cỗi nguồn đạo đức mà mới đời ông, đời cha của họ vẫn c̣n có đó. Hễ vào làm việc nơi đâu th́ phải lo ăn cắp th́ giờ, nguyên vật liệu và cả tiền bạc (khi có cơ hội thụt két) để được no đủ, v́ nhà nước hay xí nghiệp chỉ có thể cung cấp cho họ đồng lương chết đói. Là dân buôn bán, cho dù là bán thuốc Tây —trên nguyên tắc là để cứu nhân độ thế— nhưng người ta vẫn phải áp dụng mọi thủ đoạn lường gạt khách hàng mới mong giàu có. Câu chuyện ngụ ngôn về đạo đức nhan đề Cái Cân Thuỷ Ngân mà ngày xưa vẫn thấy đem giảng dạy tại các học đường để cảnh giác con người phải làm ăn và sống cho lương thiện th́ ngày nay không hề được nhắc nhở đến. Ngày xưa th́ chỉ có Hoa kiều Chợ Lớn chuyên làm đồ giả mạo để tranh thương, ngày nay người Việt ḿnh dường như đă trở thành sư phụ trong những ngón nghề làm đồ giả để lường gạt đồng bào ḿnh. (Chớ đem bán ra nước ngoài, ai mà thèm mua?)

Trong nước, v́ có nạn Cộng sản, mới đành phải ra nông nỗi. Nhưng tại sao bản chất của người Việt định cư tại các nước văn minh ở hải ngoại lại cũng vẫn không khá hơn "khúc ruột quê nhà"của ḿnh về mặt đạo đức? Xin thưa:

Một học giả người Pháp mà người viết bài này không nhớ rơ tên, khi viết về dân tộc Việt Nam, có ngỏ ư khen rằng người Việt Nam có biệt tài hấp thụ và đồng hoá những cái hay, cái đẹp của các nền văn minh thế giới do t́nh cờ lịch sử được mang đến Việt Nam. Thiệt ra th́ ông đă quá khen. Người ḿnh quả có tài đó, nhưng lại chỉ hấp thụ những cái dở, cái xấu của nước người để làm thành sản phẩm của ḿnh, v́ cái dở, cái xấu lúc nào cũng dễ nuốt hơn là cái hay, cái đẹp vốn đ̣i hỏi nhiều hy sinh, khắc kỷ mà con người nói chung khó có thể có được. (28) Ngoại trừ thế hệ trẻ của người Việt hải ngoại được sinh ra, lớn lên và được giáo dục y hệt như người bản xứ, các thế hệ phụ huynh đi trước dễ có khuynh hướng hấp thụ những cái xấu của nước người, mà trước hết là thói hưởng thụ. Khi cái chủ trương hưởng thụ nơi người Việt từng bỏ nước ra đi v́ lư tưởng Tự do mà gia tăng th́ phải biết rằng họ đang ngày càng xa rời lư tưởng Tự do và cội nguồn đạo đức cuả dân tộc, v́ họ không c̣n tâm trí và th́ giờ đâu mà tranh đấu cho Tự do nữa! Rồi từ đó sinh ra bệnh trục lợi (hay nhân danh một lư tưởng nào đó đặng lạc quyên mà làm giàu cho ḿnh), tranh giành, lường gạt và khoe khoang thành tích là những tai họa đang liên tục giáng vào t́nh đoàn kết trong các cộng đồng người Việt hải ngoại.

Mang nặng nhiều mặc cảm cuả kẻ chiến bại khi đặt chân đến xứ người để tiếp tục cuộc sống lưu vong, những người Việt Nam từng gắn bó với Việt Nam Cộng Hoà thuở xưa, nhứt là những người có ít nhiều trách nhiệm trong Chiến Tranh Việt Nam, dễ có khuynh hướng chạy tội bằng cách đổ lỗi cho nhau, rơ nét nhất là qua hằng loạt hồi kư do các cựu tướng lănh viết về cuộc đảo chánh Tổng Thống Diệm, về cuộc chiến đấu chống Cộng không thành sau đó, về vai tṛ và trách nhiệm của họ, vân vân và vân vân. Rất ít người có can đảm và đủ khẳng khái tự nh́n nhận là "tôi làm tôi mất nước," (29) trong khi đó một số nhà lănh đạo trước đây của Miền Nam Việt Nam lại c̣n mơ hồ nghĩ tới chuyện Cộng sản có thể triệu vời họ về cho một giải pháp hậu hoà hợp hoà giải dân tộc nào đó! Những vị này thường lợi dụng những cuộc họp mặt với bạn bè và thuộc hạ xưa để nay thả ra một quả bóng, mai gióng lên một tiếng chuông thăm ḍ đặng chào mời sự ủng hộ của đồng hương, nhưng thường th́ chỉ nhận được những lời phản đối, chỉ trích, châm biếm chua cay, có khi c̣n có tính cách xúc phạm nữa. (30) Ngược lại, một số không nhỏ khác lại trở nên tiêu cực v́ không c̣n được hưởng những đặc quyền, đặc lợi, lên voi xuống chó như ngày xưa. Có khi, v́ quá tiêu cực, họ đâm ra phân biệt kẻ chạy trước với người chạy sau, kẻ ở tù Cộng sản với người bỏ nhiệm sở chạy ra nước ngoài sớm. Đó cũng chính là mầm mống gây chia rẽ, bất an âm ỉ khôn nguôi trong cộng đồng ngụi Việt tỵ nạn ở hải ngoại hiện nay.

Nhờ được hưởng các quyền tự do rộng răi nơi những đất nước thiệt sự dân chủ, nhiều người Việt lưu vong đâm ra quá trớn trong những lời chỉ trích và luận tội những người không cùng ư kiến với ḿnh mà, oái oăm thay, phần lớn lại là các chiến hữu cũ của ḿnh. Thông qua tự do báo chí và nhờ vào chi phí in ấn khá rẻ tại hải ngoại, có tới hằng ngàn tờ báo Việt ngữ đang lưu hành trên khắp thế giới tự do. (ở đây không nói tới sách vở với hàng ngàn hồi kư, truyện ngắn, truyện dài, khảo luận, diễn từ... mà phần nhiều là được viết tuỳ hứng chớ không dựa theo một phương pháp hẳn hoi.) Điều đáng buồn là chỉ có một số rất ít trong các tờ báo này làm đúng thiên chức thông tin, nghị luận hay văn hoá, c̣n phần nhiều chỉ chuyên chửi bới nhau, có khi c̣n lôi cả tông chi, họ hàng đối thủ ra mà chửi. (31) Bởi v́, như người ta thường nói, xem văn, biết người, chúng ta chỉ cần xem cung cách người Việt Nam ḿnh (dĩ nhiên là người ở hải ngoại, chớ trong nước hiện nay th́ làm ǵ có tự do ngôn luận mà đ̣i cầm bút) viết lách ra làm sao th́ cũng có thể thấy được không những là tŕnh độ học vấn mà c̣n cả đạo đức làm người của họ nữa. Kiến thức và đạo đức vẫn là hai điều kiện không thể thiếu của một người cầm bút trong ư nghĩa là làm văn hoá, dù ở bất cứ nơi đâu và trong bất cứ thời đại nào.

f. Một số đáng kể những người Việt lưu vong, do bất đắc dĩ phải tiếp xúc lâu dài với môi trường mới đầy những luận điệu tuyên truyền xảo trá tại quê nhà trước khi ra hải ngoại, đă bị nhiễm những tánh xấu của Cộng sản hồi nào không hay. Một trong các tánh đó là óc tự hào dân tộc thái quá đến độ cuồng tín, bất chấp sự thực là khả năng của ḿnh không có là bao nhiêu. Chẳng hạn, khi có ai nêu lên một sự thực (đau ḷng) rằng trong cuộc chiến tranh vừa qua, Miền Nam Việt Nam không có tài nguyên nào đáng kể để đánh Cộng sản mà chỉ dựa vào viện trợ Mỹ cấp cho ḿnh do nhu cầu Chiến Tranh Việt Nam mà Mỹ là kẻ chủ chốt th́ lập tức thế nào cũng có một vài người giận dữ phản đối, cho nhận xét đó là không ôyêu nướcọ và sai sự thực. Họ lư luận rằng ta có nhân sự, và nhân sự đó chính là vốn quư của ta. Nghe như âm hưởng đâu đây của một bài học chính trị căn bản mà Cộng sản đă đem ra dạy cho dân chúng Miền Nam Việt Nam sau ngày giải phóng: Đất nước ta giàu đẹp, dân tộc ta anh hùng... (32) Họ quên rằng nếu ta thiệt sự có khả năng (vật chất) th́ cho dù Mỹ có bỏ rơi ta bằng cách cúp viện trợ th́ cũng mặc xác họ, mắc mớ ǵ mà ta phải thua chạy vất vả đến như vậy? Chỉ v́ quá tự hào với tiềm năng vu vơ của ḿnh đến độ kiêu căng chưa từng thấy mà Cộng sản đă xô đẩy dân tộc Việt Nam đến chỗ nghèo hèn cùng cực như hiện nay.

g. Người ở hải ngoại, nhứt là những người đă lớn tuổi, dẫu sao khi rời bỏ đất nước ra đi cũng đă mang theo một số tánh xấu căn bản cuả dân tộc, để rồi khi sang đây cứ thế mà phát huy: chia rẻ, khích bác lẫn nhau, thích làm lănh tụ, không lo viết lách cho ra hồn mà chỉ lo chửi bới, loè bịp bạn bè nơi xứ lạ (bằng nhà lầu, xe hơi trả góp), loè bịp người trong nước đang nghèo túng (bằng những chuyến áo gấm về làng vung tiền qua cửa sổ)... Một số, nhờ vào lệnh cấm vận kinh tế trước đây của Mỹ chống Cộng sản Việt Nam, đă dùng những chuyến du lịch về thăm quê nhà của ḿnh để buôn bán hay chuyển tiền lậu, không ít th́ nhiều cũng làm giàu cho cán bộ, viên chức Cộng sản trong nước. Có người, v́ quá tha thiết với chuyện về Việt Nam, đă không dám tỏ thái độ nào với những vi phạm nhân quyền hay bách hại tôn giáo của Cộng sản trong nước, lơ là trong các sinh hoạt chống Cộng ở hải ngoại, miễn sao khỏi bị Cộng sản nằm vùng ghi sổ đen rồi trả thù khi họ lơn tơn xách gói về Việt Nam mà thôi. Lại có kẻ ráng sức b́nh sanh làm ra các sản phẩm văn nghệ sao cho thiệt hợp gu với Cộng sản bên nhà, với hy vọng nới rộng thị trường làm ăn, buôn bán với Cộng sản sau này, cho dù, để làm chuyện đó, họ đă phải nhẫn tâm phản bội t́nh chiến hữu năm xưa và chà đạp lên sự thực, trong đó có sự thực về cuộc Chiến Tranh Việt Nam vừa qua. (33)

Sự hoành hành của các thói xấu kinh niên này tưởng cũng đủ để giải thích tại sao Việt Nam ta ngày nay đang rơi vào hố sâu của sự nghèo nàn lạc hậu, chia rẻ và nghi kỵ lẫn nhau đời đời không nhạt phai, cho dù chúng ta có trốn chạy đến góc biển, chân trời nào đi nữa. Và nếu đà nầy cứ thế tiếp diễn, dân tộc Việt Nam sẽ tự ḿnh đi vào chỗ diệt vong bên cạnh ông láng giềng Trung Hoa khổng lồ đang ngày càng bành trướng thế lực sang các lân bang nhỏ bé hơn như Hàn Quốc, Việt Nam, Lào, Căm-Bốt, Thái Lan, Miến Điện và Nê-pan. Khi cảnh giác mọi người về những thói hư, tật xấu này của người Việt Nam, người viết không hề có ư định bôi lọ dân tộc ḿnh —như những thiên tài chụp mũ trong cộng đồng ḿnh vẫn nghĩ— mà chỉ muốn gióng lên một tiếng chuông cảnh tĩnh cho tất cả những ai đang ngủ mê trong giấc mộng vàng son rằng người Việt chúng ta quá tài hoa, quá đức độ, để rồi lại uất ức, tức tưởi sao vận nước —mà Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam Việt Nam trước đây thường ca cẩm là "đă đến rồi" —(34) vẫn cứ c̣n lao đao ghê gớm, dân tộc ḿnh vẫn c̣n trầm luân, khổ ải như vậy. Sự thật th́ người ḿnh cũng chẳng có tài cán là bao so với các dân tộc bạn như Trung Hoa, Đại Hàn, Ấn Độ, và nhứt là Nhựt Bản. Vài ba cái thành công lẻ tẻ trên đường học vấn hay trong kinh doanh nhỏ mà ḿnh luôn hănh diện kia không nói lên được cái ǵ đáng chú ư. (35) Đó là chưa nói tới sự kiện là hầu hết những kẻ thành công này —hiện không c̣n mang quốc tịch Việt Nam nữa cho dẫu khi về thăm quê hương họ có thiệt sự được Cộng sản ban cho quy chế song tịch (Việt-Mỹ đề huề)— sau cùng cũng chỉ dốc tâm phục vụ cho xứ sở mới của họ chớ không mấy khi cho đất nước Việt Nam. Chỉ có những thói hư, tật xấu có tính cách tổ tông truyền đó là c̣n ở măi trong ta như là một di sản dân tộc không thể tách rời, và chính v́ thế mà nó đă tác hại tới tương lai dân tộc Việt Nam rất nhiều. (36) Dám xin các bậc thức giả và quư vị có chút công tâm hăy giúp soi sáng đồng hương về những ǵ tốt đẹp ḿnh đáng nên hănh diện và những ǵ chẳng hay ho ḿnh nên biết tự lấy làm xấu hổ mà sớm từ bỏ. Thiết tưởng, bên cạnh ḷng tự hào về dân tộc, chúng ta cần phải nh́n ra những nhược điểm, những thói hư, tật xấu của ḿnh. Thái độ vô tư, khách quan trong việc phê phán, đánh giá là cần thiết để nhận diện lại ḿnh ngỏ hầu đưa đến một phản tỉnh chân thành. Bởi v́ có nh́n rơ được ḿnh và có tự biết ḿnh chúng ta mới tự sửa đổi được để tiến lên Chân, Thiện, Mỹ. Trên thực tế, phải tu thân trước đă rồi mới mong tính tới chuyện tề gia, trị quốc và b́nh thiên hạ. (37) Đức Khổng Tử có nói: Người quân tử hễ biết điều lỗi th́ sửa đổi nhanh như gió. Thiệt là xót xa khi toàn bộ vận mệnh đất nước Việt Nam ngày nay lại tuỳ thuộc vào ư thức về câu nói trên, tức là vào thành tâm, thiện chí sửa đổi bước đường sai trái mà, v́ bệnh ngoan cố kéo dài từ hơn nửa thế kỷ qua, những người Cộng sản đă dùng bạo lực cưỡng ép dân tộc phải đi theo. Người viết bài này ước mong rằng người Việt chúng ta khắp nơi sẽ sớm t́m dịp thuận tiện để nh́n lại ḿnh trong gương, sửa đổi bớt những điều sai trái kia, bớt tự hào xằng bậy đi, bớt kiêu căng đi, bớt nghi kỵ đi, bớt chấp nhứt đi, bớt chửi bới nhau đi, để rồi cùng nhau bắt tay t́m một lối ra hợp lư cho đất nước, ngỏ hầu đem lại hạnh phúc, ấm no cho hằng triệu đồng bào giờ đây c̣n "điêu linh nơi quê nhà đang ch́m đắm." (38) Chỉ có lúc đó Việt Nam ḿnh mới có hy vọng tiến lên theo kịp đà tiến hoá chung của nhân loại trong thiên niên kỷ tới.

Ghi chú:
Nếu quả dân tộc Việt Nam ta có đầy đủ những đức tính quí báu hơn hẳn người gấp bội như yêu nước, yêu người, anh hùng bất khuất, trung hậu đảm đang, cần cù chịu khó vượt bực, thông minh, tài trí, lanh lợi, kiên tŕ... th́ sao lịch sử lại lắm tang thương và đến nay t́nh trạng sa đọa, phân hoá hầu như không thể nào chữa trị được? Và đối chiếu với thế giới, thực trạng đất nước càng bi đát, thua sút hẳn một đôi dân tộc mà lịch sử không lắm oai hùng như Việt Nam. Nguyễn Thuỳ & Trần Minh Xuân, Tinh Thần Việt Nam, Mekong-Tỵnạn, 1991.
(1) Nguyễn Gia Kiểng, một thành viên cuả Nhóm Thông Luận tại Paris, Pháp Quốc, trong một bài báo nhan đề Phải chăng nhân vật Nguyễn Huệ qua lịch sử đă được tôn vinh quá lố? đăng trên Ngày Nay Minnesota ngày 31 tháng Mười, 1997, đă đặt lại vấn đề công lao và thành tích của Vua Quang Trung trong lịch sử, tỏ dấu hoài nghi rằng sử sách Việt Nam, nhứt là Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim, đă thổi phồng quá lố uy danh và đảm lược cuả Quang Trung Đại Đế, một trong những vị anh hùng dân tộc vĩ đại nhứt và được tôn thờ nhứt qua bao triều đại và chế độ chính trị tại Việt Nam.
(2) Cựu Thiếu Tướng Đỗ Mậu cuả Việt Nam Cộng Hoà, người giúp phe quân nhân lật đổ Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm hồi năm 1963, viết quyển Việt Nam Máu Lửa Quê Hương Tôi, một hồi kư cho hay tại sao ông phản bội vị đỡ đầu tinh thần trước đây của ḿnh là Tổng Thống Diệm để đứng về phe đảo chánh do Tướng Dương Văn Minh cầm đầu. Phe đảo chánh đă giết vị tổng thống và bào đệ của ông rồi lên cầm quyền tại Miền Nam Việt Nam. Các Tướng Trần Văn Đôn, Nguyễn Chánh Thi và, gần đây nhứt, Tôn Thất Đính cũng viết hồi kư về cuộc đời binh nghiệp và những đóng góp của ḿnh vào đất nước mà các vị đó đă giúp cho bại trận.
(3) Nhiều người, sau khi từ Việt Nam trở về, đă giúp quảng cáo cho du lịch Việt Nam. Có người đă viết cả những bài báo dài khen ngợi những đổi mới tại Cộng Sản Việt Nam ngày nay, với ngụ ư rằng Việt kiều hải ngoại nên thử về thăm đất nước một phen. Tất cả những việc làm này đều nhân danh tổ quốc và dân tộc.
(4) Xin xem Việt Nam Văn Hoá Sử Cương của Đào Duy Anh và Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim.
(5) Đối với người Mỹ, các công tŕnh sau khi tốt nghiệp đại học thiệt đáng kể, v́ họ không dừng lại ở mảnh bằng kiếm được mà đánh giá cao những phát minh, nghiên cứu hoặc sáng tác cuả người mang bằng cấp đó. Sinh viên các nước khác đến du học tại xứ này lấy được bằng cấp xong thường về xứ làm quan to, và coi như thoả măn với thành tựu khoa bảng của ḿnh.
(6) Tổng Giám Mục Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, trong một bài giảng nhan đề Thập Đại Bịnh đăng trên Tập san Dấn Thân, tháng 5 & 6, 1999, gọi đó là bệnh phô trương chiến thắng. Thập Đại Bịnh là 10 thói hư tật xấu của người Việt Nam mà theo tác giả th́ nay đă biến thành những căn bệnh hầu như hết thuốc chữa.
(7) Tổng Giám Mục Nguyễn Văn Thuận gọi đó là bệnh cá nhân chủ nghĩa. (bđd).
(8) Theo Nguyễn Thuỳ & Trần Minh Xuân, Cộng Sản Việt Nam chủ trương toàn dân phải kế thừa có phát triển nền văn minh rực rỡ của Việt Nam mà tiền nhân đă để lại. Phê phán chủ trương này, tác giả viết: Chủ trương rất đẹp, nhưng họ [Cộng sản] lại tự hào chỉ có Đảng và Nhà Nước Cộng Sản, chỉ có nền văn học, văn nghệ ôhiện thực xă hội chủ nghĩaọ mới phát triển được truyền thống dân tộc một cách trung thực và tốt đẹp, ngoài ra không một ai khác. (sđd).
(9) Cựu tư lệnh Sư đoàn Nhảy Dù cuả Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà, Tướng Lê Quang Lưỡng, trong một bài viết đăng trên Đặc san Hoa Dù Denver, 30 tháng Tư năm 1998, đặt nghi vấn về ư đồ của vị tổng tư lệnh quân đội, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu, khi ông ra lệnh xé lẻ đại đơn vị vũ băo hàng đầu này của quân lực ra từng lữ đoàn riêng rẻ trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến tại Việt Nam. Trước đó, Ông Thiệu cũng đă ra lệnh buộc một đại đơn vị vũ băo hàng đầu khác, Sư Đoàn Thuỷ Quân Lục Chiến, phải cấp tốc cùng với Biệt Động Quân và bộ binh rút lui khỏi Vùng I Chiến Thuật, làm cho sư đoàn này bị thiệt hại rất nặng v́ phải hứng chịu toàn bộ gánh nặng của một cuộc rút quân không có chuẩn bị. Nhiều cấp chỉ huy TQLC từng vào sinh, ra tử để tái chiếm và giữ vững từng tấc đất của vùng giới tuyến khỏi tay Cộng sản trong Mùa Hè Đỏ Lửa, 1972, đă uất ức tự sát khi bị địch bao vây và phục kích.
(10) [Điều cần ghi nhận là Miền Nam Việt Nam đă không sụp đổ chỉ v́ những hành động có tính cách không ăn được th́ đạp đổ đó của cựu Tổng Thống Thiệu, mà v́ chúng ta đă bị đồng minh Mỹ bỏ rơi. Một khi Mỹ đă bỏ rơi rồi, không ai —kể cả người anh hùng ôtận trung báo quốcọ Nguyễn Khoa Nam— có thể giữ vững Miền Nam hay xoay chuyển t́nh thế trong giờ phút đó, v́ chúng ta đă quá tuỳ thuộc vào viện trợ Mỹ. Vận nước đă đến hồi như vậy, cho nên ḿnh cũng khó trách cứ riêng ai được.]
(11) Nhiều người vẫn nghĩ rằng Tổng Thống Thiệu đă chơi khăm Tướng Minh Lớn cho bỏ ghét, v́ giữa khi cuộc chiến đang khốc liệt và tinh thần quân dân Việt Nam Cộng Hoà có lúc đang lên cao, vị cựu lănh đạo cuộc đảo chánh lật đổ Tổng Thống Diệm và cũng là lănh tụ của cái gọi là thành phần thứ ba tại Miền Nam Việt Nam (mà Cộng Sản ưa thích) lại hô hào một giải pháp hoà b́nh, với chủ trương rằng Việt Nam Cộng Hoà nên đơn phương ngưng chiến đấu mà tiếp tục thương thuyết với Việt Cộng là phía luôn luôn áp dụng chiến thuật vừa đánh vừa đàm trong suốt cuộc Chiến Tranh Việt Nam. Dĩ nhiên là Tướng Minh đă quá tin vào phe Cộng Sản nên mới chịu nhận trách nhiệm lănh đạo Việt Nam Cộng Hoà sau khi một trong những pḥng tuyến cuối cùng của phe chính phủ là Xuân Lộc, cách Sàig̣n 70 cây số về hướng Đông Bắc, đă mất — hay nói cho đúng hơn là sau khi quân Cộng Sản, mệt quá, đă bỏ không đánh Xuân Lộc nữa mà đi ṿng về phía Sàig̣n.
(12) Xin xem When Hell Was In Session (Rớt Xuống Âm Ty) cuả Jeremiah A. Denton, một Đại tá Hải Quân Mỹ từng bị Cộng Sản Bắc Việt bắt giam tại Nhà tù Hoả Ḷ Hà Nội sau khi phi cơ cuả ông bị bắn rơi trên vùng trời Bắc Việt trong Chiến Tranh Việt Nam. Nhà xuất bản Traditional Press, Alabama.
(13) Tổng Giám Mục Nguyễn Văn Thuận gọi đây là bệnh bè phái chia rẽ. (bđd).
(14) Thành tựu lớn nhứt về kiến trúc của Việt Nam cổ xưa là Thành Cổ Loa thời An Dương Vương Thục Phán mà nay đă bị thời gian với bao lớp sóng phế hưng và binh lửa tàn phá. Các tài liệu của Cộng Sản Việt Nam mô tả thành xây trên một khu đất cao và rộng, diện tích 92 hec-ta, nằm trên tả ngạn sông Hoàng Giang, gồm ba ṿng thành theo h́nh xoáy trôn ốc. Chu vi ṿng ngoài 8km, ṿng giữa 6,8km, ṿng ba là 1,6km... Bề rộng chân luỹ 20m, rộng 4m, cao 12m. Giữa hai ṿng thành, nơi xa nhất 400m, giữa các ṿng thành có hào sâu có thể lưu thông bằng thuyền. Mỗi luỹ có nhiều lối, nhiều ngơ thông nhau...
(15) Theo Trần Trọng Kim, người Việt Nam cũng có khi quỉ quyệt và hay bài bác nhạo chế. (sđd).
(16) Trong Những Trận Đánh Lịch Sử Trong Chiến Tranh Việt Nam, 1963-1975 (Nhà xuất bản Đại Nam, Hoa Kỳ), tác giả Nguyễn Đức Phương, khi đề cập đến Trận An Lộc, đă không hề nhắc nhở tới vai tṛ của Liên Đoàn 81 Biệt Cách Nhảy Dù là một đơn vị vừa vô cùng thiện chiến vừa đầy tinh thần cảm tử của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà. Nếu Biệt Cách Dù không nhảy vào giải cứu An Lộc th́ làm sao có được hai câu thơ bất hủ vinh danh: An Lộc địa sử ghi chiến tích; Biệt Cách Dù vị quốc vong thân? Nên nhớ là để soạn nên chương này, tác giả đă tham khảo tất cả tới 32 quyển sách, báo được liệt kê trong một thư mục dà ở cuối chương. Các hồi kư hay tường thuật của phe ta về những trận đánh lớn khác —như trận Quảng Trị chẳng hạn— cũng vấp phải lỗi lầm tương tự tuỳ theo người viết thuộc màu áo, màu mũ nào.
(17) Thiệt ra, từ lâu đă có Thuyết Việt Nho, một công tŕnh nghiên cứu hết sức khoa học và nghiêm túc do Giáo sư Kim Định khởi xướng và thuyết minh qua 14 tác phẩm mà ông đă viết. Đại khái, tác giả cho rằng văn minh và văn hoá Việt Nam có trước hay ít ra cũng đồng thời với văn minh và văn hoá Trung Hoa, bởi v́ gịng giống Việt (Bách Việt) từ phương Bắc đă tiến vào Trung Hoa trước để lập nên các triều đại cuả Vua Phục Hi, Thần Nông và Huỳnh Đế. Sau đó Hoa tộc (tức Hán tộc) tràn đến. Và sau trận đánh tại Trác Lộc giữa Hoàng Đế (lănh đạo Hoa tộc) và Si Vưu (lănh đạo Viêm Việt tộc), Si Vưu chết nên giống Viêm Việt lùi bước dần về phương Nam để trở thành người Việt Nam ngày nay. Trong quyển Nguồn Gốc Văn Hoá Việt Nam, Giáo sư Kim Định vạch rơ rằng Việt Nho chủ trương nhân chủ, dân quyền, b́nh quyền, b́nh quyền nam nữ, quân b́nh t́nh lư hay là văn vơ song hành.
(18) Sử chép rằng đời Nhà Trần, sau những trận đánh Chiêm Thành, quan quân Đại Việt thường bắt đem về nước các cung nga, vũ nữ cuả Chiêm Thành. Các đặc sứ văn hoá này đă truyền bá nghệ thuật Chiêm Thành tại Việt Nam qua các vũ điệu cung đ́nh mà họ tŕnh diễn, làm say mê ngây ngất triều đ́nh ta và làm cho ta phải lật đật bắt chước.
(19) Vào đúng lúc có Cuộc Đấu Xảo Ba-lê, Phan Châu Trinh đă gởi cho Vua Khải Định một bức thơ dài, đại khái ông hài tội nhà vua là chỉ lo sống xa hoa, ưa xiểm nịnh và chuộng sự quỳ lạy cho rơ ḿnh là một đấng quân vương mà không hề để ư đến phúc lợi của dân tộc Việt Nam lúc đó đang nằm dưới ách đô hộ cuả thực dân Pháp. Bức thơ có tác dụng như một gáo nước lạnh tạt vào mặt một vị hoàng đế, mà vào thời đó nếu không phải là một nhà Tây học được Hội Nhân Quyền Pháp hậu thuẫn triệt để như Phan Châu Trinh th́ không một sĩ phu Việt Nam đương thời nào dám dỡn mặt.
(20) Nhiều người vẫn tin rằng dân tộc Việt Nam ḿnh đặc biệt có khả năng xâm thực và làm hư hỏng bất cứ học thuyết đạo đức hay ư thức hệ chính trị nào được du nhập vào Việt Nam, cho dù đó là đạo lư Khổng Mạnh, học thuyết dân chủ Tây phương hay ư thức hệ Mác-xít Lê-nin-nít!
(21) Xin xem V́ sao tôi bỏ Quân Đoàn I cuả cựu Tướng Ngô Quang Trưởng, đăng trong Tạp chí Sóng Thần 1999, Kỷ Niệm 45 Năm Thành Lập Thuỷ Quân Lục Chiến Việt Nam Cộng Hoà.
(22) Cái thuở ban đầu lưu luyến ấy, ngh́n năm chưa dễ đă ai quên. Thơ Thế Lữ.
(23) Hai triết gia vô thần Đức của thế kỷ 19 là Feuerbach vả Nietzsche lần lượt rao giảng tin dữ Thượng Đế đă chết, và mọi giá trị truyền thống của con người theo đó cũng chết luôn. Hễ đă không có Thượng Đế th́ cuộc đời chẳng hề có mục đích và ư nghĩa ǵ, và con người được phép làm mọi sự mà y muốn.
(24) Ai cũng phải nh́n nhận rằng, qua cuộc xung đột tại Việt Nam, Cộng Sản Việt Nam đă chứng tỏ họ thuộc loại tàn ác nhứt, nh́ thế giới, với thành tích thủ tiêu thiệt lẹ đối thủ theo phương châm thà giết lầm hơn bỏ sót, pháo kích bừa băi vào các khu dân cư (chỉ v́ các khu này t́nh cờ nằm gần các căn cứ quân sự Mỹ hay Việt Nam Cộng Hoà), bắn giết dân lành vô tội ngay trong lúc họ đang chạy trốn Thần Chiến Tranh do chính họ thả ra, tạo nên những Đại Lộ Kinh Hoàng và Quốc Lộ Máu vang danh trong lịch sử. Nhưng v́ sao Ông Trời lại để cho họ chiến thắng? Tại sao Ông Trời lại bắt những người cầm súng bảo vệ dân lành và tự do cho dân tộc như các chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà phải thua, phải chết thảm? Nếu c̣n phải đợi tới "ngày phán xét cuối cùng" lúc đó Ông Tṛi mới chịu ra tay trừ bạo th́ ai c̣n biết Ông Trời ở đâu?
(25) Thiên vơng khôi khôi, sơ nhi bất lậu, nghĩa là Lưới Trời lồng lộng, tuy thưa nhưng không ai có thể thoát ra được. ư nói con người dù có thể thoát được luật pháp trần gian (nhờ cướp được chính quyền nên khỏi bị thế gian trừng trị) nhưng không thể thoát khỏi lưới Trời, bởi v́ Thượng Đế chí công và đầy quyền năng sẽ trừng phạt những kẻ gian ác, cho dù kẻ đó hiện đang cầm quyền sinh sát trong tay.
(26) Một giáo sư trường Cao Đẳng Sư Phạm Sàig̣n đă tâm sự như vậy với các giáo sinh của ḿnh về t́nh h́nh trường trại và tŕnh độ học vấn của học sinh Miền Bắc Việt Nam từng là học sinh của bà trước đây.
(27) Người Việt Nam tại quê nhà hiện nay, có lẽ v́ quá thiếu thốn nhưng lại ham hưởng thụ v́ cuộc đời tuyệt vọng, luôn luôn đánh giá Việt kiều hải ngoại về thăm quê hương qua cách chi tiền rộng hay hẹp của mấy người này. Thương thay cho những Việt kiều nào tiền th́ không có là bao mà t́nh yêu quê hương đất nước th́ dạt dào như biển rộng, sông dài và đại dương bát ngát, chi tiền nhỏ giọt như xê-rum pḥng mổ nên mới bị người thương xỉa xói là đồ Việt kiều kẹo kéo!
(28) Nguyễn Thuỳ & Trần Minh Xuân viết về khả năng hội nhập các nền văn hoá nước ngoài của dân tộc Việt Nam như sau: "Cái cốt tuỷ, tinh hoa cuả các thứ du nhập hầu như không có đất tốt để thị hiện mà chỉ có cái phần đuôi cặn bă của những thứ đó mới tung hoành ngang dọc trên mảnh đất này [Việt Nam]. Tóm lại, chúng ta chạy theo cái đuôi cuả mọi nền văn hoá bên ngoài mà không thực sự nắm bắt được cái tinh lư ảo diệu của các luồng tư tưởng ngoại lai." (sđd).
(29) Tôi làm tôi mất nước, bút kư cuả Lê Văn Phúc. Nhà xuất bản Đại Nam, Hoa Kỳ.
(30) Cựu Phó Tổng Thống Nguyễn Cao Kỳ, trong một bài nói chuyện trước các chiến hữu Không Quân của ông cách nay vài năm tại Texas, đă hô hào một cuộc hợp tác chính trị với Cộng Sản Việt Nam như là một cách thế để người Việt trong và ngoài nước cùng nhau bắt tay kiến tạo quê hương. Lời hô hào của vị cựu tướng Không Quân đă lập tức bị những người Việt chống Cộng tại khắp nơi trên thế giới phản đối kịch liệt, cho là đón gió trở cờ. Dường như thời gian gần đây cựu Tướng Kỳ đă có những tiếp xúc không chính thức với Hà Nội để mưu cầu một chỗ đứng chính trị nào đó nơi quê nhà, v́ vị cựu Tư Lệnh Không Quân Việt Nam Cộng Hoà, người từng đem máy bay ra oanh tạc Bắc Việt hồi 1965, coi như không làm nên được chuyện ǵ kể từ khi qua sống lưu vong bên Mỹ. Có tin là một cựu tướng lănh khác cuả Miền Nam Việt Nam, Nguyễn Khánh, cũng đang thực hiện những cuộc phiêu lưu chính trị tương tự. Cũng như ông Kỳ, vị cựu tướng lănh này vẫn tin rằng một ngày nào đó Cộng Sản sẽ phải cần tới ông. Riêng cựu Tổng Thống Dương Văn Minh th́ đă công bố kế hoạch về sinh sống tại Việt Nam với Cộng Sản. Vị cựu tướng bốn sao từng có công sát hại một trong những địch thủ lợi hại nhứt của Cộng sản là Tổng Thống Diệm của Miền Nam Việt Nam trong một cuộc đảo chánh hồi năm 1963, nghĩ rằng ḿnh đă lại có công đưa Việt Nam Cộng Hoà vào chỗ đầu hàng không điều kiện quân Cộng Sản Bắc Việt hồi tháng Tư năm 1975, tiết kiệm được nhiều xương máu cho cả đôi bên trong cuộc chiến.
(31) Bà Hạnh Phước, Hoa Hậu Phu Nhơn Liệt Quốc Trong Vũ Trụ, 1995 (Mrs. All Nations Universal, 1995), Giám Đốc Thẩm Mỹ Viện Hạnh Phước tại Houston, Texas, v́ lư do cạnh tranh nghề nghiệp, đă bị một tờ báo Việt ngữ điạ phương chửi bới liên tục. Vị chủ nhiệm kiêm chủ bút tờ báo trịnh trọng tuyên bố: "Chừng nào Bà Hạnh Phước c̣n th́ tờ báo chúng tôi vẫn c̣n," ư nói tờ báo này được sinh ra với sứ mạng chửi Bà Hạnh Phước! Thiệt là: "Truyện Kiều c̣n th́ tiếng Việt hăy c̣n" (Phạm Quỳnh), và "Tôi chửi bới, vậy tôi hiện hữu" (kiểu Descartes).
(32) Tất cả những trại "học tập cải tạo" tại Miền Nam Việt Nam đều có một giáo tŕnh 10 bài học chính trị cơ bản cho sĩ quan, viên chức "ngụy" (tức chế độ Việt Nam Cộng Hoà cũ), bắt đầu bằng Bài Số 1 "Đất nước ta giàu đẹp, dân tộc ta anh hùng". Các bài c̣n lại là về cuộc chiến đấu chống Thực dân Pháp và Đế quốc Mỹ, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xă hội, chính sách "khoan hồng nhân đạo" của Chính phủ Cách mạng (Cộng sản) dành cho "nguỵ quân, nguỵ quyền"... Trên lư thuyết, "cải tạo viên" học xong 10 bài này th́ coi như măn khoá và được trả về nguyên quán. Nhưng v́ 10 bài này có xào tới, nấu lui cũng chỉ lâu khoảng hai tháng cho nên không có ai được về, mà tất cả đều phải ở lại tiếp tục "cải tạo lao động" cho đến khi "thật sự tiến bộ". "Cải tạo lao động" tức là đi lao động khổ sai tại đồng ruộng hay núi rừng. Muốn được coi là thật sự tiến bộ, cải tạo viên phải ở lại trại tập trung từ ba đến năm hay mười năm hay lâu hơn nữa, thường là tuỳ ở sức nặng của món "nợ máu" đối với nhân dân (tức là Cộng sản) mà "cải tạo viên" đă vay trong cuộc chiến.
(33) Xin xem Paris By Night 40, chủ đề Mẹ, cuả Nhà Thuư Nga Paris. Giám đốc sản xuất là Tô Văn Lai; biên tập & giới thiệu chương tŕnh là Nguyễn Ngọc Ngạn.
(34) Đoạn cuối bản quốc thiều nước Cộng Hoà Miền Nam Việt Nam [Cộng Sản Nam Việt Nam] trước ngày bị chính đàn anh Cộng Sản Bắc Việt yêu dấu của họ thủ tiêu: Vận nước đă đến rồi, nguyện hy sinh đến cùng. Dựng xây non nước sáng tươi muôn đời... Giải Phóng Miền Nam Hành Khúc.
(35) Nguyễn Thuỳ & Trần Minh Xuân: Chúng ta có thể có một đôi cá nhân thông minh, xuất sắc, nhưng để tạo nên một cái tiếng chứ trên thực tế không có một đóng góp nào đáng giá. (sđd).
(36) Nguyễn Thuỳ & Trần Minh Xuân: "Kể không hết những thói hư tật xấu của người Việt Nam. Đến nay, những thói xấu đó càng trở nên lộ liễu khiến cả thế giới phát sợ." (sđd). Trên thực tế, tại hải ngoại đang có hiện tượng chối phăng nguồn gốc Việt Nam khi nào có thể được, điễn h́nh là một số người trong giới ca sĩ chuộng sĩ diện. Ca sĩ hát tiếng Việt Nam ǵ mà hễ được hỏi tới nguồn gốc th́ cứ khai ḿnh là người Tàu! V́ sao được sinh ra và lớn lên tại Việt Nam, nói tiếng Việt Nam từ thuở mới lọt ḷng mẹ, và nhờ có người Việt Nam đổ máu ra trong chiến tranh mới được quốc tế cho đi tỵ nạn mà lại không dám nhận ḿnh là người Việt Nam? Té ra là v́ sợ. Mà điều ǵ làm cho mấy người này phải sợ? Hỏi tức là trả lời.
(37) Khổng Tử: Tu thân, tề gia, trị quốc, b́nh thiên hạ. Nghĩa là: Trước hết phải tu dưỡng tánh t́nh để trở thành người có đạo đức. Sau đó mới tính tới chuyện quản lư gia đ́nh. Kế đó mới đem tài năng ra mà trị nước. Và sau cùng, khi đất nước đă thịnh vượng, ta mới tính đến chuyên mang lại an lạc, thanh b́nh cho tất cả mọi người trên thế ǵan.
(38) Lời nhạc trong Chuyến Đ̣ Vĩ Tuyến của Lam Phương.


Bài II
Nếu Nguyễn Hồi Thủ, người dịch "Người Trung Quốc Xău Xí" của Ba Dương đă gióng trước, "Có thể giữ được ḷng b́nh an nếu đừng đọc cuốn sách nầy"... Quả thật là như vậy, v́ chỉ đọc bài giới thiệu của Phan Thanh Tâm thôi, chúng ta đă lậm phải ngay điều xa xót với câu hỏi cay đắng: Chẳng lẽ người Việt cũng "xấu" đến độ đáng sợ như thế sao? Câu trả lời không thể khả quan hơn v́ như Saroyan Vann đă tường tŕnh quá đầy đủ và quá hữu lư (ở phần I), mà chúng ta dẫu đào cái hố sâu bao nhiêu, tiếng vọng của lời tố giác "Vua Midi mọc tai lừa!!" cũng không thể lấp liếm được. Vâng, người Việt Nam đă trở nên thậm tệ dị dạng, và biến tướng đến độ thảm thương - Đă đến lúc chúng ta phải chập nhận sự thật, dẫu khắc nghiệt đến bao nhiêu.

Có thể tạm bỏ qua một bên sự kiện tranh chấp quyền lực chính trị bằng biện pháp quân sự giữa hai phe Quốc-Cộng, mà lần khởi sự và buổi kết thúc (ắt phải có giữa hai phe lâm chiến) đă diễn ra cách đây hơn nửa kỷ, quá 25 năm. Nói như thế không phải để 'chạy tội", đánh tráo trách nhiệm cho tập đoàn người cộng sản ở Hà Nội về t́nh trạng sa đọa của Việt Nam hiện tại. Nhưng, bởi chúng ta cần trung trực, khách quan hơn để nh́n vấn đề từ nguồn cội, mà tác động đích thực, quyết định trực tiếp đến vận mệnh, tương lai đất nước, hầu định h́nh, định tính lại diện mạo, bản sắc người Việt Nam. Chúng ta nói về diễn tiến nguy hại, hậu quả lâu dài khi - nền giáo dục nhân bản và dân tộc mà người Việt tối cần thiết dần bị hũy hoại và tiêu diệt.- Đầu mối tội của người cộng sản là nơi đây.

Chẳng đợi đến năm 1883, 1884, hai Ḥa Ước Quư Mùi và Giáp Tuất hợp thức hóa chế độ thực dân Pháp ở Việt Nam, giới sĩ phu mới có phản ứng không chịu khuất phục, nhưng ngay sau khi quân Pháp đánh chiếm Đà Nẵng, 1858; thành Chí Hoà, ba tỉnh Miền Tây Nam Bộ, 1861, từ Nam ra Bắc, Trương Định, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân, Trần Cao Vân, Thái Phiên, Tôn Thất Thuyết, Phan Đ́nh Phùng, Cao Thắng, Hoàng Hoa Thám, Nguyễn Thiện Thuật... đă thống lănh quân binh, phối hợp với những vị vua minh duệ Duy Tân, Hàm Nghi liên lũy chống Tây xâm, giúp vua, cứu dân, giữ nước. Trí thức quan lại cũng không thiếu trí tuệ viễn kiến hoặc dũng khí bản lănh để thúc dục triều đ́nh cải cách, hoặc cùng đành tiết tháo hy sinh, tỏ ḷng tận trung báo quốc, trường hợp của Nguyễn Trường Tộ, Phan Thanh Giản, Hoàng Diệu. Và đỉnh cao trung dũng Kẻ Sĩ Việt Nam được đánh dấu bởi cái chết bi tráng của mười ba Liệt Sĩ Quốc Dân Đảng nơi pháp trường Yên Báy, 17 tháng 6, 1930. Thế nhưng, năm mươi năm sau, hơn nửa thế kỷ được thụ lănh "học thuật" Tây phương, nơi phương tây hàng đầu của tổ chức và kỹ thuật cao, phía Tây- Âu với Mỹ, Pháp, phía Đông-Âu với Nga, Đức - cuối cùng, tiếng than xé cật đă vang lên vô vọng - Kẻ sĩ nay ở phương nào? Kẻ sĩ nào thấy đâu?! T́nh trạng bi thảm nầy hẳn phải có một đâu mối. Đầu mối tiên khởi và độc nhất: Người Việt ở thế kỷ qua đă hẳn thiếu một nền QUỐC HọC. Và đảng cộng sản ở Hà Nội là thủ phạm hàng đầu của "sự nghiệp tai họa"- thay thế nền quốc học khẩn thiết nầy bằng một kế sách mạo danh xă hội, mót nhặt từ những tay sát nhân siêu đẳng. Chúng ta hăy xem thuật "dạy người" của cán bộ cọng sản đệ tam quốc tế.

Do quá khốn đốn, quẩn bách trong cuộc sống, nên con người số đông luôn cần phép lạ và ân huệ mà thực tại trần thế lại không thể nào đáp ứng được, nếu không muốn nói c̣n tạo nên nguy biến trầm trọng hơn. Thế nên, các tôn giáo đă được các bậc đại trí, từ nhân khai sáng và măi tồn tại cùng nỗi khổ con người. Chúng ta có thể nói chắc như thế mà không sợ sai lầm. Nhưng người cộng sản lại ngang ngược phủ nhận nhu cầu sinh tử nầy, họ khinh miệt đánh giá tôn giáo như là một h́nh thái tồi tệ tinh thần, loại "thuốc phiện của nhân dân", và quyết tâm trị liệu cơn say thuốc nầy bằng biện pháp bạo lực. Sau khi thanh toán "ông trời" - không đáng một chữ viết hoa, và cưỡng ép người dân vào ngỏ cụt lịch sử lầy lội đẫm máu (phần I), người cộng sản (cộng sản Á Châu vốn là kẻ theo học xuất sắc, cộng sản Việt Nam lại là "đỉnh cao trí tuệ siêu việt" của quá tŕnh thụ huấn khốc hại nầy) tra vào tay nhân dân một "ân huệ" độc địa nhưng cũng thích hợp vớI tính ác tự thân của người - quyền giết người - được biện hộ v́ mục đích, yêu cầu của chủ nghĩa và chế độ. Và giới gọi là "kẻ sĩ" thêm một lần được "vận động cách mạng":
Từ, Đường vinh quang xây xác quân thù... Tiến Quân Ca của Văn Cao", đến

Giết! Giết! Giết!...
Bàn tay không phút nghỉ
Để ruộng đồng thêm tốt
Lúa thêm xanh - Chế Lan Viên

Trong hơn năm mươi năm, cán bộ cộng sản đă cưỡng ép, thực tập buộc người dân nhiễm thói quen - một bản năng thứ hai - sống cùng cảnh giới của sự ác và hóa thân nên tính ác. Quá tŕnh tàn nhẫn nầy không loại trừ đến cả t́nh thương, trái tim người mẹ - tất cả đồng bị "chính trị hóa":

Bầm thương con nên bầm yêu đồng chí
Bầm quư con nên bầm mến anh em - Tố Hữu

Hoặc giây phút linh thiêng của cuộc tồn sinh - khi người sản phụ lâm bồn - được so sánh, đánh giá như động tác bắn giết một loại quân thù tàn tệ

Tao đánh mầy hân hoan như sinh đẻ
Và linh thiêng như xây dựng kỳ đài - Chế Lan Viên

Để cuối cùng hoàn tất nên "con người xă hội chủ nghĩa" với nỗi ngu muội mê thiếp theo h́nh ảnh của một "lănh tụ tôn giáo mới",

Thương cha, thương mẹ, thương chồng,
Thương ḿnh thương một, thương ông thương mười!! - Tố Hữu

"ÔNG" chính là "Stalin, tên giết người" ghê tởm nhất của lịch sử nhân loại với thành tích 20 triệu người Nga và những dân tộc thống thuộc đế quốc sô-viết, chết dưới tay y trong 29 năm cầm quyền. Hoặc, một mẫu mực khác gần gũi, quen thuộc hơn, Mao Trạch Đông với "tính sáng tạo vô sản", dùng xe hốt rác để dọn xác người, chỉ một thành phố Nam Kinh sau một lần Hồng Vệ Binh xuống đường biễu dương lực lượng năm 1965. Trước những đỉnh cao thắng lợi nầy, ba ngàn người Huế bị chôn sống trong Tết Mậu Thân, 1968, hoặc 800 bộ đội miền Bắc của sư đoàn 308 bị tan xác bởi một pass B52 nơi mặt trận Khe Sanh cuối năm 1967, (do thực hiện âm mưu thí quân, đánh lạc hướng Tướng Westmoreland, để đoạt thắng lợi trong lần tấn công đầu năm 1968) không hề làm Vơ Nguyên Giáp chạnh ḷng, nên ba mươi năm sau, khi nhắc lại với người Mỹ, y vẫn hân hoan giương giương tự đắc về một "chiến thắng Khe Sanh, Mậu Thân 1968".

Vâng, khi giết người đă là một "sự nghiệp", máu người là "chất men vinh quang", xác chết của đồng bào ḿnh là món hàng phải trả giá bằng những tờ giấy bạc mới được phép đem chôn (Xác người chết vượt biên trôi vào băi biển Vũng Tàu nhân ngày giỗ Nguyên Hồng, Thơ Trần Mạnh Hảo) - chữ "xấu xí" có c̣n đủ nghĩa để gọi đến "người Việt Nam" nữa hay không. Tuy nhiên, trong khi đó, vẫn c̣n một số người không nhỏ - Lẽ tất nhiên cũng là"người Việt Nam ta" tung hô, ngợi ca và cố công bắt chước những kẻ "xấu xí cách mạng vô sản tiên tiến" kia.

Và về phía cộng ḥa, trách nhiệm dạy người được trao gởi vào tay những viên cai, đội mà cùng đích "vơ nghiệp" không ǵ hơn là một vài mẫu kim loại h́nh ngôi sao được đeo lên cổ áo, để có "uy tín" chiếm giữ nhiệm vụ "đặc trách văn hóa", nên thành "thần tượng tuổi trẻ" với kỹ thuật cao giải tử vi, chọn gà chọi và đánh bài mạt chược. Bài viết của Phan Thanh Tâm sau đây e rằng không đủ vào đâu.

Vạch Áo Cho Mọi Người Cùng Xem
PHAN THANH TÂM

Tốt khoe ra, xấu xa đậy lại và nhất định không có chuyện vạch áo cho người xem lưng. Đó là phương châm của phe ta. Tại sao vậy? Tự cho là thuộc ḍng giống con rồng cháu tiên, và có quá khứ hơn bốn ngàn năm văn hiến nên người ḿnh lúc nào cũng tốt, cũng bănh, cũng anh hùng, xuất chúng. Hễ nói tới người ngoại quốc th́ xách mé, trịch thượng; gọi họ bằng thằng, bằng con. Và nước VN phải là minh châu trời đông, là bó đuốc soi đường. Tuy nhiên gần đây, có dư luận lên tiếng là phải xét lại cái ư tưởng tự tôn, tự đại, ngông cuồng đó. Họ cho rằng cứ hót ca và, nâng bi dân tộc ḿnh một cách lộ liễu như vậy hoài th́ ta sẽ măi măi ngất ngư như con gà mắc dây thun. Chắc hẳn phải có vấn đề, có trục trặc đâu đó v́ tài khôn như vậy mà chưa ra cái con ǵ cả trong khi các nước lân bang ở Đông-Nam Á nay đă là con cọp, con beo, con sư từ rồi.

Cái hay ở chỗ, người tạo ra dư luận là một nhà thơ hồi nhỏ ở Saigon, du học ở Nhật năm 1966, định cư ở Pháp năm 1969, trong khi sang Tàu, vớ đựơc một cuốn sách khiến ông 'thích thú quá cỡ" và ông nghĩ rằng "bất cứ người VN nào khác đọc được, bảo đảm cũng sẽ thích thú" như ông. Ông tin rằng quyển sách sẽ "giúp nh́n lại mà đánh giá bản thân, dân tộc và văn hóa của ḿnh trong giai đoạn hiện nay". V́ thiện ư, ông bỏ công ra dịch và mong có nhiều người đọc. Nhà xuất bàn Chân Mây Cuối Trời phát hành bản dịch lấn đầu tiên tại Paris năm 1998. Cuốn sách được đón tiếp nồng hậu. Giới báo chí đua nhau nói về nó. Nhà xuất bản Văn Nghệ ở quận Cam, thủ đô của người tị nạn, hưởng ứng in lại và quyển sách được coi là bán chạy trong năm 1999.

Nhà báo Lê Đ́nh Điểu, trước khi qua đời, trong khi nằm trên giường bệnh, viết bài điểm sách đăng trên Thế Kỷ 21 số tháng 4/99: "Đọc Người Trung Quốc Xấu Xí của Bá Dương, người VN nào cũng liên tưởng đến việc đây là chuyện của ḿnh. Có lẽ chỉ thay cái tựa là Người Việt Nam Xău Xí cuốn sách cũng vẫn có ư nghĩa. Phải chăng đó là lư do nhà thơ Nguyễn Hồi Thủ bỏ th́ giờ, công sức ra dịch cuốn sách sang Việt ngữ?" Trả lời câu hỏi của nhà phê b́nh văn học Đặng Tiến, đăng trong Việt Mercury, dịch giả, tên thật là Nguyễn Khôi Minh, sinh năm 1945 tại Hà Bắc nói, sự đời là thuốc đắng đả tật. Có chướng tai cũng phải nói. Ông tâm sự, "không đọc quyển sách này có khi đở phải nghĩ ngơị lôi thôi; c̣n chẳng may đọc có thể sẽ bị đau khổ nhiều hơn là thích thú".

Trong bà́ phỏng vấn hồi tháng 10/99 này, khi đề cập về những cuốn sách như Người Việt Đáng Yêu, Người Việt Cao Qúi, dịch giả, đă có bảy tập thơ xuất bản ở ngoại quốc từ năm 1968, cho biết, "Đó là chuyện ngược đời. Ở những nước tiên tiến giàu mạnh, chưa có nước nào bốc thơm dân tộc ḿnh một cách lố bịch như thế cả. Người Mỹ, người Nhật, người Pháp, người Đại Hàn đều chỉ có những sách nói lên khuyết điểm, những cái tồi dở của dân tộc, đất nước ḿnh. Bây giờ đến lượt người Trung Quốc. Cuốn Người Trung Quốc Xấu Xí xuất bản ban đầu ở Đài Loan; sau đó được tái bản ở lục địa. Họ đă biết nghĩ, tuy là môt nước lớn, văn hóa lâu đời, nhưng nếu cứ măi ra ră về những cái vĩ đại th́ theo nhá báo Bá Dương, tác giả cuốn sách, Trung Hoa sẽ đi đến chỗ diệt vong mà thôi".

Nhà thơ Nguyễn Hồi Thủ, trong phần lời người dịch viết, ngay sau khi từ Trung Quốc về đến VN, ông đă đưa bản sao cho một người bạn ở Hà Nội và động viên người này dịch ra tiếng Việt. Nước Trung Hoa Cọng Sản đă chấp nhận cuốn sách. Người Âu Mỹ cũng thế, th́ không có lư do ǵ người VN lại không thể được đọc nó, cho dù không phải để học hỏi, mà có thể v́ hiếu kỳ, thông tin về một nước láng giềng. Hơn năm năm, ông đă hy vọng là cuốn sách sẽ xuất hiện tại VN; nhưng cho đến nay, người trong nước vẫn chưa được đọc. Theo dịch giả, cuốn sách sẽ rất có ích cho tất cả các cộng đồng có liên quan it nhiều đến văn hóa Trung Quốc. Chủ đích của tác giả Bá Dương là nếu muốn phục hưng dân tộc, phải bắt đầu bằng việc thừa nhận các khuyết điểm, sai trái của ḿnh.
Đọc người rồi ngẫm đến ta

Tác giả Bá Dương, là nhà báo, nhà văn, nhà thơ và là sử gia, sinh năm 1920, chạy sang Đài Loan năm 1949, ở tù 10 năm v́ các bài viết bị xem là phạm thượng. Ra tù ông đi diễn thuyết về hiện tượng Người Trung Quốc Xấu Xí. Cuốn sách gồm những bài nói chuyện của ông và của những người tranh luận với ông. Có người cho rằng nếu không đọc được sách của Ba Dương là một sự thiệt tḥi lớn. Sách hấp dẫn, hơn chuyện chưởng của Kim Dung, v́ nó khiến thiên hạ phải: đọc người rồi ngẫm đến ta. Thấy sao nó giống dữ vậy cà. Giống dễ sợ. Theo ông, văn hóa Trung Hoa đă biến thành một đầm nước chết, càng lâu càng thối, thành một vại tương rồi. Đặc tính rơ nhất của người Trung Quốc là dơ bẩn, hỗn loạn, ồn ào. Có nhiều nơi, nếu người Trung Quốc đến ở là những người khác dọn đi.

Bất kỳ ở chân trời góc biển nào hễ có người Trung Quốc là có cắn xé nhau. Mỗi người Trung Quốc đều là một con rồng, nói năng vanh vách, cứ như là ở bên trên chỉ cần thổi một cái là tắt được mặt trời, ổ dưới th́ tài trị quốc b́nh thiên hạ có dư. Nhưng nếu ba người Trung Quốc họp lại với nhau, ba con rồng này lại biến thành một con heo, một con gịi. Người Trung Quốc vĩnh viễn không đoàn kết được. Mỗi người lại c̣n có đầy đủ lư do để có thể viết một quyển sách nói tại sao họ lại không đ̣an kết. Bất cư xă hội người Hoa nào it nhất cũng phải có 365 phe phái t́m cách tiêu diệt lẫn nhau. Họ chưa biết tầm quan trọng của sự hợp tác; nhưng họ có thể viết ngay cho anh xem một quyển sách nói tại sao cần phải đ̣an kết, hay ho đến Thượng Đế cũng có thể khóc được. Những thói xấu đó đă thâm căn cố đế. Cái loại triết học xâu xé nhau đó lại đẻ ra nơi chúng ta một hành vi đặc thù khác: chết cũng không chịu nhận lỗi. Họ thích nói khoác, nói suông, nói dối, nói láo, nói những lời độc địa. Hễ cứ có dính đến lập trường chính trị hay tranh quyền đoạt lơi là những lời nói độc địa sẽ được tuôn ra vô hạn định.

Người Trung Quốc sống tại Mỹ cũng vậy, nào cánh tả, cánh hữu, trung lập, độc lập, thiên tả, trung, trung thiên hữu, hưũ thiên trung vân vân và vân vân, chẳng biết đường nào mà ṃ.Người này đối vớI kẻ nọ đều mang mối cựu thù như nó giết bố ḿnh. Thật không hiểu là thứ dân tộc ǵ? Đối xử với người Trung Quốc tệ hại nhất không phải là người nước ngoài, mà chính là người Trung Quốc với nhau. Bán rẻ, hăm dọa người Trung Quốc lại không phải là người Mỹ mà là người Hoa. Người Tây Phương có thể đánh nhau vỡ đầu rồi vẫn lại bắt tay nhau, nhưng người Trung Quốc đă đánh nhau rồi th́ cừu hận một đời, thậm chí có khi báo thù đến ba đời cũng chưa hết. Sống trường kỳ trong cái hũ tương lâu ngày quá tự nhiên sinh ra tâm lư cẩu thả. Một mặt tự đại khoe khoang, c̣n mặt khác tự ti, ích kỷ; không có can đảm dám khen người khác, chỉ có dũng khí dùng để đả kích kẻ khác; chửi bới sau lưng; yêu th́ sợ chúng cười, ghét th́ sợ chúng thù. Họ vĩnh viễn không thể nào so sánh được với ngươi Do Thái, chỉ cần so sánh với người Nhật, ngươi Đại Hàn là cũng thấy bị thua tới cả trăm ngh́n năm ánh sáng rồi.

Người Trung Quốc sợ sệt đủ moị thứ trên đờ́. Cái năo trạng hăi sợ này đă nuôi dưỡng bao nhiêu bạo chúa, làm tổ ấm cho bao nhiêu bạo quan. V́ vậy bạo chúa, bạo quan không bao giờ bị tiêu diệt, và đă biến dân tộcTrung Quốc thành một dân tộc hèn mọn. Sức tưởng tượng, óc suy xét, tư duy củu giới trí thức bị bóp chết, xơ cứng. Trong 4000 năm, từ Khổng Tử trở đi, không c̣n có một nhà tư tưởng nào lớn nữa. Cái hũ tương văn hóa, cái hũ tương thối làm cho người Trung Quốc xấu xí, không thể dùng tư duy của ḿnh giải quyết, phải bắt chước, phải dùng cái tư duy của kẻ khác; lớn lên trong tham ô, hỗn loạn, chiến tranh, giết chóc,bần cùng, cho nên chẳng bao giờ có cảm giác an toàn, lúc nào cũng hoảng hốt, lo âu.Trung Quốc diện tích rộng thế, lâu đời thế mà người Trung Quốc lại có một tâm điạ thật hẹp ḥi, không muốn ai hơn ḿnh. Phải chăng Thượng Đế đă phú cho chúng ta có một nội tâm xấu xa?

Trên đây là những đọan trích các ư tưởng tản mạn trong sách của nhà báo Bá Dương. Ai cũng biết, gần mực th́ đen, gần đèn th́ sáng. Hơn một ngàn năm đô hộ, lại sống sát nách một kẻ như thế, chẳng lẽ ta gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn? Họ sao ta vậy hay ta tệ hơn th́ chẳng có ǵ lạ cả. Lại nữa, mỗi dân tộc có mỗi bệnh trạng xă hội. Bệnh trạng của ta cọng thêm bệnh trạng của anh bạn láng giềng th́ chắc phải hết thuốc chữa; hèn ǵ nước ta lúc nào cũng loay hoay như gà mắc đẻ, lệt bệt đ́ sau thiên hạ. Nếu văn hóa Trung Hoa đă biến thành một cái hũ tương thối th́ văn hóa ta là cái hũ ǵ? Hũ vàng hay là hũ mắm thối? C̣n Người VN ra sao? Thử nh́n thoáng vào gương xem.

Mẫu người Việt Nam
Trong cuốn Việt Nam Sử Lược của Trần Trọng Kim có đoạn tả tính t́nh người VN trước năm 1930 như sau: Về đàng trí tuệ và tính t́nh, th́ người VN có cả các tính tốt và các tính xấu. Đại khái th́ trí tuệ minh mẫn, học chóng hiểu, khéo chân tay, nhiều người sáng dạ, nhớ lâu, lấy sự nhân, nghĩa, lễ, trí, tín làm năm đạo thường cho sự ăn ở. Tuy vậy cũng có hay tính tinh vặt, cũng có khi quỉ quyệt, và hay bài bác chế nhạo. Thường th́ nhút nhát, hay khiếp sợ và muốn sự ḥa b́nh nhưng mà đi trận mạc th́ cũng có can đảm, biết giữ kỹ luật. Tâm địa th́ nông nổi, hay làm liều, không kiên nhẫn, hay khoe khoang, và ưa trang hoàng bề ngoài, hiếu danh vọng, thích chơi bời, mê cờ bạc. Hay tin ma, tin quỉ, sùng sự lễ bái nhưng mà vẫn không nhiệt tin tôn giáo nào cả. Kiêu ngạo và hay nói khoác, nhưng có ḷng nhân, biết thương người và hay nhớ ơn. Đàn bà th́ hay làm lụng và hay đảm đang, khéo chân, khéo tay, làm được đủ moi việc mà lại biết lấy việc gia đạo làm trọng, hết ḷng chiều chồng, nuôi con, thường giữ được các đức tính rất quí là tiết, nghĩa, cần, kiệm.

Với mẫu người nói trên và nếu cho rằng, văn hóa là sinh hoạt, ta không hiểu văn hóa ta là văn hóa ǵ, lại có thể sản sinh một tay gian hùng nhưng rất thành công như Trần Thủ Độ. Việt Nam Sử Lược của học gỉả Trần Trọng Kim cho biết, v́ cốt gây dựng cơ nghiệp cho nhà Trần, dù tàn bạo đến đâu Trần Thủ Độ cũng làm cho được. Ông đă chôn sống cả gịng họ Lư. Trước đó, Trần Thủ Độ nói với vua Lư Huệ Tông, tuy đă bỏ ngôi vua, xuất gia đi tu, môt câu để đời "nhổ cỏ th́ phải nhổ cả rể cái". Trong khi đó, Nguyễn Trăi, đại công thần của vua Lê Lợi, thảo ra B́nh Ngô Đại Cáo, môt bản văn chương giá trị, và là tác gỉả câu đầy t́nh người "Thương người như thể thương thân", trong tập Gia Huấn Ca, th́ lại bị giết cả họ v́ bị kết tội là dùng người thiếp đẹp và giỏi thơ, Nguyễn Thị Lộ, để mưu hại nhà vua.

Cụ Hoàng Văn Chí, trong cuốn từ Thực Dân đến Cọng Sản cho biết, vào những năm 1954 và 1956, khi Cọng Sản Việt Nam đem chiến thuật "Cải Cách Ruộng Đất" của Mao Trạch Đông, áp dụng tại Bắc Việt, mới thấy người ḿnh sao lại có đầu óc nô lệ dữ vậy. Đúng như cụ Trần Trọng Kim phê b́nh: "từ tư tưởng cho chí công việc làm, điều ǵ ḿnh cũng lấy Tàu làm gương. Hễ ai bắt chước được Tàu là giỏi, không bắt chước được là dở". Mà theo Bá Dương, Trung Quốc hiện tại c̣n là một nước dă man nguyên thủy, th́ việc Cọng Sản Việt Nam đưa ra phương châm: "thà giết mười người vô tội c̣n hơn để thoát một kẻ thù" trong khi phát động chiến dịch long trời lỡ đất nói trên cũng là điều hiển nhiên thôi. Ở các nước văn minh th́ khác. Nguyên tắc luật pháp của họ là: thà tha lầm hơn bắt lầm.

Mặc khác, trên sân khấu chính trị nước ta có một "diễn viên kỳ tài", chữ của nhà văn Vũ Thư Hiên khi nói về Hồ Chí Minh, một người làm cách mạng chuyên nghiệp, được huấn luyện tại Nga, tên thật là Nguyễn Sinh Cung. Ông tiến, ông thoái, khi hai bước, khi ba bước, khi khóc, khi cười, biến ảo khôn lường. Cả thế giới đêu nghe danh ông. Cho đến nay chưa ai biết rơ ỏcon đường bác điơ. Theo giáo sư Nga Anatoli Sokolov, chuyên viên Liên Sô về Việt Nam Học, tại Trung Tâm Nghiên Cứu Đông Phương ở Mạc Tư Khoa, trong cuộc đời hoạt động của Hồ Chí Minh, ông có trên 150 bí danh. Để cho "chủ nghĩa xă hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới'' ông sẵn sàng mua chiến thắng đó "dẫu phải đốt sạch cả dăy Trường Sơn" hay phải "đánh Mỹ đến người VN cuối cùng". Không hiểu khí thiêng sông núi VN thế nào mà lại có thể hun đúc một con người kỳ bí như vậy? Ông đă gây ra bao cuộc bể dâu, chết chóc.

Hồi thập niên 60, có bài Tâm Ca Số Năm của Phạm Duy mang tên Để Lại Cho Em nói lên thực tế của đất nước: "bây giờ chỉ c̣n là một mảnh đất bị chia cắt, cày xới lên bởi bom đạn. Hận thù nhân danh chủ nghĩa, bạo lực vênh vang bề thế"; và "Đường về tương lai nghẽn lối". Thế hệ đàn anh chỉ đề lại "những giả dối, đê hèn, và vụng dại". Bài hát lưu hành ở miền Nam rồi rơi vào quên lăng, bị át bởi tiếng xe tăng, máy bay, hỏa tiển, AK, M16. Vũ khí này được cung cấp bởi các nước đồng minh của hai miền Nam Bắc. Đó là hệ quả của việc t́m đường cứu nước của bậc tiền bối. Kè đi Tàu, đi Nga, ngựi đi Tây, đi Nhật, đi Mỹ. Ai cũng cho là thuốc ḿnh mang về là thuốc tiên; nhưng v́ muốn độc quyền trị nước nên VN thành chỗ thử lửa của cuộc chiến tranh lạnh.

Trong ba mươi năm nội chiến từng ngày, nửa nước từ con sông Bến Hải trở ra bắc theo Nga, theo Tàu; nửa bên này chống lại bằng dựa vào Tây, vào Mỹ. Cuối cùng miền Nam sụm v́ hết điểm tựa. Hoa Kỳ rút lời cam kết, ngưng viện trợ. Chỉ nội hai tháng Ba và Tư năm 1975, cả một chế độ tan tành. Khôn sống, mống chết. Tướng tá cao chạy xa bay, t́m đường thoát thân. Trong lúc trời đất nổi cơn gió bụi mới thấy nhân tài, khôn lanh th́ nhiều như lá mùa thu, c̣n tuấn kiệt th́ như sao mai buổi sớm. Có bao nhiêu người đứng lại chịu chết, chịu tù, chịu nhục, chịu chia xẽ với thuộc cấp? Anh hùng tất phải hiếm. Điều đó dễ hiểu. Nhưng đâu rồi câu hát "Dân ta hằng anh dũng, dân ta vẫn oai hùng, dân ta dù nguy biến không nao"?

Ngày 30/4/1975 là ngày phơi bày rơ ràng bộ mặt của cấp lănh đạo hai miền: miền Nam hèn kém, miền Bắc xảo trá, đê tiện, đầu óc nô lệ Sau khi chiếm Sàig̣n, người Cọng Sản t́m cách tiêu diệt các thành phần tinh nhuệ bằng học tập cải tạo và vơ vét tài sản của miền Nam một cách có hệ thống bằng hai chữ quản lư. Họ lại đốt sách baó và cấm lưu trữ các sản phẩm văn hóa cũ như thời Tần Thủy Hoàng. Họ cố xoá bỏ căn cước của dân miền Nam. Dân miền naỳ không thấy được giải phóng mà thấy ḿnh là dân bị trị, bị người anh em làm nhục, trả thù v́ thế mới có chuyện người Việt dù chết vẫn t́m cách lao đầu ra biển, làm mồi cho hải tặc, cho sóng dữ. Đến ngay "cả cái cột đèn nếu biết đi cũng c̣n muốn bỏ nước ra đi"? Dân tộc VN, có quá khứ dài lâu; anh em như thể chân tay, sao lại không thể sống chung với nhau, mà lại đi ra xứ người sống với thiên hạ?

Con Rồng Cháu Tiên?
Sau thế chiến thứ hai, chỉ trong ṿng 20 năm, hai nước chiến bại, Đức và Nhật đă phục hưng nhanh chóng, trở thành cường quốc kinh tế. Ông Bá Dương đă ví họ, "chẳng khác nào, một anh khổng lồ ba đầu sáu tay, đùng một cái bị đánh gục xuống đất, một lúc sau từ từ hồi tỉnh, đứng dậy phủi quần aó bước đi, vẫn đường đường là một hảo hán". C̣n nước ta, Việt Nam là một nước nghèo. Đời sống nói chung so với các nước ở Đông Nam Á hăy c̣n thấp. Tuy theo tin báo, hiện đă có 39.000 thuê bao Internet nhưng nhà nước lại tăng cường tốc độ các bức tường lửa để kiểm soát các ngướ vào lưới. Người dân chưa được tự do xử dụng máy in, một phát minh từ thế kỷ 15 của ông Johann Gutenberg. Mọi ấn phẩm đều phải có giấy phép của chính quyền. Ở thời đại tin học mà c̣n phải làm báo chui, báo lậu như tờ Thao Thức của một số sinh viên th́ phải kể là chuyện hiếm hoi trên thế giới.

Tháng 5/1999, nhà văn Dương Thu Hương, từ trong nước đă gửi lén ra hải ngoại một đoản văn. Theo cô: sau chiến tranh ngót một phần tư thế kỷ, trên dăi đất này vẫn chỉ nghe rơ tiếng vỗ cánh của bầy quạ đen trên các nghĩa địa nối dài từ bắc vào nam, từ nam ra bắc. và Chiến tranh không làm cho các công dân chín chắn hơn, khôn ngoan hơn, xử dụng quyền công dân mạnh bạo hơn mà ngược lại nó khiến đám đông hèn nhát hơn, dễ thỏa hiệp hơn với sự nhục nhă, dễ cúi đầu hơn trước tội ác. Tại sao vậy? Ông Nguyễn Gia Kiểng, thuộc nhóm Thông Luận trong bài Vết Thương 30/4/1999 cho rằng: Đó là v́ dân tộc ta đă ră hàng, mỗi người tự thấy ḿnh cô đơn, có muốn cũng chẳng làm được ǵ. Đó cũng là v́ đă quá chán đất nước, đă mệt mơi, đă mất ư chí và ḷng tự hào. Đảng Cọng Sản không phải chỉ đánh gục phe quốc gia hay miền Nam. Họ đă đánh gục được cả dân tộc VN. Chúng ta đă bị đả thương quá đau nên không thể đứng dậy.

C̣n hải ngoại, được coi như là một VNCH nối dài th́ thế nào?. Tờ báo Hợp Lưu số 49 viết: "có nước nào trên thế giới chỉ bé tí bằng lỗ chân lông như Bolsa tiểu quốc, thế mà cái ǵ cũng thặng dư lạm phát. Báo chí th́ rợp trời kín đất như lá mùa thu. Văn bút th́ chúng tôi có đến nhị vị chủ tịch (dù bây giờ chả c̣n ai trên thế giới công nhận, nhưng mặc xác thế giới, chúng tôi cứ là văn bút, cứ là chủ tịch, làm ǵ nhau?), cộng đồng cũng đương kim hai ngài tổng thống (dù thật thà mà nói, trông mặt các ngài, con nít sẽ khóc thét như gặp ma, người lớn sẽ nôn nao ruột gan muốn ói), và chính phủ lưu vong cùng đảng phái yêu nước, nói không phải khoe, trung b́nh mỗi tháng mọc thêm chừng mươi cái, nhanh, nhiều như nấm dại mùa đông". Sang đây, mất tất cả, thiên hạ mơ có quyền lực. Ông nào cũng tự cho ḿnh có sứ mệnh, như "ai bao năm từng lê gót nơi quê người" của thuở nào. Vàng thau lẫn lộn, không biết đâu là thật, đâu là giả.

Năm 1958 hai tác giả William J.Lederer và Eugene Burdick cho phát hành cuốn The Ugly American (Người Mỹ Xău Xí), nói về thói hư, vụng về, ngu dốt, tham nhũng, dốc tướng, của các chính khách Mỹ. Cuốn sách gây xôn xao trong chính trường Hoa Kỳ, bán rất chạy. Hơn sáu triệu ấn bản được bán ra. Tổng Thống Mỹ Eisenhower phải cho thành lập một ủy ban gồm chín nhân vật có uy tín để duyệt xét lại các chương tŕnh viện trợ quân sự. Thựơng viện Hoa Kỳ cùng lập một nhóm nghiên cưú cuốn sách và gửi cho mỗi Nghị sĩ mỗi người một cuốn. Ông Bá Dương viết, họ có năng lực sưả sai, tự điều chỉnh ḿnh. Thay ví lấy tay che đít, họ nói toáng lên cho mọi người biết "tôi có bệnh trĩ đây". Họ có được cái trí tuệ và dũng cảm, t́m cách sửa đổi và giải quyết một cách thỏa đáng những lỗi lầm.

Nước Việt Nam cứ lẫn quẫn trong ṿng chậm tiến, cũng hoang mang lúng túng chẳng kém các cụ nhà Nho cách đây một thế kỷ là v́ ta không biết ḿnh biết ta. Ta cần có một cuốn Người Việt Xău Xí để "nôn ra được tất cả những thứ dơ bẩn trong ruột", rồi t́m ăn những thứ có chất dinh dưỡng tốt, giúp ta có thể tự phản tỉnh. Bỏ chuyện tự kiêu hảo, giấy rách giữ lấy lề hay đói cho sạch rách cho thơm, thẳng thắng nói lên những tệ hại của dân tộc ḿnh, để cùng nhau cải tiến. Trước thềm năm mới cũng là trước thềm thế kỷ và thiên niên kỷ mới, nhân loại đang tiến nhanh tiến mạnh trong cuộc cách mạng thông tin, chúng ta phải lẹ lẹ lên. Chậm th́ chết. Trong khi chờ đợi có cuốn sách như vậy, chúng ta hăy hè nhau vạch áo cho mọi người cùng xem, nếu không, thay v́ Con Rồng Cháu Tiên lại trở thành con khùng cháu điên mất. Phải không quí vị?

 


B̀NH LUẬN

Thôi rồi... 
Chuyện biển đông 
Quả đại pháo cuối cùng  
Biển Đông dậy sống  
Vụ HD 981: Việt Nam xem xét quan hệ chặt chẽ hơn với Hoa Kỳ
Thư trả lời một bạn Du Học Sinh....
Gửi các anh Quân Nhân QLVNCH đang ảo tưởng
Tổ Quốc muốn ta phải kiên cường
Đừng mắc mưu bọn Việt cộng....
Việt Cộng – Việt Cộng  
Một âm mưu thâm độc của Việt Cộng 
Họ là “ngụy”, ta là ǵ?  
Việt cộng hóa

Kinh nghiệm tạo ra kinh nghiệm
Những sự thật cần phải biết
Giọt nước mắt cho quê hương
Vơ Thị Thắng và Nguyễn Phương Uyên, bóng tối và ánh sáng
Muốn Việt Cộng sớm sụp đổ
Tổ Quốc Việt Nam - C̣n hay đă mất?
Đồng chí Ếch dốt chính tả
Đứng chàng hảng 
Thời sinh viên ở Sài G̣n  
Hăy nói trước ngày chết  
Chuyện cái sổ hưu
Thật giả, giả thật
Bất an
Nhận định về cuộc bầu cử Tổng Thống Mỹ 2012
Thế hệ của tôi – một thế hệ vứt đi
Người CS - Cộng sinh hay kư sinh
Miền Nam sau 37 năm dưới chế độ CS
Lẳng lặng mà xem...
Chủ nghĩa tư bàn và chủ nghĩa tư bản đỏ
Không có gí quư hơn độc lập con c...
Bản án chế độ cộng sản VN
Phản hồi về bài báo "Hành động lố bịch" trên báo QĐ...
Thân phận một tù nhân chính trị VN bi quên lăng
Hơi ấm non sông
Mẹ kiếp: Đứa nào bán nước?
Thêm lần nhắc nhớ
Hào khí Việt Nam – Đáp lời Sông Núi!  
Nhân ngày Quân Lực 19 tháng 6...  
Hai câu chuyện phụ nữ Việt Nam
Tương lai nào cho đảng cộng sản VN?
Anh hùng dân tộc
Thiên tài đảng ta
Ngọc ở trong nhà
Băi nhiệm và bất tín nhiệm
Ngày phán xét sẽ đến
Thân phận "cử tri" và "Đại biểu Nhân dân" ở Việt Nam
Sức mạnh của Cộng Đồng người Việt Quốc Gia hải ngoại  
Giữa Đạo và Đời
Tiên lăng - Chuyện không đơn giăn
Triệu con tim, c̣n triệu khối kiêu hùng
Độc quyền đẻ ra đặc quyền
Những viên Đạn Hợp Âm
Đảng là tên đầy tớ phản phúc!
Cơn băo lốc
Kẻ thù nguy hiểm chính là thành phần đánh phá cộng đồng
Xuân quê hương
Nhân quyền trong rừng luật
Nhận lầm đồng hương
Vô tôn giáo
Bạo lực của cường quyền: Xưa và Nay
Nhân quyền trong rừng luật
Những người "vọng quốc"
Chó sói gởi chân
Làm thế nào để giành lại tự do?
Thử cho biết
Tin nhà nước !
Thế chân hạc mới tại Á Châu
Thời anh hùng
Đỗ Thị Minh Hạnh - Giọt nước hay mảnh thuỷ tinh
Tuyển dụng nhân tài
Nghề bán nước
Đạp vào mặt lịch sử
Cái giá của độc lập và tự do
Thêm một chiến sĩ đấu tranh bị cầm tù
Thằng dân
Người lính VNCH & vành khăn tang Tổ Quốc
Nhận định t́nh h́nh đất nước hiện nay
Núm ruột quê hương
Dép râu và nón cối của bộ đội Việt Cộng
Khủng bố: Xưa và nay
Lại viết về nổi bất hạnh của QLVNCH
Bài học 30 tháng 4
36 năm Quốc hận nghĩ về tâm trạng của tù nhân chính trị
Những ngộ nhận lịch sử
36 năm Quốc hận tôi nghĩ ǵ?
Nhớ lại nỗi bất hạnh của QLVNCH
Quốc gia thua để thắng, cộng sản thắng để thua
Chiến sĩ VNCH được giải ngũ chưa?
Người lính VNCH
Sáng mắt ra chưa?
Trí tức thổ tả
Giă từ Thiện và bệnh Mù Loà
Triển vọng chiến thắng công sản của người Quốc Gia
Tôi là ai? Việt hay Mỹ?
Xuống đường
Nằm Vùng? Ai? Ở Đâu?  
Lộn xộn tiếng Việt thời giao lưu văn hóa ở Việt Nam
Mậu Thân, Anh c̣n nhớ hay đă quên ?
Thiên đàng XHCN
Từ Tunisia, qua Yemen, đến Ai Cập, bao giờ đến công sản Việt Nam ?
Đàn cá trong ao bác Hồ và những con chó của Pavlov
Ṭm tem...
Thư gửi Nguyễn Đắc Xuân
Về chuyện “trong sáng hóa” tiếng Việt...
Tự điển
Văn hoá và con người
Chuyến xe buưt và khúc hát người lính mù  
Vài suy nghĩ về biểu t́nh chống văn hóa vận tại Melbourne
Những kẻ thầy đời
Nhạc lính
Tin và không tin trong xă hội VN
Khi bài hát trở về
Từ buổi chiều trên nghĩa địa Hàng Dương
Ḷng dân đang chuyển ?
Tứ Bất Tận - Tứ Bất Năng
Lê Thị Công Nhân
Nh́n lại đống rác lịch sử đánh Mỹ cứu nước của csvn
34 năm sau, họ là ai ?
Nh́n Tây Tạng thấy Việt Nam
Chuyện đời...
Đặc công văn hoá miền Nam
Bài viết từ một người SG
Thư ngỏ gửi những người trí thức mê sảng...
Tội nghiệp đất nước tôi
Thời thế mới, đấu tranh mới...
Bao giờ dân Việt trở thành thiểu số trên chính quê hương ḿnh
Nói với các con tôi
Phiên phiến tuổi già
Hành vi nhỏ... dă tâm lớn
Gà trống và cáo
Xin đừng lăng quên nhà dân chủ trẻ Lê Trí Tuệ
Thảm trạng người Việt tỵ nạn tại Cam-bốt
Sao anh nỡ đành quên
Thế hệ già hải ngoại nên nh́n lại
Khiếp nhược: Nhục và hèn
Tiếng nói từ Mộ Đức
Từ tiếng súng Trần Văn Bé Tư
Ca rao thời đại hcm
Những vần thơ chui
Lê Thị Công Nhân - Người con cưng của ...
Cũng bởi thằng dân ngu
Chống VC hay TC?
Cái Làn và cái L...
Trông thấy vậy mà không phải vậy
Thèm
Hăy vất bỏ khối nặng của tính ác và sự xấu
Chọn lựa
C̣n cờ đỏ sao vàng th́...
Đừng măi lợi dụng "nỗi đau da cam"...
Lạ và nhạy cảm
Chân dung người vợ lính
Việt Nam lâm nguy
Gịng sông Bến Hải vẫn c̣n
Giáo dục VN, tội ác băng hoại xă hội
34 năm nh́n lại cuộc chiến chống csVN
Nay anh, mai tôi
Chiến dịch hoa hồng đỏ của csVN
Đêm nhớ về anh
Nhớ Vơ Hoàng
Cái miệng
Từ Lê Văn Thinh đến Nguyễn Cung Thương
Chuyện phải viết
Vất chanh bỏ vỏ
Tổ Quốc - Danh Dự - Trách Nhiệm
Mối nhục của một quốc gia
Lá Cờ
Mơ ước của tôi
Chim hạc và chó săn
Tường tŕnh 10 điểm, Đạo đạt lên LHQ
NK Đặng Thuỳ Trâm - Sản phẩm dối trá ...
Tóm tắt một số tội ác cs VN
Sự thực về cái gọi là "Đại thắng mùa Xuân
Bọn cs sợ quan thầy ...
Xin hăy cứu lấy Tổ Quốc
Tâm t́nh gửi đến anh chị CQN QLVNCH
Đỉnh cao cháy rụi
Mậu Thân, anh c̣n nhớ hay đă quên
Cảnh giác âm mưu "tẩy nảo" của Casula Powerhouse
Bệnh "dại" của người Việt
Chuyện Nguyễn Thái Hoàng
Niềm kiêu hănh của người Việt
Chiến dịch "tháng Tư đen"
Tổng phản công nghị quyết 36
Kép độc cứu nguy
Thăm nom và săn sóc nhau lúc c̣n sống
Giặc từ thiện
Tiền nhân...
Những ám ảnh khó tẩy xóa
Tính hay quên của người Việt tỵ nạn cs
Món nợ nên ghi nhớ
Nên đầu tư cho thế hệ trẻ
Mẹ Âu Cơ - Tiếng thở dài và niềm an ủi
Trăm trứng trăm con - Một truyền thuyết
Hai h́nh ảnh - Một sự so sánh
Ông Kỳ "Xuống Cấp"
Tôi thấy và nghe được ǵ ở Sài-G̣n ...